ಅನ್ಯಂ ವರಂ ವೃಣೀಷ್ವ ತ್ವಂ ದುರ್ಲಭೋಽಯಂ ಹಿ ತೇ ವರಃ
ನೀನು ಬೇರೆ ವರವನ್ನು ಕೇಳು, ಈ ವರವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ನಿನಗೆ ಸುಲಭವಲ್ಲ.
ತಂ ತು ಶೋಚಾಮಿ ಯೋ ಲಬ್ಧ್ವಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯಂ ನಾನುಪಾಲಯೇತ್
ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದು ಅದನ್ನು ಪಾಲಿಸದವನನ್ನು ನಾನು ದುಃಖಪಡುವೆನು.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯಂ ಯದಿ ದುಷ್ಪ್ರಾಪ್ಯಂ ತ್ರಿಭಿರ್ವರ್ಣೈಃ ಶತಕ್ರತೋ 5.2.60.
ಶಚೀಪತಿ, ಮೂರು ವರ್ಣದವರಿಗೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುವುದು ಕಷ್ಟವಾದರೆ,
ವೀತಹವ್ಯಶ್ಚ ರಾಜರ್ಷಿಸ್ತಪಸಾ ವಿಪ್ರತಾಂ ಗತಃ
ವೀತಹವ್ಯ ಎಂಬ ರಾಜರ್ಷಿಯೂ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದನು.
ಅಹಿಂಸಾದಮಸತ್ಯಸ್ಥಃ ಕಥಂ ನಾರ್ಹಾಮಿ ವಿಪ್ರತಾಮ್
ನಾನು ಅಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಸತ್ಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾಗಿದ್ದರೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವಕ್ಕೆ ಅರ್ಹನಲ್ಲವೇನು?
ಏತಾಮವಸ್ಥಾಂ ಸಂಪ್ರಾಪ್ತೋ ದೈವಯೋಗಾತ್ಪುರಂದರ
ಪುರಂದರ, ದೈವದ ಸಂಯೋಗದಿಂದ ನಾನು ಈ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇನೆ.
ಯದಹಂ ಯತ್ನವಾನೇವಂ ನ ಲಭೇ ವಿಪ್ರತಾಂ ವಿಭೋ
ಪ್ರಭು, ನಾನು ಎಷ್ಟು ಪ್ರಯತ್ನಪಟ್ಟರೂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗದಿದ್ದರೆ,
ಯದಿ ತೇಽಹಮನುಗ್ರಾಹ್ಯಃ ಕಿಂಚಿದ್ವಾ ಸುಕೃತಂ ಮಮ
ನಾನು ನಿನ್ನ ಅನುಗ್ರಹಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯನಾಗಿದ್ದರೆ, ನನಗೆ ಸ್ವಲ್ಪವಾದರೂ ಪುಣ್ಯವಿದ್ದರೆ,
ಯಥಾ ಮಮಾಕ್ಷಯಾ ಕೀತ್ತಿರ್ಭವೇದ್ವಾಪಿ ಪುರಂದರ ।। ಕರ್ತುಮರ್ಹಸಿ ತದ್ದೇವ ಶಿರಸಾ ತ್ವಾಂ ಪ್ರಸಾದಯೇ
ಪುರಂದರ, ನನ್ನ ಕೀರ್ತಿ ಎಂದೆಂದಿಗೂ ಉಳಿಯಲಿ ಎಂದು ನೀನು ಅನುಗ್ರಹಿಸು; ನಾನು ತಲೆಬಾಗಿ ಬೇಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ.
ಇತ್ಯುಕ್ತೋ ಹಿ ಮತಂಗೇನ ವಾಸವೋ ಬಲವೃತ್ರಹಾ
ಮತಂಗನು ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ ವಾಸವನು, ವೃತ್ರನನ್ನು ಸಂಹರಿಸಿದವನು,
ದಿವ್ಯಮೂರ್ತ್ತಿಧರಂ ದಿವ್ಯಂ ಶ್ರೀಸಿದ್ಧೇಶ್ವರಪೂರ್ವತಃ
ಅವನನ್ನು ದೇವರ ರೂಪದ, ಸಿದ್ಧೇಶ್ವರನ ಸನ್ನಿಧಾನಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ದನು.
