ಮಹಾಕಾಲವನಂ ರಮ್ಯಂ ದೇವಗಂಧರ್ವಸೇವಿತಮ್
ಆ ಮಹಾಕಾಲವನ ಸುಂದರವಾಗಿದ್ದು, ದೇವತೆಗಳು ಮತ್ತು ಗಂಧರ್ವರು ಸೇವಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಪ್ರಾಚೀ ಸರಸ್ವತೀ ತತ್ರ ವಾಪ್ಯಾಕಾರಾ ಚ ಸಂಸ್ಥಿತಾ
ಅಲ್ಲಿ ಪೂರ್ವದ ಸರಸ್ವತಿ ಒಂದು ಕೆರೆಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದೆ.
ತತೋ ದೇವಃ ಪ್ರಸನ್ನಾತ್ಮಾ ಪ್ರತ್ಯುವಾಚಾಥ ನೂಪುರಮ್
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ದೇವರು ಸಂತೋಷದಿಂದ ಮನಸ್ಸು ಹೊಂದಿ, ನೂಪುರನಿಗೆ ಮಾತಾಡಿದರು.
ಭವಿತಾ ವಲ್ಲಭೋ ದೇವ್ಯಾಃ ಪಾರ್ವತ್ಯಾಃ ಶಂಕರಸ್ಯ ಚ 5.2.47.
ಅವನು ಪಾರ್ವತಿಯ ದೇವಿ ಮತ್ತು ಶಂಕರನಿಗೆ ಬಹಳ ಪ್ರಿಯನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಉದಿತಾದಿತ್ಯಸಂಕಾಶೋ ವಿಭಾವಸುಸಮ ದ್ಯುತಿಃ
ಅವನು ಉದಯಿಸುವ ಸೂರ್ಯನಂತ ಬೆಳಕಿನಿಂದ ಹೊಳೆಯುತ್ತಾನೆ, ಬೆಂಕಿಯಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಾನೆ.
ಪ್ರಭಾವಂ ತಾದೃಶಂ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ದೇವೈರುಕ್ತಂ ವರಾನನೇ
ಅಂತಹ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೋಡಿ ದೇವತೆಗಳು ಆ ಸುಂದರಮುಖವಳಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.
ಪ್ರಾಪ್ತಾ ಚ ಕಾಮಿಕೀ ಸಿದ್ಧಿರ್ನೂಪುರೇಣ ಚ ದರ್ಶನಾತ್
ನೂಪುರನನ್ನು ನೋಡಿದುದರಿಂದ ಬೇಕಾದ ಸಾಧನೆ ದೊರೆತಿದೆ.
ಸರ್ವಕಾಮಪ್ರದೋ ನಿತ್ಯಂ ನೂಪುರೇಶ್ವರ ನಾಮತಃ
ಎಲ್ಲಾ ಆಸೆಗಳನ್ನು ಯಾವಾಗಲೂ ಪೂರೈಸುವವನು ನೂಪುರೇಶ್ವರ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ.
ನೂಪುರೇಶ್ವರರುದ್ರಸ್ಯ ತೇ ಯಾಂತಿ ಪರಮಂ ಪದಮ್ ವಸಂತಿ ಮುದಿತಾಃ ಸರ್ವೇ ಯಾವದಾಭೂತಸಂಪ್ಲವಮ್
ನೂಪುರೇಶ್ವರ ರುದ್ರನ ಭಕ್ತರು ಪರಮ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದು, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಲಯವಾಗುವವರೆಗೆ ಸಂತೋಷದಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಜನ್ಮಮೃತ್ಯುಜರಾರೋಗದುಃಖಾನಿ ವಿವಿಧಾನಿ ಚ
ಹುಟ್ಟು, ಸಾವು, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯ, ರೋಗ ಮತ್ತು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದುಃಖಗಳು—
ವಾಪೀ ಗಂಗಾಸಮಾ ಸಾ ತು ಸ್ವಯಮೇವ ಶುಭೇಕ್ಷಣೇ ಪ್ರಯಾಗಮೇತಜ್ಜಾನೀಹಿ ಭೂಧರೇಂದ್ರಾಂಗಸಂಭವೇ
ಆ ಕೆರೆ ಗಂಗೆಯಷ್ಟೇ ಪವಿತ್ರ, ಶುಭದೃಷ್ಟಿಯವಳೇ, ಈ ಪ್ರಯಾಗವು ಪರ್ವತಾಧಿಪತಿಯ ದೇಹದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದದ್ದು ಎಂದು ತಿಳಿ.
