ತಿಸ್ರಸ್ತಸ್ಯಾಭವನ್ಭಾರ್ಯಾಸ್ತತ್ತುಲ್ಯಾಃ ಸುಮನೋಹರಾಃ
ಅವನಿಗೆ ಮೂರು ಹೆಂಡತಿಯರು ಇದ್ದರು, ಎಲ್ಲರೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಸುಂದರರಾಗಿದ್ದರು.
ಕದಾ ಮೃಗರಸಾವಿಷ್ಟೋ ದೇವಾದ್ವೈ ವಾತರಂಹಸಾ
ಒಂದು ವೇಳೆ, ದೇವರಿಂದ ಬಂದ ಬಲವಾದ ಗಾಳಿಯಿಂದ ಅವನಿಗೆ ವನ್ಯಪ್ರಾಣಿಗಳ ಬೇಟೆಗೆ ಹೋಗಬೇಕೆಂಬ ಆಸೆ ಹುಟ್ಟಿತು.
ಗಜೇಂದ್ರಮೃಗಶಾರ್ದೂಲಸಿಂಹಸಂಬರಸಂಕುಲಮ್
ಆ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಆನೆ, ಜಿಂಕೆ, ಹುಲಿ, ಸಿಂಹ, ಕಾಡೆಮ್ಮೆಗಳೆಂಬಂತೆ ಬಹಳ ಪ್ರಾಣಿಗಳು ತುಂಬಿದ್ದವು.
ತಸ್ಮಿನ್ವನೇ ಸುವಿಸ್ತೀರ್ಣಂ ಕದಲೀಖಂಡಮಂಡಿತಮ್
ಆ ವಿಶಾಲವಾದ ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಬಾಳೆಗಿಡಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಹೂಡಿಕೊಂಡಿದ್ದವು.
ದದರ್ಶ ದರ್ಪಣಸ್ವಚ್ಛಂ ಸರೋ ನೀರಜರಾಜಿತಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಅವನು ಕನ್ನಡಿಯಂತೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವ, ಕಮಲ ಹೂಗಳಿಂದ ತುಂಬಿರುವ ಒಂದು ಸರೋವರವನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ದದರ್ಶ ಕನ್ಯಾಂ ತತ್ರೈವ ಕಾನನಸ್ಯೇವ ದೇವತಾಮ್
ಅಲ್ಲಿಯೇ, ಆ ಕಾಡಿನ ದೇವತೆಯಂತಿರುವ ಒಬ್ಬ ಯುವತಿಯನ್ನು ಅವನು ಕಂಡನು.
ಚಿತ್ರನ್ಯಸ್ತ ಇವ ಕ್ಷಿಪ್ರಮಭೂದ್ವಿಸ್ಮಯನಿಶ್ಚಲಃ
ಅವನು ಏಕಾಏಕಿ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಸಿದವನಂತೆ, ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಅಚಲನಾದನು.
ಕನ್ದರ್ಪಕೋಟಿಸದೃಶಂ ವಿಶ್ರಾನ್ತಂ ನೃಪಮಬ್ರವೀತ್ 5.2.70.
ಕೋಟಿಗಟ್ಟಲೆ ಮನ್ಮಥನಂತೆ ಸುಂದರಳಾದ ಆಕೆ, ವಿಶ್ರಾಂತಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ರಾಜನೊಡನೆ ಮಾತನಾಡಿದರು.
ತಪೋರತಸ್ಯ ಶಾಂತಸ್ಯ ಸರ್ವದಾ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಃ
ಯಾರು ಸದಾ ತಪಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ, ಶಾಂತ ಸ್ವಭಾವದ, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಯಾಗಿರುವವರಾಗಿರುತ್ತಾರೆ—
ಇತಿ ತಸ್ಯಾ ವಚಃ ಶ್ರುತ್ವಾ ಮನ್ಮಥೇನಾಕುಲೀಕೃತಃ
ಅವಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ರಾಜನು ಪ್ರೇಮದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಗಾಬರಿಗೊಂಡನು.
ಮಮ ಪ್ರಾಣವ್ಯಯಃ ಸುಭ್ರೂಸ್ತ್ವಾಂ ವಿನಾ ಸಮುಪಸ್ಥಿತಃ
ಸುಂದರ ಭ್ರೂಗಳೆ 가진ವಳೇ, ನಿನ್ನಿಲ್ಲದೆ ನನ್ನ ಪ್ರಾಣವೇ ಬಿಡುತ್ತಿರುವಂತಾಗಿದೆ.
