ದೇವದಾರುವನಂ ತ್ಯಕ್ತ್ವಾ ಮಹಾಕಾಲವನಂ ಗತಃ ಪೂಜಯಾಮಾಸ ವಿಧಿವತ್ಪರಮೇಣ ಸಮಾಧಿನಾ
ದೇವದಾರುವನವನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮಹಾಕಾಲವನಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ, ಅಲ್ಲಿಯ ಲಿಂಗವನ್ನು ಯೋಗ್ಯವಾದ ವಿಧಿಯಿಂದ, ಪರಮ ಏಕಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ಪೂಜಿಸಿದನು.
ತತ್ರ ವಾಣೀ ಸಮುತ್ಪನ್ನಾ ಲಿಂಗಮಧ್ಯಾದ್ವರಾನನೇ ಪುತ್ರಾಣಾಂ ನೃಪವಿಪ್ರಾಣಾಮದೃಷ್ಟಂ ತತ್ರ ಕಾರಣಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಆ ಲಿಂಗದ ಮಧ್ಯದಿಂದ ಒಂದು ವಾಣಿ ಉದಯವಾಯಿತು, ಸುಂದರಮುಖಿಯೇ; ರಾಜನ ಮಗರು ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಕಾಣೆಯಾಗಲು ಕಾರಣವೇನು ಎಂಬುದು ಅಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಿತು.
ವಿಪಾಕೇನ ಸ್ವಕೀಯೇನ ಗತಾ ವೈವಸ್ವತಂ ಪುರಮ್ 5.2.66.
ಅವರ ತಮ್ಮ ಕರ್ಮಫಲದಿಂದ ಅವರು ವೈವಸ್ವತಪುರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ.
ಅನೇನ ಶುದ್ಧಭಾವೇನ ತುಷ್ಟೋಽಹಂ ನೃಪಸತ್ತಮ
ಈ ನಿಷ್ಕಳಂಕ ಭಾವದಿಂದ ನಾನು ನಿನ್ನಿಂದ ತೃಪ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಒಳ್ಳೆಯ ರಾಜನೆ.
ಸಂಸಾರಸಾಗರೇ ಘೋರೇ ಮಾ ಭವೇನ್ಮಮ ಜನ್ಮ ಚ
ಈ ಭಯಾನಕ ಸಂಸಾರ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ನನಗೆ ಪುನರ್ಜನ್ಮವಾಗಬಾರದು.
ಅಕ್ಷಯಾಂ ದೇಹಿ ಮೇ ಕೀರ್ತ್ತಿಂ ನಾಮ್ನಾ ಮೇ ವಿಶ್ರುತೋ ಭುವಿ
ನಾನು ಸದಾ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾಗಲಿ, ನನಗೆ ಕ್ಷಯವಾಗದ ಕೀರ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡು.
ವದಂತು ತ್ರಿದಶಾಃ ಸರ್ವೇ ಏಷ ಮೇ ದುರ್ಲಭೋ ವರಃ ತೇಷಾಂ ವಿಯೋಗೋ ಮಾ ಭೂಯಾತ್ಪುತ್ರತೋ ಧನತೋಽಪಿ ವಾ
ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳು ಇದನ್ನು ಘೋಷಿಸಲಿ—ಇದು ನನಗೆ ಅಪರೂಪದ ವರ: ನನಗೆ ಪುತ್ರರೋ ಧನದೋ ವಿಯೋಗವಾಗಬಾರದು.
ನ ಸಂಸಾರಭಯಂ ತೇಷಾಂ ದಸ್ಯುತೋ ನೈವ ರಾಜತಃ
ಅವರಿಗೆ ಸಂಸಾರದ ಭಯವಿರಬಾರದು, ಕಳ್ಳರಿಂದಲೂ ರಾಜರಿಂದಲೂ ಯಾವುದೇ ಭಯವಿರಬಾರದು.
ಶಿವಮಸ್ತು ಸದಾ ತೇಷಾಂ ಯೇಷಾಂ ತ್ವಂ ದರ್ಶನಂ ಗತಃ
ನೀನು ಯಾರಿಗೆ ದರ್ಶನ ನೀಡಿದೆಯೋ, ಅವರಿಗೆ ಸದಾ ಶುಭವಾಗಲಿ.