ತತ್ರ ಸ್ನಾತ್ವಾ ಪುಮಾನ್ದೇವಿ ವಾಜಪೇಯಫಲಂ ಲಭೇತ್
ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ, ದೇವಿಯೇ, ವಾಜಪೇಯ ಯಜ್ಞದ ಫಲವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಿ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಕೃಷ್ಣಾಷ್ಟಮ್ಯಾಂ ಚ ಯಃ ಸ್ನಾತ್ವಾ ಪೂಜಯೇನ್ನೂಪುರೇಶ್ವರಮ್
ಯಾರು ಕೃಷ್ಣಾಷ್ಟಮಿಯಂದು ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿ, ನೂಪುರೇಶ್ವರನನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತಾರೋ—
ಏಷ ತೇ ಕಥಿತೋ ದೇವಿ ಪ್ರಭಾವಃ ಪಾಪನಾಶನಃ 5.2.47.
ಇದು ದೇವಿಯೇ, ಪಾಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವ ಶಕ್ತಿಯ ವಿವರವನ್ನು ನಿನಗೆ ಹೇಳಿದೆ.
ಇತಿ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದೇ ಮಹಾಪುರಾಣ ಏಕಾಶೀತಿಸಾಹಸ್ರ್ಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಂ ಪಞ್ಚಮ ಆವಂತ್ಯಖಣ್ಡೇ ಚತುರಶೀತಿಲಿಂಗಮಾಹಾತ್ಮ್ಯೇ ನೂಪುರೇಶ್ವರಮಾಹಾತ್ಮ್ಯವರ್ಣನಂನಾಮ ಸಪ್ತಚತ್ವಾರಿಂಶೋ ಽಧ್ಯಾಯಃ
ಇಂತಿ ಎಪ್ಪತ್ತೊಂದುವೇಯ ಸಾವಿರ ಶ್ಲೋಕಗಳ ಶ್ರೀಸ್ಕಾಂದ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಐದನೇ ಅವಂತಿ ಭಾಗದಲ್ಲಿ, ಎಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕು ಲಿಂಗಗಳ ಮಹಿಮೆ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ, ನೂಪುರೇಶ್ವರ ಮಹಿಮೆ ವಿವರಿಸುವ ಎಪ್ಪತ್ತನಾಲ್ಕನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯಿತು.
ಯಸ್ಯ ದರ್ಶನಮಾತ್ರೇಣ ನ ಭವಸ್ಯ ಭಯಂ ಭವೇತ್
ಅವನನ್ನು ಕೇವಲ ನೋಡಿದರೆ ಭವಚಕ್ರದ ಭಯವೇ ಇರದು.
ಕಲ್ಪಾವಸಾನೇ ಪ್ರಥಮೇ ಪಾದ್ಮೇ ಪದ್ಮನಿಭೇಕ್ಷಣೇ ಬ್ರಹ್ಮಾ ವೈ ಚಿಂತಯಾಮಾಸ ಕಥಂ ಸೃಷ್ಟಿರ್ಭವೇದಿತಿ
ಕಲ್ಪದ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಮೊದಲಿಗೆ, ಕಮಲದಂತೆ ಕಣ್ಣುಗಳಿರುವ ಪದ್ಮದಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸೃಷ್ಟಿ ಹೇಗೆ ಆಗಬಹುದು ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದರು.
ಇತ್ಯಾಕುಲಿತರೂಪಸ್ಯ ತಸ್ಯ ನೇತ್ರದ್ವಯಾತ್ತದಾ
ಅವನ ಆತಂಕಭರಿತ ರೂಪದಿಂದ, ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಎರಡು ಕಣ್ಣುಗಳಿಂದ—
ತಸ್ಮಾದಶ್ರುಕಣಾಜ್ಜಾತೋ ಹಾರವೋನಾಮ ದಾನವಃ
ಆ ಕಣ್ಣೀರಿನ ಹನಿಗಳಿಂದ ಹಾರವ ಎಂಬ ದಾನವನು ಹುಟ್ಟಿದನು.