ತ್ಯಜ್ಯತೇ ಪ್ರಾಪ್ತಮಮೃತಂ ಯದೇತದ್ಬುದ್ಧಿಲಾಘವಮ್
ಒಮ್ಮೆ ದೊರೆತ ಅಮೃತವನ್ನೂ ಬಿಟ್ಟುಬಿಡುತ್ತಾರೆ—ಇದು ಮನಸ್ಸಿನ ಚಂಚಲತೆ.
ಭಜ ಮಾಮನವದ್ಯಾಂಗಿ ತವೇತದ್ವದನಾಮೃತಮ್
ಕಳಂಕವಿಲ್ಲದೆಯಿರುವೆ, ನೀನು ನನ್ನನ್ನು ಸೇವಿಸು; ನಿನ್ನ ಬಾಯಿಂದ ಹೊರಡುವ ಮಾತು ನನಗೆ ಅಮೃತದಂತೆ ಆನಂದವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಸ್ವಯಂ ಪಿಬಾಮಿ ಚೇದ್ವಿದ್ಧಿ ಪರಲೋಕಗತಂ ಹಿ ಮಾಮ್
ನಾನು ಅದನ್ನು ನಾನೇ ಕುಡಿಯುವೆಂದರೆ, ನಾನು ಈ ಲೋಕವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿದವನಂತೆ ಎಂದು ತಿಳಿ.
ಭ್ರಷ್ಟಾಯಾಂ ಮಯಿ ತಾತಸ್ಯ ವಿನಷ್ಟೇ ಕನ್ಯಕಾಫಲೇ
ನಾನು ನಾಶವಾದರೆ, ನಿನ್ನ ತಂದೆಯ ಮಗಳ ಫಲವೂ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ.
ಯದಿ ತೇ ಪರಮಂ ಪ್ರೇಮ ಮಮೋಪರಿ ಮಹೀಪತೇ
ನಿನ್ನ ಹೃದಯದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರೀತಿ ಇದ್ದರೆ, ಮಹಾರಾಜನೇ,
ತಸ್ಯಾಸ್ತದ್ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ನಾನ್ಯಥಾ ಮೇ ಭವಿಷ್ಯತಿ
ಅವಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ನಾನು ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ.
ಗತ್ವಾ ಯಯಾಚೇ ಪ್ರಣತಃ ಸ್ಥಿತಂ ನಿಜತಪೋವನೇ 5.2.70.
ಅವನು ತನ್ನ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದವನ ಬಳಿಗೆ ಹೋಗಿ, ವಿನಯದಿಂದ ಬೇಡಿಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದನು.
ತತ್ರೈವ ಸಂಗತೋ ರಾಜಾ ಮನ್ಮಥೇನ ವಶೀಕೃತಃ
ಅಲ್ಲೆ ರಾಜನು ಪ್ರೇಮದ ಬಲದಿಂದ ಆಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಒಂದಾಗಿದ್ದನು.
ಕದಲೀಖಣ್ಡಕುಞ್ಜೇಷು ರಮ್ಯಾಸು ವನರಾಜಿಷು ಸಿಷೇವೇ ಚಾರು ಸುರತಂ ಸ ವಿದಗ್ಧೋಽತಿಮುಗ್ಧಯಾ
ಬಾಳೆಕಾಯಿ ಗುಡ್ಡಗಳಲ್ಲಿ, ಸುಂದರವಾದ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ, ಆ ಚಾತುರ್ಯವಂತನು ತುಂಬಾ ನಿರಪರಾಧಿಯಾದ ಆ ಯುವತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸುಖಕರವಾದ ಪ್ರೇಮವಿಹಾರದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನು.
ಏವಂ ಹಿ ವಸತಸ್ತಸ್ಯ ದುರ್ದ್ಧರ್ಷಸ್ಯ ವರಾ ನನೇ
ಹೀಗೆ ಆ ಅಜೇಯನು ಆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ,
ಜ್ವಲಿತೋ ವಿಕಟಾಕಾರೋ ದಂಷ್ಟ್ರೋತ್ಕಟಕಟಾನನಃ ಜಹಾರ ಮನ್ಮಥಾವಿಷ್ಟೋ ರೂಪಯೌವನಶಾಲಿನೀಮ್
ಅಗ್ನಿಯಂತೆ ಹೊತ್ತಿರುವ, ಭಯಾನಕವಾದ ಮುಖ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಹಲ್ಲುಗಳಿರುವ ಭೀಕರ ರೂಪವೊಂದು, ಪ್ರೇಮದ ತೀವ್ರತೆಯಿಂದ ಆ ಸುಂದರ ಯುವತಿಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಿತು.