ತಸ್ಯ ದರ್ಶನಮಾತ್ರೇಣ ವಿಪ್ರತ್ವಂ ಸಮವಾಪ್ಸ್ಯಸಿ
ಅವನನ್ನು ಕೇವಲ ನೋಡಿದರೂ ನೀನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.
ಮಹಾಕಾಲವನಂ ರಮ್ಯಂ ಸಿದ್ಧಕ್ಷೇತ್ರಮಥಾಪರಮ್ 5.2.60.
ನಂತರ ಅವನು ಸುಂದರವಾದ ಮಹಾಕಾಲವನಕ್ಕೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಹೋದನು.
ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಸಂಪೂಜಯಾಮಾಸ ಪುಷ್ಪೈರ್ನಾನಾವಿಧೈಸ್ತಥಾ
ಅದನ್ನು ನೋಡಿ, ಅನೇಕ ವಿಧದ ಹೂವುಗಳಿಂದ ಪೂಜೆ ಮಾಡಿದನು.
ಅಹೋ ಮಹಾನ್ಸಭಾಗ್ಯೋಸಿ ಯಸ್ತ್ವಯಾ ತೋಷಿತೋಽಸ್ಮ್ಯಹಮ್
ಅಯ್ಯೋ, ನೀನು ಬಹಳ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿ, ಏಕೆಂದರೆ ನಾನು ನಿನ್ನಿಂದ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಿದ್ದೇನೆ.
ವರದೋಽಸ್ಮಿ ವರಾರ್ಹಾಣಾಂ ಶಾಪದೋಽಸ್ಮಿ ದುರಾತ್ಮನಾಮ
ನಾನು ಯೋಗ್ಯರಿಗೆ ವರವನ್ನು ಕೊಡುವವನು, ದುಷ್ಟರಿಗೆ ಶಾಪವನ್ನು ನೀಡುವವನು.
ತತೋಽಸೌ ವಿಪ್ರತಾಂ ಯಾತೋ ಮತಂಗೋ ಲಿಂಗದರ್ಶನಾತ
ಆಮೇಲೆ ಮತಂಗನು ಲಿಂಗದರ್ಶನದಿಂದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವನ್ನು ಪಡೆದನು.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣ್ಯಂ ದುರ್ಲಭಂ ಲಬ್ಧಂ ಲಿಂಗಸ್ಯಾಸ್ಯ ಪ್ರಭಾವತಃ
ಈ ಲಿಂಗದ ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ದುರ್ಲಭವಾದ ಬ್ರಾಹ್ಮಣತ್ವವನ್ನು ಅವನು ಪಡೆದನು.
ಮತಂಗೇಶ್ವರಕೋ ಲೋಕೇ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಪ್ರದಾಯಕಃ
ಮತಂಗೇಶ್ವರನು ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಲೋಕವನ್ನು ನೀಡುವವನು.
ನಿರ್ಮರ್ಯಾದಾ ನಿರಾಚಾರಾ ನಿಃಶಂಕಾಶ್ಚಾತಿಲೋಲುಪಾಃ ದರ್ಶನಾತ್ತಸ್ಯ ಲಿಂಗಸ್ಯ ತೇಽಪಿ ಯಾಂತಿ ತ್ರಿವಿಷ್ಟಪಮ್
ಅಲ್ಲದೆ, ನಿಯಮವಿಲ್ಲದವರು, ನಡವಳಿಕೆಯಾಗದವರು, ಭಯವಿಲ್ಲದವರು, ತುಂಬಾ ಆಸೆಪಡುವವರಾದರೂ ಆ ಲಿಂಗವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಅವರು ಕೂಡ ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಯೇ ವಿಶುದ್ಧಾ ಮಹಾಭಾಗಾ ಧ್ಯಾನಿನೋ ಮುಕ್ತಿಭಾಗಿನಃ
ಯಾರು ಶುದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಮಹಾ ಭಾಗ್ಯಶಾಲಿಗಳು, ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು, ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಗೆ ಅರ್ಹರಾಗಿರುವರೋ—
ಬ್ರಹ್ಮಧ್ಯಾನಪರಾ ಯೇ ಚ ಯಜ್ಞದಾನಕ್ರಿಯಾರತಾಃ
ಯಾರು ಬ್ರಹ್ಮನಲ್ಲಿ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವರು, ಯಜ್ಞ, ದಾನ ಮತ್ತು ವಿಧಿಗಳನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವರೋ—
ಯೇಽರ್ಚಯಂತಿ ಮಹಾ ದೇವಿ ಮತಂಗೇಶ್ವರಮೀಶ್ವರಮ 5.2.60.
