એષ એવ સુતસ્તેસ્તુ નયનાનન્દદાયકઃ 5.2.38.
આજ સાચો એ પુત્ર છે, જે આંખોને આનંદ આપે છે.
મદીયં વચનં શ્રુત્વા પ્રેષિતા વિજયા ત્વયા
મારા વચન સાંભળી, તું વિજયાને મોકલી હતી.
વિજયોવાચ ગણપં ગણમધ્યે ચ વર્ત્તિનમ્ કિમુન્મત્તવદત્યર્થં નૃત્યરાગેણ મોહિતઃ
વિજયાએ એ ગણને, જે ગણોમાં હતો, પૂછ્યું: 'તમે કેમ ઉન્મત્ત જેવો, નૃત્ય અને સંગીતમાં એટલા મગ્ન થઈ ગયા છો?'
ઇત્યુક્તો ભયસંત્રસ્તઃ કુસુમૈર્ભૂષિતસ્તદા
આ રીતે પૂછવામાં આવતા, તે ફૂલોથી શોભાયમાન અને ડરથી કંપતો હતો.
ભૂષિતં કુસુમૈર્દૃષ્ટ્વા ભયત્રસ્તં ચ વીરકમ્
ફૂલોથી શોભાયેલ અને ભયથી કંપતા વીરકને જોઈને—
એહ્યેહિ જાતોઽસિ મે પુત્રકસ્ત્વં દેવેન દત્તોઽધુના વીરકોસિ
'આવ, આવ! હવે તું મારો પુત્ર થયો છે, દેવે તને આપ્યો છે; હવે તું વીરક છે.'
મૂર્ધન્યુપાઘ્રાય સમ્માર્જ્ય ગાત્રાણિ સા ભૂષયામાસ દિવ્યૈઃ સ્વયં ભૂષણૈઃ
તેણીએ તેના માથાની સુગંધ લઈ, તેના અંગોને હળવે હાથે ચોળી, પોતાના દિવ્ય આભૂષણોથી તેને શોભાવ્યો.
કોમલૈઃ પલ્લવૈશ્ચિત્રિતૈશ્ચારુભિર્દિવ્ય મન્ત્રોદ્ભવૈસ્તસ્ય શુભ્રૈસ્તતઃ
પ્યારા, રંગબેરંગી અને સુંદર, મંત્રથી ઉત્પન્ન થયેલા પવિત્ર પાંદડાઓથી તેણે તેને શણગાર્યો.
એવમાધાય ચોવક્થ કૃત્વા સ્રજં મૂર્ધ્નિ ગોરોચનાપત્રભંગોજ્વલૈઃ
આ રીતે, તેના માથા પર હાર પહેરાવી, ગોરોચનાના તેજસ્વી ટપકાં અને પાંદડાના ટુકડાંથી શોભિત કરીને, તમે બોલ્યા.
સોઽપિ સિદ્ધ્યાકુલે ગણ્ડશૈલે મિલદ્રત્નજાલે વૃહચ્છા લતાલાકુલે
એ પણ સિદ્ધો ભરેલા ગંડ પર્વત પર, રત્નોની જાળીઓ અને ઘન લતાવલીઓ વચ્ચે હતો.
ક્ષણં સ્વલ્પપંકે જલે પંકજાલે ક્ષણં વૃક્ષખણ્ડે શુભે નિષ્કલંકે 5.2.38.
ક્યારેક થોડા કાદવમાં, ક્યારેક પાણીમાં, કમળોની જાળમાં, તો ક્યારેક શુદ્ધ અને શુભ લાકડાની ટુકડી પર હતો.
એવં વિક્રીડતસ્તસ્ય વીરકસ્ય ગણસ્ય ચ
આ રીતે, એ વીર બાળક અને તેની ટોળકી રમતાં હતાં.
ઐશ્વર્યં દીયતામસ્ય મમ પુત્રસ્ય શંકર
હે શંકર, મારા આ પુત્રને રાજસત્તા મળવી જોઈએ.
લિંગત્વમક્ષયત્વં ચ સ્થાનં દિવ્યં સુદુર્લ્લભમ્ બ્રહ્મેન્દ્રવરુણાદિત્યલોકપાલેશ્વરેશ્વરૈઃ
તેને લિંગનું સ્થાન, અક્ષયપણું અને દિવ્ય, દુર્લભ સ્થાન મળે—even બ્રહ્મા, ઇન્દ્ર, વરુણ, આદિત્ય, લોકપાલો અને દેવોના દેવોમાં પણ.