ದಕ್ಷಿಣಾನ್ನಯನಾಜ್ಜಾತಃ ಕಾಲಕೇಲೀತಿವಿಶ್ರುತಃ
ಬಲದ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ಕಾಲಕೇಳಿ ಎಂಬ ಪ್ರಸಿದ್ಧನು ಹುಟ್ಟಿದನು.
ಕರಾಲವದನೋ ದುಷ್ಟೋ ಯಮರೂಪೋ ದುರಾಸದಃ
ಭಯಾನಕವಾದ ಮುಖವಿರುವ, ದುಷ್ಟನು, ಯಮನು ಹೋಲುವ, ಹತ್ತಿರ ಹೋಗಲು ಅಸಾಧ್ಯನಾದವನು.
ತೌ ತು ದೈತ್ಯೌ ಸಮಾಗತ್ಯ ಕೃತಸಂಕೇತಕೌ ತದಾ
ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ಇಬ್ಬರು ದೈತ್ಯರು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಂದು, ಒಬ್ಬರೊಬ್ಬರು ಒಪ್ಪಂದ ಮಾಡಿಕೊಂಡರು.
ತತೋ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಭಯಾವಿಷ್ಟಃ ಕಾಂದಿಶೀಕಶ್ಚಚಾರ ಹ
ಅದನ್ನು ನೋಡಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಭಯದಿಂದ ಗಾಬರಿಗೊಂಡು, ಏನು ಮಾಡಬೇಕೆಂದು ತಿಳಿಯದೆ ಅಲೆಯುತ್ತಾ ಹೋದನು.
ಪುರುಷಂ ಪೀತವಸನಂ ಶಂಖಚಕ್ರಗದಾಧರಮ್ ಉವಾಚ ಕೋ ಭವಾಞ್ಛೇತೇ ನಿಃಶೇಷೇಸ್ಮಿಂಶ್ಚರಾಚರೇ
ಅವನಿಗೆ ಹಳದಿ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿದ, ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದ ಪುರುಷನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡನು. ಬ್ರಹ್ಮನು ಕೇಳಿದನು: 'ನೀನು ಯಾರು? ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲ ಚರಾಚರಗಳಿಗೆ ನೀನೇ ಒಬ್ಬನೇ ಒಡೆಯನಂತೆ ನಿಂತಿರುವೆ.'
ತಮುವಾಚ ತತೋ ವಿಷ್ಣುರಹಮೇವಂ ಜಗತ್ಪಿತಾ 5.2.48.
ಆಗ ವಿಷ್ಣುವು ಉತ್ತರಿಸಿದನು: 'ನಾನೇ ಈ ಜಗತ್ತಿನ ತಂದೆ.'
ಇತ್ಯುಕ್ತಃ ಪದ್ಮಜಸ್ತೇನ ಕೃಷ್ಣೇನಾಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮಣಾ
ಹೀಗೆ ಅಕ್ಲಿಷ್ಟಕರ್ಮನಾದ ಕೃಷ್ಣನು ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಕಮಲದಿಂದ ಜನಿಸಿದ ಬ್ರಹ್ಮನು ಮಾತನಾಡಿದನು.
ಮಯಾ ಸೃಷ್ಟಂ ಜಗತ್ಸರ್ವಂ ಸದೇವಾಸುರಮಾನುಷಮ್
ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು, ದಾನವರು, ಮಾನವರು ಎಲ್ಲರೂ ನನ್ನಿಂದಲೇ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಭೋಕ್ತುಕಾಮೌ ಕ್ಷುಧಾವಿಷ್ಟೌ ದೃಷ್ಟ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಾಬ್ರವೀದಿದಮ್
ಆ ಇಬ್ಬರು ಹಸಿವಿನಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಾ, ತಿನ್ನಲು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿರುವುದನ್ನು ನೋಡಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು.
ಯದಿ ತ್ವಂ ಕಾರಣಂ ಕಿಂಚಿದಸ್ಯ ಲೋಕಸ್ಯ ಕಥ್ಯಸೇ
ನೀನು ಈ ಲೋಕದ ಕಾರಣವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆಯಾದರೆ—
ತಚ್ಛ್ರುತ್ವಾ ತು ತದಾ ವಿಷ್ಣುರ್ಜ್ಞಾತ್ವಾ ದುಃಖಂ ಪರಸ್ಪರಮ್
ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ವಿಷ್ಣುವು, ಅವರಿಬ್ಬರ ಪರಸ್ಪರ ದುಃಖವನ್ನು ಅರಿತು—