ಕಾರ್ತಿಕೇ ಮಾಸಿ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ ಯಸ್ತು ಗೀತಾಂ ಪಠೇನ್ನರಃ
ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಗೀತೆಯನ್ನು ಪಠಿಸುತ್ತಾರೋ,
ಗೀತಾಯಾಸ್ತು ಸಮಂ ಶಾಸ್ತ್ರಂ ನ ಭೂತಂ ನ ಭವಿಷ್ಯತಿ 2.4.2.
ಗೀತೆಗೆ ಸಮಾನವಾದ ಶಾಸ್ತ್ರವು ಹಿಂದೆ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಮುಂದೆಯೂ ಇರದು.
ಏಕೇನಾಽಧ್ಯಾಯಪಾಠೇನ ಸರ್ವಪಾಪಕೃತೋಽಪಿ ಚ
ಒಂದು ಅಧ್ಯಾಯವನ್ನಾದರೂ ಪಠಿಸಿದರೆ, ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದವನೂ ಕೂಡ,
* ಶಾಲಿಗ್ರಾಮಶಿಲಾದಾನಂ ಯಃ ಕುರ್ಯಾತ್ಕಾರ್ತಿಕೇ ಮುನೇ
ಹೇ ಮುನಿಯೇ, ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಯಾರು ಶಾಲಿಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುತ್ತಾರೋ,
* ಶಾಲಿಗ್ರಾಮಂ ಸಮಭ್ಯರ್ಚ್ಯ ಶ್ರೋತ್ರಿಯಾಯ ಮಹಾಮುನೇ
ಮಹಾಮುನಿಯೇ, ಶಾಲಿಗ್ರಾಮವನ್ನು ಪೂಜಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಪಂಡಿತ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಗೆ ನೀಡಿದರೆ,
ಸಪ್ತಸಾಗರಪರ್ಯಂತಂ ಭೂದಾನಾದ್ಯತ್ಫಲಂ ಭವೇತ್
ಏಳು ಸಾಗರಗಳವರೆಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದ ಫಲವು ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ಶಾಲಿಗ್ರಾಮಶಿಲಾದಾನಾತ್ಕಾರ್ತಿಕೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಯಥಾ
ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಶಾಲಿಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದ ಫಲವನ್ನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಿಯೂ ಪಡೆಯುತ್ತಾಳೆ.
* ತಸ್ಮಾತ್ತು ಕಾರ್ತಿಕೇ ಮಾಸಿ ಸ್ನಾನದಾನಪುರಃಸರಮ್
ಆದುದರಿಂದ ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಹಾಗೂ ದಾನವನ್ನು ಮೊದಲಾಗಿ ಮಾಡಿ,
ಬ್ರಹ್ಮೋವಾಚ ಭೂಯಃ ಶೃಣುಷ್ವ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ ಕಾರ್ತಿಕಸ್ಯ ಚ ವೈಭವಮ್
ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೇಳಿದನು: ಹೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ಮತ್ತೆ ಕೇಳು, ಕಾರ್ತಿಕದ ವೈಭವವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಪೌರ್ಣಮಾಸೀಂ ಸಮಾರಭ್ಯ ಪೌರ್ಣಮಾಸ್ಯಾಂ ಸಮಾಪಯೇತ್
ಪೌರ್ಣಿಮೆಯಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ, ಪೌರ್ಣಿಮೆಯ ದಿನದಲ್ಲಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು.
ದಾಮೋದರಂ ನಮಸ್ಕೃತ್ಯ ಕುರ್ಯಾತ್ಸಂಕಲ್ಪಮಾದಿತಃ
ದಾಮೋದರನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರ ಮಾಡಿ, ಮೊದಲಿಗೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ದೃಢವಾದ ಸಂಕಲ್ಪವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
ಕಾರ್ತಿಕಸ್ಯ ವ್ರತಂ ಕರ್ತುಮನುಜ್ಞಾಂ ದಾತುಮರ್ಹಸಿ
ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ವ್ರತವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡಬೇಕು.
ಇತಿ ಸಂಪ್ರಾರ್ಥ್ಯ ವಿಧಿನಾ ಕಾರ್ತಿಕವ್ರತಮಾಚರೇತ್ ಕಲೌ ಚ ಸ್ವರ್ಗಗಮನಕಾರಣಂ ಶ್ರೂಯತಾಂ ಹಿ ತತ್
ಹೀಗೆ ವಿಧಿಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ, ಕಾರ್ತಿಕ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸಬೇಕು. ಈಗ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕಾರಣವಾದುದನ್ನು ಕೇಳಿ.
ತಸ್ಮಾತ್ಪುಣ್ಯಫಲಃ ಪ್ರೋಕ್ತೋ ವೈಶಾಖೋ ನರ್ಮದಾತಟೇ
ಆದುದರಿಂದ, ವೈಶಾಖ ಮಾಸದಲ್ಲಿ, ನರ್ಮದಾ ನದಿಯ ತೀರದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪುಣ್ಯಫಲವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ತಸ್ಮಾನ್ಮಹಾಫಲಃ ಪ್ರೋಕ್ತಃ ಕಾರ್ತಿಕೋ ಜಲಮಾತ್ರಕೇ
ಹಾಗಾಗಿ, ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ನೀರಿನಿಂದ ಮಾಡಿದ ವ್ರತಕ್ಕೂ ಮಹಾ ಫಲವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ಏಕತಃ ಕಾರ್ತಿಕಸ್ನಾನಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ತುಲಯಾ ಧೃತಮ್
ಒಂದು ಕಡೆ ಕಾರ್ತಿಕ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮನು ತೂಕದ ತಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ತೂಗುತ್ತಾನೆ.