ಯಾರು ಮಹಾದೇವಿ, ಈ ಮತಂಗೇಶ್ವರನನ್ನು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ—
ಏಷ ತೇ ಕಥಿತೋ ದೇವಿ ಪ್ರಭಾವಃ ಪಾಪನಾಶನಃ
ಈ ಮಹಾದೇವಿ, ಪಾಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನಾನೀಗ ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸಿದೆ.
ಇತಿ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದೇ ಮಹಾಪುರಾಣ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರ್ಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಪಞ್ಚಮ ಆವಂತ್ಯಖಂಡೇ ಚತುರಶೀತಿಲಿಂಗಮಾಹಾತ್ಮ್ಯೇ ಮತಂಗೇಶ್ವರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯ ವರ್ಣನಂನಾಮ ಷಷ್ಟಿತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಇಂತಿ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಎಣ್ನೂರ್ತೊಂಬತ್ತಾಯಿರದ ಸಂಹಿತೆಯ ಐದನೇ ಅವಂತ್ಯಖಂಡದ ಎಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಲಿಂಗಗಳ ಮಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ಮತಂಗೇಶ್ವರ ಮಹಾತ್ಮ್ಯವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಅರವತ್ತನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯಿತು.
ಯಸ್ಯ ದರ್ಶನಮಾತ್ರೇಣ ಸೌಭಾಗ್ಯ ಮತುಲಂ ಲಭೇತ್
ಯಾರನ್ನು ಕೇವಲ ನೋಡಿದರೂ ಅಪಾರವಾದ ಭಾಗ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆಯೋ—
ಪ್ರಧಮಂ ಪ್ರಾಕೃತೇ ಕಲ್ಪೇ ರಾಜಾಭೂದಶ್ವವಾಹನಃ
ಆದಿಕಾಲದ ಪ್ರಾಕೃತ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಅಶ್ವವಾಹನ ಎಂಬ ರಾಜನು ಇದ್ದನು.
ಅನೇಕಯಜ್ಞಕೃತ್ಪ್ರಾಜ್ಞಃ ಸಂಗ್ರಾಮೇಷ್ವಪ ರಾಜಿತಃ
ಅವನು ಜ್ಞಾನಿಯಾಗಿದ್ದ, ಅನೇಕ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದ, ಯುದ್ಧಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವತ್ತೂ ಸೋಲದವನು.
ಕಾಶಿರಾಜಸುತಾ ಸುಭ್ರೂ ರೂಪೇಣಾತೀವ ಶೋಭನಾ
ಕಾಶಿರಾಜನ ಮಗಳು ಸುಂದರ ಭ್ರೂಗಳೊಂದಿಗೆ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರಳಾಗಿದ್ದಳು.
ಚತುಃಷಷ್ಟಿಕಲಾಯುಕ್ತಾ ಸದಾ ಭರ್ತೃಹಿತೇ ರತಾ
ಅವಳು ಅರವತ್ತನಾಲ್ಕು ಕಲೆಗಳಲ್ಲೂ ಪರಿಣಿತಳಾಗಿದ್ದಳು, ಯಾವಾಗಲೂ ಗಂಡನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ತೊಡಗಿದ್ದಳು.