ರಾಜಾ ಚ ತಾಂ ಹೃತಾಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ವಿಯೋಗವಿಷಮೂರ್ಛಿತಃ
ರಾಜನು ಆಕೆಯನ್ನು ಅಪಹರಿಸಲ್ಪಟ್ಟುದನ್ನು ನೋಡಿ, ವಿಯೋಗದ ನೋವಿನಿಂದ ಪ್ರಜ್ಞಾಹೀನನಾದನು.
ಹಾ ಪ್ರಿಯೇ ಪ್ರೇಮಪೀಯೂಷೇ ಪ್ರಣಯಾಮೃತದೀರ್ಘಿಕೇ
'ಹಾಯ್ ಪ್ರಿಯೆ! ಪ್ರೀತಿಯ ಅಮೃತ, ಪ್ರೇಮದ ದೀರ್ಘ ನದಿಯೆ!' ಎಂದು ಅಳಿದನು.
ಪುನರಿನ್ದುಮಿವಾನಂದಂ ಕದಾ ದ್ರಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ತೇ ಮುಖಮ್ ಉನ್ಮತ್ತ ಇವ ಬಭ್ರಾಮ ತತ್ರ ತತ್ರ ಸ್ಮರಾತುರಃ
'ನಿನ್ನ ಮುಖವನ್ನು ನಾನು ಮತ್ತೆ ಯಾವಾಗ ನೋಡುತ್ತೇನೆ? ಅದು ನನಗೆ ಚಂದ್ರನಂತೆ ಆನಂದವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.' ಪ್ರೇಮದ ಬಲದಿಂದ ಬುದ್ಧಿ ತಪ್ಪಿದ ರಾಜನು, ಹೀಗೆ ಹೀಗೆ ಎಲ್ಲೆಡೆ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ಏವಂ ವಿಲಪತಸ್ತಸ್ಯ ದುರ್ದರ್ಷಸ್ಯ ನೃಪಸ್ಯ ತು ದದರ್ಶ ನೃಪತಿಂ ತತ್ರ ಭ್ರಮಂತಂ ಭ್ರಮರಂ ಯಥಾ
ಹೀಗೆ ಆ ಅಜೇಯ ರಾಜನು ದುಃಖದಿಂದ ಅಳುತ್ತಾ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಯಾರೋ ಅವನನ್ನು ಅಲೆದಾಡುತ್ತಿರುವ ಮಧುಮಕ್ಕಿಯಂತೆ ನೋಡಿದರು.
ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಜಾಮಾತರಂ ಸಮ್ಯಕ್ಸಮಾಶ್ವಾಸ್ಯ ವಚೋಽಬ್ರವೀತ್ ಕ್ವ ಗತೋ ಹಿ ಮಹೀಪಾಲ ನೇಪಾಲವಿಷಯಸ್ತವ
ಅವನನ್ನು ತನ್ನ ಅಳಿಯನೆಂದು ಅರಿತು, ಅವನಿಗೆ ಧೈರ್ಯ ನೀಡಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: 'ಮಹಾರಾಜನೇ, ನೀನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಿದ್ದೀಯ? ನೇಪಾಳ ದೇಶವೇ ನಿನಗಿದೆ.'
ಕುಲೀನಾ ರೂಪವತ್ಯಶ್ಚ ತಿಸ್ರೋ ಭಾರ್ಯಾಃ ಕ್ವ ವೈ ಗತಾಃ 5.2.70.
ನಿನ್ನ ಮೂರು ಕುಲೀನಾ, ಸುಂದರವಾದ ಹೆಂಡಿರೂ ಎಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದರು?
ಸರ್ವಂ ವಿನಶ್ವರಂ ಲೋಕೇ ಗನ್ಧರ್ವನಗರೋಪಮಮ್
ಈ ಲೋಕದಲ್ಲೆಲ್ಲವೂ ಕ್ಷಣಿಕ, ಗಂಧರ್ವರ ನಗರದಂತೆ ನಾಶವಾಗುವದು.
ಏವಮಾಶ್ವಾಸಿತೋ ರಾಜಾ ಕಲ್ಪೇನ ಚ ಪುನಃಪುನಃ
ಹೀಗೆ ಆ ರಾಜನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಸಮಾಧಾನಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟನು.