ಕುಜಂಭೋಽಪಿ ಹತೋ ದೈತ್ಯೋ ದೇವವಿದ್ವೇಷಕಾರಕಃ
ದೇವತೆಗಳ ಮೇಲೆ ದ್ವೇಷ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕುಜಾಂಭ ಎಂಬ ದೈತ್ಯನೂ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟನು.
ಭಕ್ತ್ಯಾ ಯೇ ಪೂಜಯಿಷ್ಯಂತಿ ಧನುಃಸಾಹಸ್ರಮೀಶ್ವರಮ್
ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸಾವಿರ ಬಿಲ್ಲುಗಳ ಒಡೆಯನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ,
ಅರ್ಚಿತೇ ದೇವದೇವೇಶೇ ಧನುಃಸಾಹಸ್ರಿಕೇ ಶಿವೇ
ದೇವತೆಗಳ ದೇವರಾದ ಸಾವಿರ ಬಿಲ್ಲುಗಳ ಶಿವನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿದಾಗ,
ಪ್ರಾತರ್ಮಧ್ಯೇಽಪರಾಹ್ಣೇ ಚ ಧನುಃಸಾಹಸ್ರಕಂ ಶಿವಮ್
ಬೆಳಗ್ಗೆ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಮತ್ತು ಅಪರಾಹ್ನದಲ್ಲಿ ಸಾವಿರ ಬಿಲ್ಲುಗಳ ಶಿವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಿದಾಗ,
ತೀರ್ಥಾನಾಂ ಚ ಯಥಾ ಗಂಗಾ ರಕ್ಷಿತಾ ಯೋಧಸತ್ತಮೈಃ
ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಗಂಗೆಯು ಯೋಧ ಶ್ರೇಷ್ಠರಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಡುವಂತೆ,
ತತ್ರ ಗಂಗಾದಿತೀರ್ಥಾನಿ ವಿದ್ಯನ್ತೇ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ 5.2.63.
ಅಲ್ಲಿ ಗಂಗೆಯೂ ಇನ್ನಿತರೆ ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಗಳೂ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ತೀರ್ಥಗಳೂ ಇವೆ.
ತೇಷಾಂ ಫಲಂ ವಿನಿರ್ದಿಷ್ಟಂ ಯೇ ಪಶ್ಯನ್ತಿ ತು ಭಕ್ತಿತಃ
ಯಾರು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾರೆ, ಅವರಿಗೆ ಫಲವು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಏಷ ತೇ ಕಥಿತೋ ದೇವಿ ಪ್ರಭಾವಃ ಪಾಪನಾ ಶನಃ
ದೇವಿಯೆ, ಪಾಪಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವವನ ಮಹಿಮೆನು ನಾನೀಗ ಹೇಳಿದೆನು.
ಇತಿ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದೇ ಮಹಾಪುರಾಣ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರ್ಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಪಞ್ಚಮ ಆವಂತ್ಯಖಣ್ಡೇ ಚತುರಶೀತಿ ಲಿಙ್ಗಮಾಹಾತ್ಮ್ಯೇ ಧನುಃಸಾಹಸ್ರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನಂನಾಮ ತ್ರಿಷಷ್ಟಿತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಇಂತಿ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಎಣೂರೊಂದು ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಸಂಹಿತೆಯ ಐದನೇ ಅವಂತ್ಯಖಂಡದಲ್ಲಿ, ಎಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಲಿಂಗಗಳ ಮಹಿಮೆಯ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಸಾವಿರ ಬಿಲ್ಲುಗಳ ಮಹಿಮೆ ವಿವರಿಸುವ ಅರವತ್ತಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯಿತು.
ಯಸ್ಯ ದರ್ಶನಮಾತ್ರೇಣ ಪಶುಯೋನಿರ್ನ ಲಭ್ಯತೇ
ಯಾರನ್ನು ಕೇವಲ ನೋಡಿದರೂ ಪ್ರಾಣಿಗಳಾಗಿ ಹುಟ್ಟುವದು ಸಂಭವಿಸುವುದಿಲ್ಲ,
ಪಶುಪಾಲೋ ಮಹಾದೇವಿ ಬಭೂವ ಭುವಿ ವಿಶ್ರುತಃ
ಆ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ರಕ್ಷಕನು, ಮಹಾದೇವಿಯೆ, ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದನು.
ದಿದೃಕ್ಷುಃ ಸ ಕದಾಚಿಚ್ಚ ಗತಸ್ತೋಯನಿಧಿಂ ಪ್ರತಿ ಏಕಾ ಸ್ತ್ರೀ ಮುಕ್ತಕೇಶಾ ಸಾ ಭ್ರಮನ್ತೀ ಚ ಪುನಃಪುನಃ
ಒಂದು ಬಾರಿ ಅವನು ನೋಡಬೇಕೆಂದು ಸಮುದ್ರದ ಕಡೆಗೆ ಹೋದನು; ಅಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸ್ತ್ರೀ, ಬಿಚ್ಚಿದ ಕೂದಲಿನಿಂದ, ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಅಲೆಯುತ್ತಾ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಿದ್ದಳು.
ಅಥ ರಾಜಾ ಭಯಾವಿಷ್ಟೋ ವಿಸಂಜ್ಞಃ ಸಮಪದ್ಯತ
ಆಗ ಆ ರಾಜನು ಭಯದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಪ್ರಜ್ಞೆ ಕಳೆದುಕೊಂಡನು.
ತತೋನ್ಯೇ ಸಮಪಾತಂ ಚ ಆಗತ್ಯ ನೃಪಸತ್ತಮಮ್
ಮತ್ತೊಬ್ಬರು ಕೂಡ ಆ ಮಹಾರಾಜನ ಬಳಿಗೆ ಬಂದು, ನೆಲಕ್ಕುರುಳಿದರು.
ರುದ್ಧೇ ರಾಜನಿ ತೇ ಸರ್ವೇ ಏಕೀಭೂತಾಸ್ತು ದಸ್ಯವಃ
ರಾಜನು ಬಂಧಿತನಾದಾಗ, ಆ ದಸ್ಯುಗಳೆಲ್ಲರೂ ಒಂದಾಗಿ ಸೇರಿದರು.
ತಸ್ಯ ತಾಂ ಧೃಷ್ಟತಾಂ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ಸ್ಥೈರ್ಯಂ ಚ ನೃಪತೇರ್ಮೃಧೇ
ಅವನ ಧೈರ್ಯವನ್ನೂ, ರಾಜನ ಸ್ಥೈರ್ಯವನ್ನೂ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ತಿಳಿದು,
ಅಮೂರ್ತಾ ಇವ ತೇ ಸರ್ವೇ ಏಕೀಭೂತಾಸ್ತತೋಽಭವನ್
ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ರೂಪವಿಲ್ಲದಂತೆ ಒಂದಾಗಿ ಸೇರಿಕೊಂಡರು.
ಅಥಾಪಶ್ಯತ್ತದಾಽಽಯಾಂತಂ ನಾರದಂ ಮುನಿಪುಂಗವಮ್
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮುನಿಶ್ರೇಷ್ಠರಾದ ನಾರದರನ್ನು ಬರುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿದನು.
ಅಕಸ್ಮಾತ್ಪುರುಷಾಃ ಪಂಚ ಸಮಾಯಾತಾ ಭಯಾವಹಾಃ ।। 5.2.64.
ಅಚಾನಕ್ ಐದು ಭಯಾನಕವಾದ ಪುರುಷರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದುಹೋದರು.
ತೈರಹಂ ವೇಷ್ಟಿತೋ ದುಷ್ಟೈರ್ವ್ಯಾಕುಲಶ್ಚ ಕೃತಸ್ತದಾ
ಆ ದುಷ್ಟರು ನನ್ನನ್ನು ಸುತ್ತುವರಿದು, ನನಗೆ ಗೊಂದಲ ಉಂಟುಮಾಡಿದರು.