ಸರ್ವತೀರ್ಥಾಭಿಷೇಕೈಸ್ತು ಯತ್ಪುಣ್ಯಂ ಪ್ರಾಪ್ಯತೇ ನರೈಃ
ಎಲ್ಲ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಜನರು ಪಡೆಯುವ ಪುಣ್ಯ,
ತಾವತ್ಪತಂತಿ ಸಂಸಾರೇ ಘೋರೇ ದುಃಖಶತಾಕುಲೇ
ಅಷ್ಟರವರೆಗೆ ಅವರು ಭಯಾನಕ ದುಃಖಭರಿತ ಸಂಸಾರ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತಾರೆ.
ಯದಾ ಪಾಪಕ್ಷಯಃ ಪುಂಸಾಂ ತದಾ ತೇ ದರ್ಶನಂ ಭವೇತ್
ಮನುಷ್ಯರ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾದಾಗ ಮಾತ್ರ ಅವರಿಗೆ ನಿನ್ನ ದರ್ಶನ ಸಿಗುತ್ತದೆ.
ಏವಂ ಭವಿಷ್ಯತೀತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ತೇನ ಲಿಂಗೇನ ಪಾರ್ವತಿ 5.2.66.
ಹೀಗೆ ಹೇಳಿ, ಪಾರ್ವತಿಗೆ ಆ ಲಿಂಗದೊಂದಿಗೆ, 'ಹಾಗೆ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು.
ತಸ್ಮಿಁಲ್ಲಿಂಗೇ ಲಯಂ ಪ್ರಾಪ್ತೇ ನೃಪೇ ಜಲ್ಪೇ ವರಾನನೇ ಭುಕ್ತಿದೋ ಮುಕ್ತಿದಶ್ಚೈವ ಸದಾಭೀಷ್ಟಕರಃ ಸ್ಮೃತಃ
ಆ ಲಿಂಗದಲ್ಲಿ ರಾಜ ಜಲ್ಪನು ಲಯವಾದಾಗ, ಸುಂದರಮುಖಿಯೇ, ಅದು ಸದಾ ಭೋಗ, ಮೋಕ್ಷ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲ ಇಚ್ಛೆಗಳನ್ನು ಪೂರೈಸುವ ತೀರ್ಥವೆಂದು ನೆನಪಾಗುತ್ತದೆ.
ಏಷ ತೇ ಕಥಿತೋ ದೇವಿ ಪ್ರಭಾವಃ ಪಾಪನಾಶನಃ
ದೇವಿ, ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಈ ಮಹಿಮೆ ಬಗ್ಗೆ ನಾನು ನಿನಗೆ ವಿವರವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ.
ಇತಿ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದೇ ಮಹಾಪುರಾಣ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರ್ಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಪಞ್ಚಮ ಆವನ್ತ್ಯಖಣ್ಡೇ ಚತುರಶೀತಿಲಿಙ್ಗಮಾಹಾತ್ಮ್ಯೇ ಜಲ್ಪೇಶ್ವರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನಂನಾಮ ಷದಷಷ್ಟಿತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಇಂತಿ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಎಣ್ನೂರ ತೊಂಬತ್ತೊಂದು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸಂಹಿತೆಯ ಐದನೇ ಅವಂತ್ಯಖಂಡದ ಎಂಭತ್ತನಾಲ್ಕು ಲಿಂಗಗಳ ಮಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ಜಲ್ಪೇಶ್ವರ ಮಹಿಮೆ ವರ್ಣನೆ ಎಂಬ ಅರವತ್ತಾರುನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯಿತು.
ಸಪ್ತಷಷ್ಟಿಕಸಂಖ್ಯಾಕಂ ಕೇದಾರೇಶ್ವರಸಂಜ್ಞಕಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಎಪ್ಪತ್ತೇಳನೇದು ಎಂದು ಎಣಿಸಲಾದ, ಕೆದಾರೇಶ್ವರ ಎಂಬ ಒಂದು ಲಿಂಗವಿದೆ.
ಸೃಷ್ಟಿಕಾಲೇ ಪುರಾ ದೇವಿ ದೇವಾ ವ್ಯಾಪ್ತಾ ಹಿಮೇನ ಹಿ
ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ದೇವಿ, ದೇವತೆಗಳು ಹಿಮದಿಂದ ಆವರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರು.
ಹಿಮಾದ್ರಿಣಾರ್ದಿತಾಃ ಸರ್ವೇ ವಯಂ ದೇವ ಜಗತ್ಪತೇ
ಜಗತ್ಪತಿಯೇ, ನಾವು ಎಲ್ಲರೂ ಹಿಮಾಲಯದಿಂದ ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟಪಟ್ಟೆವು.