ಅವಶ್ಯಂ ತೈಃ ಕೃತಂ ವಿದ್ಧಿ ಕಾರ್ತಿಕಸ್ನಾನಮಾದರಾತ್ 2.4.3.
ಅವರು ಕಾರ್ತಿಕ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದಲೇ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ತಿಳಿ.
ಭೂಮಿಶಯ್ಯಾ ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ್ಯಂ ತಥಾ ದ್ವಿದಲವರ್ಜನಮ್
ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಮಲಗುವುದು, ಬ್ರಹ್ಮಚರ್ಯ ಪಾಲಿಸುವುದು, ಹಾಗು ಎರಡು ಭಾಗವಾದ ಧಾನ್ಯಗಳನ್ನು ತಿನ್ನದೆ ಇರುವುದು—
ಕಾರ್ತಿಕೇ ಮಾಸಿ ಕುರ್ವಂತಿ ಜೀವನ್ಮುಕ್ತಾಸ್ತ ಏವ ಹಿ
ಈ ಎಲ್ಲವನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿಯೇ ಮುಕ್ತರಾದವರು ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ನ ಕಾರ್ತಿಕಸಮಂ ಕಾಮ್ಯಂ ಮೋಕ್ಷದಾನಂ ನ ಕಾರ್ತಿಕಾತ್
ಕಾರ್ತಿಕದ ಸಮಾನವಾದ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ವ್ರತವೇ ಇಲ್ಲ.
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣೇನ ತು ಕಾಮಾರ್ಥಂ ಮೋಕ್ಷಾರ್ಥಂ ನಾರದೇನ ಚ
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನು ಕಾಮಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ, ನಾರದನು ಮೋಕ್ಷಕ್ಕಾಗಿ—
ಅರುಣ ಉವಾಚ ಬ್ರೂಹಿ ಭಾಸ್ಕರ ಸರ್ವಾತ್ಮನ್ಕದಾಽಽರಭ್ಯ ವ್ರತಂ ಕೃತಮ್
ಅರುಣನು ಹೇಳಿದನು: ಭಾಸ್ಕರನೇ, ಎಲ್ಲರ ಆತ್ಮಸ್ವರೂಪನೇ, ಈ ವ್ರತವನ್ನು ಯಾವಾಗಿನಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳು.
ಅಹಂ ವಿಷ್ಣುಶ್ಚ ಶರ್ವಶ್ಚ ದೇವೀ ವಿಘ್ನೇಶ್ವರಸ್ತಥಾ
ನಾನು, ವಿಷ್ಣು, ಶರ್ವ, ದೇವಿ ಮತ್ತು ವಿಘ್ನೇಶ್ವರನು ಕೂಡ—
ಅಸ್ಮಾಕಂ ಸರ್ವ ಏವೈತೇ ಭೇದಾ ವಿದ್ಧಿ ಖಗೇಶ್ವರ
ಈ ಎಲ್ಲರೂ ನಮ್ಮ ರೂಪಗಳೆಂದು ತಿಳಿದುಕೋ, ಪಕ್ಷಿರಾಜನೇ.
ಕರ್ತವ್ಯಂ ಕಾರ್ತಿಕಸ್ನಾನಂ ಸರ್ವಪಾಪಾಪನುತ್ತಯೇ
ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಲು ಕಾರ್ತಿಕ ಸ್ನಾನವನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
ಇಷಪೂರ್ಣಾಂ ಸಮಾರಭ್ಯ ಯಾವತ್ಕಾರ್ತಿಕಪೂರ್ಣಿಮಾ
ಈಷಪೂರ್ಣಿಮೆಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಕಾರ್ತಿಕಪೂರ್ಣಿಮೆಯವರೆಗೆ—
ದೇವೀಪಕ್ಷಂ ಸಮಾರಭ್ಯ ಮಹಾರಾತ್ರಿಚತುರ್ದಶೀ 2.4.3.
ದೇವಿಯ ಪಕ್ಷದಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿ ಮಹಾರಾತ್ರಿ ಚತುರ್ಧಶಿಯವರೆಗೆ—
ಗಣಪಕ್ಷಂ ಸಮಾರಭ್ಯ ಕೃಷ್ಣಾ ಯಾ ಕಾರ್ತಿಕೇ ಭವೇತ್
ಗಣಪಕ್ಷದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸದ ಕೃಷ್ಣಪಕ್ಷದವರೆಗೆ—
ಏಕಾದಶೀಂ ಸಮಾರಭ್ಯ ಆಶ್ವಿನಸ್ಯಾಽಸಿತೇತರಾಮ್ ಕೃತಂ ಯೇನ ತು ತಸ್ಯ ಸ್ಯಾತ್ಪರಿತುಷ್ಟೋ ಜನಾರ್ದನಃ
ಏಕಾದಶಿಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಆಶ್ವಯುಜ ಮಾಸದ ಅಮಾವಾಸ್ಯೆಯವರೆಗೆ ಯಾರು ಈ ವಿಧಿಯನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೋ, ಅವರಿಗೆ ಜನಾರ್ದನನು ತುಂಬ ಸಂತೋಷವಾಗುತ್ತಾನೆ.
ನ ಕಾರ್ತಿಕಸಮೋ ಮಾಸೋ ನ ಕಾಶೀಸದೃಶೀ ಪುರೀ
ಕಾರ್ತಿಕ ಮಾಸಕ್ಕೆ ಸಮಾನವಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಮಾಸವಿಲ್ಲ, ಕಾಶಿ ನಗರಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಕೆಯಾದ ಮತ್ತೊಂದು ಊರಿಲ್ಲ.