अन्यं वरं वरे देव देयः सोप्यविचारितम्
हे देव, कोई और वर मांगो, वह भी बिना विचार के दिया जाएगा।
आब्रह्मस्तंबपर्यंतं यत्किंचिज्जंतुसंज्ञितम्
ब्रह्मा से लेकर तिनके तक, जो भी जीव कहलाता है,
अस्मिंस्तीर्थवरे शंभो मणिश्रव णभूषणे तर्पण पिंडदानं च देवतानां च पूजनम् ।। 4.1.26.
इस श्रेष्ठ तीर्थ में, हे शंभु, मणि की कर्णिका से सुशोभित, यहाँ जलदान, पिंडदान और देवताओं की पूजा—
गोभूतिलहिरण्याश्वदीपान्नांबरभूषणम्
गाय, भूमि, सोना, घोड़े, दीपक, अन्न, वस्त्र और आभूषण—
व्रतोत्सर्गं वृषोत्सर्गं लिंगादि स्थापनं तथा
व्रतों का समर्पण, वृषभों का छोड़ना और लिंग आदि की स्थापना भी,
विपत्तिं विपुलां चापि संपत्तिमतिभंगुराम्
यहाँ तक कि बड़ी विपत्ति या बहुत अधिक, पर अस्थिर संपत्ति भी,
अन्यच्चापि शुभं कर्म यदत्र श्रद्धयायुतम्
और यहाँ श्रद्धा से किया गया कोई भी शुभ कार्य,
नैःश्रेयस्याः श्रियो हेतुस्तदस्तु जगदीश्वर
वह सब, हे जगदीश्वर, परम कल्याण और समृद्धि का कारण बने।
तदिहाक्षयतामेतु तस्येश त्वदनुग्रहात्
हे प्रभु, आपकी कृपा से यहाँ वह सदा बना रहे, कभी नष्ट न हो।
यदस्ति यद्भविष्यच्च यद्भूतं च सदाशिव
हे सदाशिव, जो कुछ है, जो होगा और जो हो चुका है—
यथा सदाशिव त्वत्तो न किंचिदधिकं शिवम्
हे सदाशिव, जैसे आपसे अधिक शुभ कोई नहीं है—
विना सांख्येन योगेन विना स्वात्मावलोकनम्
संख्या, योग या आत्मचिंतन के बिना भी—
शशका मशका कीटाः पतं गास्तुरगोरगाः 4.1.26.
खरगोश, मक्खियाँ, कीड़े, पक्षी, घोड़े और साँप—
नामापि गृह्णतां काश्याः सदैवास्त्वेनसः क्षयः
जो भी काशी का नाम लेता है, उसके पाप सदा नष्ट हो जाएँ।
सदा कृतयुगं चास्तु सदाचास्तूत्तरायणम्
सदा सतयुग बना रहे, और सदा उत्तरायण चलता रहे।
यानि कानि पवित्राणि श्रुत्युक्तानि सदाशिव
हे सदाशिव, शास्त्रों में जो भी पवित्र बातें कही गई हैं—
चतुर्णामपि वेदानां पुण्यमध्ययनाच्च यत्
चारों वेदों के अध्ययन से जो पुण्य मिलता है—
अष्टांगयोगाभ्यासेन यत्पुण्यमपि जायतेः
अष्टांग योग का अभ्यास करने से जो पुण्य प्राप्त होता है—
कृच्छ्रचांद्रायणाद्यैश्च यच्छ्रेयः समुपार्ज्यते
कृच्छ्र, चांद्रायण आदि कठिन व्रतों से जो श्रेष्ठता पाई जाती है—
अन्यत्र यत्तपस्तप्त्वा श्रेयः स्याच्छरदां शतम्
अन्य स्थानों पर जो तप सौ वर्षों का फल देता है—
आजन्म मौनव्रततो यदन्यत्रफलं स्मृतम्
अन्यत्र आजीवन मौन व्रत से जो फल स्मरण किया जाता है—
अन्यत्र दत्त्वा सर्वस्वं सुकृतं यत्समीरितम्
अन्यत्र अपना सब कुछ दान करने से जो पुण्य कहा गया है—
मुक्तिक्षेत्राणि सर्वाणि यत्संसेव्योदितं फलम् 4.1.26.
सभी मुक्तिक्षेत्रों की सेवा से जो फल बताया गया है—
प्रयागस्नानपुण्येन यत्पुण्यं स्याच्छिवप्रदम्
प्रयाग में स्नान करने से जो शिवदायक पुण्य मिलता है—
यत्पुण्यमश्वमेधेन यत्पुण्यं राजसूयतः
अश्वमेध यज्ञ और राजसूय से जो पुण्य मिलता है—
तुलापुरुषदानेन यत्पुण्यं सम्यगाप्यते
तुलापुरुष दान से जो पुण्य पूर्ण रूप से प्राप्त होता है—
इति विष्णोर्वरं श्रुत्वा देवदेवो जगत्पतिः
विष्णु द्वारा दिया गया वर सुनकर, देवताओं के देव, जगत के स्वामी,
विधेहि सृष्टिं विविधां यथावत्त्वं श्रुतीरिताम्
तुम शास्त्रों में बताए अनुसार, उचित रीति से, विविध सृष्टियों की रचना करो।
पितेव सर्वभूतानां धर्मतः पालको भव
सब प्राणियों के पिता की तरह, धर्म के अनुसार, उनकी रक्षा करो।
धर्मेतरपथस्थानामुपसंहृतये हरे
हे हरि, जो लोग अधर्म के मार्ग पर चल रहे हैं, उनके विनाश के लिए,