ದೇವಾನಾಂ ವಚನಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ವೈ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಪ್ರಿಯೇ
ದೇವತೆಗಳ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ಪ್ರಿಯೆ, ಬ್ರಹ್ಮನು ಮಾತನಾಡಿದನು.
ನಾಹಂ ಯಾತುಂ ಸಮರ್ಥೋಽಸ್ಮಿ ಸತ್ಯಮೇತನ್ಮಯೋದಿತಮ್ ಮಹಾದೇವ ಮೃತೇ ದೇವಾ ಗತಿರನ್ಯಾ ನ ವಿದ್ಯತೇ
ನಾನು ಹೋಗಲು ಶಕ್ತನಲ್ಲ, ಇದು ನಿಜವಾದ ಮಾತು. ಮಹಾದೇವನಿಲ್ಲದೆ ದೇವತೆಗಳೇ, ಬೇರೆ ಆಶ್ರಯವಿಲ್ಲ.
ಸ ಏವ ಶರಣಂ ದೇವಃ ಸರ್ವೇಷಾಂ ನೋ ಭವಿಷ್ಯತಿ
ಅವನೇ ನಮಗೆಲ್ಲರಿಗೂ ಆಶ್ರಯವಾಗುವ ದೇವರು.
ಕೃತಾ ಬುದ್ಧಿರ್ವಿಚಿತ್ರಾ ಚ ಹಿಮಾದ್ರಿಶ್ಚ ಮಯಾ ಕೃತಃ
ನಾನು ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿಕೊಂಡೆ ಮತ್ತು ಹಿಮಾಲಯವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ.
ಹಿಮಾಚಲಸ್ಯ ತಸ್ಯೈವ ಶಾಸ್ತಾ ದೇವೋ ಮಹೇಶ್ವರಃ
ಆ ಹಿಮಾಲಯದ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿ ಮಹೇಶ್ವರನೇ ಇದ್ದಾನೆ.
ಯತ್ರ ತಿಷ್ಠತಿ ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾ ದೇವದೇವೋ ಮಹೇಶ್ವರಃ ದೃಷ್ಟೋಹಂ ಪೂಜಿತಸ್ತೈಸ್ತು ಸ್ತುತೋಽಹಂ ವಿವಿಧೈಃ ಸ್ತವೈಃ
ಅಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಆತ್ಮ, ದೇವತೆಗಳ ದೇವರು ಮಹೇಶ್ವರನು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ. ಅಲ್ಲಿ ನಾನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡೆ, ಅವರು ನನಗೆ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು, ವಿವಿಧ ಸ್ತುತಿಗಳಿಂದ ಹೊಗಳಿದರು.
ಮಯಾ ಸಂಮಾನಿತಾ ದೇವಾಶ್ಚತುವಕ್ತ್ರಃ ಪ್ರಪೂಜಿತಃ 5.2.67.೧
ನಾನು ದೇವತೆಗಳನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದೆ, ನಾಲ್ಕುಮುಖನಾದವನಿಗೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಕಿಂ ಕಾರ್ಯಂ ತ್ರಿದಶೈಃ ಸಾರ್ದ್ಧಮಾಗತೋಽಸಿ ಪಿತಾಮಹ
ಪಿತಾಮಹ, ನೀನು ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಬಂದಿದ್ದೀಯೆ?
ಹಿಮಾಚಲಂ ಸಮಾಹೂಯ ಮರ್ಯಾದಾ ಚ ಕೃತಾ ಮಯಾ
ನಾನು ಹಿಮಾಚಲವನ್ನು ಕರೆಯಿಸಿ, ಅದರ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದೇನೆ.
ದೇವಾನಾಂ ವಿಷಯಾಶ್ಚೈವ ಗಂಧರ್ವಾಣಾಂ ತಥೈವ ಚ
ದೇವತೆಗಳ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಅದೇ ರೀತಿ ಗಂಧರ್ವರ ಪ್ರದೇಶಗಳೂ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಿದ್ಯಾಧರಾಣಾಂ ಕ್ರೀಡಾರ್ಥಂ ಪೃಥಕ್ಪೃಥಙ್ನಿವೇಶಿತಾಃ
ವಿದ್ಯಾಧರರು ಕ್ರೀಡೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.