એતૈરેવ ગણૈઃ સાર્દ્ધં સ્તૂય માનં મહાત્મભિઃ
એ મહાત્માઓ દ્વારા એ જ ગણો સાથે તેને સ્તુતિ મળે.
કુસુમેશ્વરસંજ્ઞસ્તુ તસ્માત્ખ્યાતો ભવત્વિતિ
એથી તેનું નામ કુસુમેશ્વર તરીકે પ્રસિદ્ધ થાય.
મત્પ્રભાવસમં દિવ્યં સેવિતં ગણપૈઃ સદા
તેને મારા સમાન દિવ્ય શક્તિ મળે અને ગણો હંમેશા તેની સેવા કરે.
પશ્ય કિન્નરનારીણાં ગાયન્તીનાં મનોરમમ્
કિનર સ્ત્રીઓના ગાનનું મનોહર દૃશ્ય જો.
વિદ્યાધરૈઃ પરિવૃતઃ કુસુમેશો વરાનને કુસુમેશ્વરતાં નીતો યદા કુસુમમંડિતઃ
વિદ્યાધરોની વચ્ચે, હે સુંદરમુખી, કુસુમોથી શોભિત કુસુમેશને કુસુમેશ્વરપદે સ્થાપિત કર્યો.
સ્થાનં દત્તં વિશાલાક્ષિ શિવલિંગસ્ય ચોત્તરે
હે વિશાળનેત્રવાળી, ઉત્તર દિશામાં શિવલિંગને સ્થાન આપવામાં આવ્યું.
યે ત્વાં દ્રક્ષ્યંતિ ગણપ કુસુમેશ્વરસંજ્ઞકમ્ 5.2.38.
જે લોકો તને, ગણપ, કુસુમેશ્વર નામે ઓળખે છે, તેઓ—
કુસુમૈરર્ચયિષ્યંતિ યે નરાઃ કુસુમેશ્વરમ્
જે મનુષ્યો કુસુમેશ્વરની પુષ્પોથી પૂજા કરે છે—
યોઽપ્યેકં દિવસં મર્ત્ત્યસ્ત્વાં પશ્યતિ સમાહિતઃ
જે મર્ત્ય મનુષ્ય એક દિવસ પણ તને એકાગ્રતાથી જુએ છે—
યઃ પૂજયતિ ભાવેન કુસુમૈઃ કુસુમેશ્વરમ્
જે કોઈ ભક્તિપૂર્વક અને પુષ્પોથી કુસુમેશ્વરની પૂજા કરે છે—
એવમાદિવરૈઃ પુષ્ટઃ કૃતોયં કુસુ મેશ્વરઃ
આ રીતે, આવા આશીર્વાદોથી, આ કુસુમેશ્વર દેવને શક્તિ પ્રાપ્ત થઈ છે.
કુસુમેશ્વરદેવસ્ય પ્રભાવઃ કથિતસ્ત્વયમ્
કુસુમેશ્વર દેવનું મહાત્મ્ય હવે વર્ણવાયું છે.
ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ આવંત્યખંડે કુસુમેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણનંનામાષ્ટાત્રિંશોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીસ્કાંદ મહાપુરાણની એકાશી હજાર શ્લોકોની સંહિતાના પાંચમા અવંત્ય ખંડમાં 'કુસુમેશ્વર મહાત્મ્ય વર્ણન' નામના અડત્રીસમા અધ્યાયનો અંત થાય છે.
યસ્ય દર્શનમાત્રેણ સુબુદ્ધિર્જાયતે નૃણામ્
જેના માત્ર દર્શનથી જ મનુષ્યોમાં સારા વિચારો જન્મે છે.
પુરા ત્વયૈવ કલ્પાદૌ પરયા શક્તિરૂપયા
પહેલાં, કલ્પના આરંભે, તું જ સર્વોચ્ચ શક્તિરૂપે હતો.
તતસ્ત્વં સંસ્તુતા દેવૈઃ સકિંનરમહોરગૈઃ
પછી દેવતાઓએ, કિન્નર, મનુષ્ય અને મહાનાગો સાથે, તારી સ્તુતિ કરી.