ತತೋಽನ್ಯೇ ಪುರುಷಾಃ ಪಞ್ಚ ಸಮಾಯಾತಾ ನಿಯುಧ್ಯ ಮಾಮ್
ನಂತರ ಇನ್ನೂ ಐದು ಜನ ಪುರುಷರು ಬಂದು, ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಹೋರಾಟ ಆರಂಭಿಸಿದರು.
ಏವಂ ತೈಃ ಪೀಡಿತೋಽತ್ಯರ್ಥಂ ಪುನರ್ಮೋಹಮುಪಾಗತಃ
ಅವರು ನನಗೆ ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟ ಕೊಟ್ಟಾಗ, ನಾನು ಮತ್ತೆ ಮೋಹಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದೆ.
ದೃಢೋ ಭವ ಮಹಾರಾಜ ಮಾ ವಿಷಾದಂ ಕುರು ಪ್ರಭೋ
ಮಹಾರಾಜನೇ, ಧೈರ್ಯದಿಂದಿರಿ; ಸ್ವಾಮಿ, ನಿರಾಶೆಗೊಳಗಾಗಬೇಡಿ.
ತಸ್ಯಾ ವಾಕ್ಯೇನ ವಿಪ್ರೇಂದ್ರ ಮಯಾ ಧೈರ್ಯೇಣ ಸಂಯುಗೇ
ಆತನ ಮಾತು ಕೇಳಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಲ್ಲಿಯೆ ಶ್ರೇಷ್ಠನೇ, ನಾನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಧೈರ್ಯದಿಂದ ನಿಂತೆ.
ಪ್ರಲೀನಾ ಮಚ್ಛರೀರೇ ತು ಕೇಪ್ಯತೇ ಕಾಪಿ ಸಾಽಬಲಾ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಶಕ್ತಿಯಿಲ್ಲದ ಒಬ್ಬ ಹೆಂಗಸು ನನ್ನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಲೀನಳಾದಳು.
ಯೇ ತ್ವಯಾ ಪುರುಷಾ ದೃಷ್ಟಾಸ್ತ್ವಯಿ ಲೀನಾ ಜಿತಾ ಮೃಧೇ ಭ್ರಮನ್ತೀ ಯಾ ಚ ನಾರೀ ಸಾ ತ್ವಯಾ ದೃಷ್ಟಾ ನೃಪೋತ್ತಮ
ನೀನು ನೋಡಿದ ಪುರುಷರು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯಗೊಂಡು ನಿನ್ನೊಳಗೆ ಲೀನರಾದರು. ಅಲೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಹೆಂಗಸು ಕೂಡ ನೀನು ನೋಡಿದ್ದೆ.
ಮನೋರೂಪೇಣ ಸಾ ಬುದ್ಧಿರ್ಭ್ರಮತ್ಯೇವ ಹಿ ನ ಸ್ಥಿರಾ
ಮನಸ್ಸು ಮನೋರೂಪದಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ, ಅದು ಎಂದಿಗೂ ಸ್ಥಿರವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಸೋಽಪಿ ಕ್ರೋಧವಶಂ ನೀತ ಇನ್ದ್ರಿಯೈರ್ವಿಷಯೈಃ ಪ್ರಿಯೈಃ
ಅವನೂ ಕೂಡ ಇಂದ್ರಿಯಗಳ ಆಕರ್ಷಕ ವಿಷಯಗಳಿಂದ ಕೋಪಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದನು.
ಮಹಾದೇವೋ ಜಗನ್ನಾಥಃ ಸೃಷ್ಟಿಸಂಹಾರಕಾರಕಃ 5.2.64.
ಮಹಾದೇವನು, ಜಗತ್ತಿನ ಒಡೆಯನು, ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಲಯಕ್ಕೆ ಕಾರಣನು.
ಸುರಾ ವಿಭೂತಯೋ ಯಸ್ಯ ಕ್ರೀಡಾರ್ಥಂ ಭುವನತ್ರಯಮ್
ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಶಕ್ತಿಗಳು ಅವನ ಆಟಕ್ಕಾಗಿ, ಮೂರು ಲೋಕಗಳೂ ಅವನ ಕ್ರೀಡೆಯಾಗಿದೆ.