તતઃપ્રભૃતિ રાજાસૌ સકલત્રો મહામતિઃ
ત્યાંથી પછી, એ રાજા પોતાની તમામ રાણીઓ સાથે, મહાન બુદ્ધિ ધરાવતો,
દેવદેવસ્ય માહાત્મ્યાત્પુત્રો જાતો મહાબલઃ
દેવદેવના મહિમાથી, એક મહાબળવાન પુત્ર જન્મ્યો.
અથાહં મન્દરાદ્દેવિ કૌતુ- કાત્તુ સમાગતઃ
પછી, હે દેવી, હું મન્દર પરથી જિજ્ઞાસાથી આવ્યો છું.
યોગૈશ્વર્યેણ ચ મયા કૃતં વૈ પુરમાત્મનઃ તચ્છિવં શાશ્વતં સ્થાનં દત્તં દેવિ તદા મયા
મારી યોગશક્તિથી મેં મારા માટે એક નગર બનાવ્યું; એ શિવનું શાશ્વત સ્થાન મેં એ સમયે તને આપ્યું હતું, હે દેવી.
માર્કંડેયેશ્વરાદ્દેવાદુત્તરે વરવર્ણિનિ .
હે સુંદરે, એ માર્કંડેયેશ્વર દેવના ઉત્તર તરફ છે.
યેઽર્ચયિષ્યન્તિ સતતં શિવેશ્વરમનુત્તમમ્
જે લોકો હંમેશાં શ્રેષ્ઠ શિવેશ્વરની પૂજા કરશે,
વિદિત્વાર્ભગુરું લોકં યે દ્રક્ષ્યંતિ શિવેશ્વ રમ્
જે લોકો જગતના પૂજ્ય ગુરુને ઓળખી, શિવેશ્વરને જોશે,
મોક્ષં સુદુર્લભં મત્વા સંસારં ચાતિભીષણમ્ ।। 5.2.37.
મોક્ષ ખૂબ જ દુર્લભ છે એમ માનીને અને સંસારને અત્યંત ભયાનક જાણીને.
સર્વાવસ્થોઽપિ યો મર્ત્યઃ સંશ્રયેત્તં શિવેશ્વરમ્
જે કોઈ પણ અવસ્થામાં હોય, એવો મનુષ્ય જો એ મહાદેવ શિવનું આશ્રય લે છે,
આખ્યાનં પ્રયતો મર્ત્ત્યો ય ઇદં શ્રાવયેચ્છુચિઃ
અથવા, જે ભક્તિપૂર્વક અને પવિત્રતાથી આ કથા કહે છે કે સંભળાવે છે,
એષ તે કથિતા દેવિ પ્રભાવઃ પાપનાશનઃ
હે દેવી, પાપ નાશક જે શક્તિ છે, એ હું તને કહી દીધી.
દેવં સ્વર્ગપ્રદં દેવિ મહાપાતકના શનમ્
હે દેવી, જે દેવ સ્વર્ગ આપનાર છે અને મોટા પાપો પણ નાશ કરે છે—
પુરા વૈવસ્વતે કલ્પે પ્રાપ્તે વારાહસંજ્ઞકે
પહેલાં વૈવસ્વત મન્વંતરમાં, વારાહ નામના સમયગાળામાં,
મહાકાલવને રમ્યે રમમાણસ્ય પાર્વતિ
મહાકાળવનના સુંદર સ્થળે આનંદ માણતા, હે પાર્વતી—
પૃષ્ટોઽહં ચ તદા શ્રુત્વા શબ્દં ચાતીવ દુઃસહમ્
ત્યારે હું, બહુ અસહ્ય એવો અવાજ સાંભળી, પ્રશ્ન કરવામાં આવ્યો હતો.
એતે ગણેશાઃ ક્રીડંતિ મધ્યે વૈ વીરકો ગણઃ
આ બધા ગણેશો રમે છે, અને એમાં વીરક નામનો ગણ પણ છે.
કુસુમૈર્હન્યતેઽપ્યર્થં પૂજ્યતે કુસુમોત્કરૈઃ
મોજમાં, ફૂલો વડે તેને મારવામાં આવે છે, અને ફૂલોની ઢગલીઓથી પૂજા કરવામાં આવે છે.
નાનાશ્ચર્યગુણાધારો ગણેશ્વરશતાર્ચિતઃ
તેમાં અનેક અદ્ભુત ગુણો છે અને સૈંકડો ગણેશ્વરો તેની પૂજા કરે છે.
ન દૃશ્યતે વિના પુણ્યૈઃ પુત્રસ્યાનનપંકજમ્
પુણ્ય વગર, તારા પુત્રનું કમળ જેવું મુખ કોઈ જોઈ શકતું નથી.
કદાહમીદૃશં પુત્રં દ્રક્ષ્યામ્યાનન્દદાયકમ્ પ્રોક્તં પાર્વતિ પુત્રોઽયં પ્રદત્તો વીરકોઽધુના
ક્યારે હું એવો આનંદ આપનાર પુત્ર જોઈશ? કહેવામાં આવ્યું: 'હે પાર્વતી, આ વીરક નામનો પુત્ર તને હવે મળ્યો છે.'
એષ એવ સુતસ્તેસ્તુ નયનાનન્દદાયકઃ 5.2.38.
આજ સાચો એ પુત્ર છે, જે આંખોને આનંદ આપે છે.
મદીયં વચનં શ્રુત્વા પ્રેષિતા વિજયા ત્વયા
મારા વચન સાંભળી, તું વિજયાને મોકલી હતી.
વિજયોવાચ ગણપં ગણમધ્યે ચ વર્ત્તિનમ્ કિમુન્મત્તવદત્યર્થં નૃત્યરાગેણ મોહિતઃ
વિજયાએ એ ગણને, જે ગણોમાં હતો, પૂછ્યું: 'તમે કેમ ઉન્મત્ત જેવો, નૃત્ય અને સંગીતમાં એટલા મગ્ન થઈ ગયા છો?'
ઇત્યુક્તો ભયસંત્રસ્તઃ કુસુમૈર્ભૂષિતસ્તદા
આ રીતે પૂછવામાં આવતા, તે ફૂલોથી શોભાયમાન અને ડરથી કંપતો હતો.
ભૂષિતં કુસુમૈર્દૃષ્ટ્વા ભયત્રસ્તં ચ વીરકમ્
ફૂલોથી શોભાયેલ અને ભયથી કંપતા વીરકને જોઈને—
એહ્યેહિ જાતોઽસિ મે પુત્રકસ્ત્વં દેવેન દત્તોઽધુના વીરકોસિ
'આવ, આવ! હવે તું મારો પુત્ર થયો છે, દેવે તને આપ્યો છે; હવે તું વીરક છે.'
મૂર્ધન્યુપાઘ્રાય સમ્માર્જ્ય ગાત્રાણિ સા ભૂષયામાસ દિવ્યૈઃ સ્વયં ભૂષણૈઃ
તેણીએ તેના માથાની સુગંધ લઈ, તેના અંગોને હળવે હાથે ચોળી, પોતાના દિવ્ય આભૂષણોથી તેને શોભાવ્યો.
કોમલૈઃ પલ્લવૈશ્ચિત્રિતૈશ્ચારુભિર્દિવ્ય મન્ત્રોદ્ભવૈસ્તસ્ય શુભ્રૈસ્તતઃ
પ્યારા, રંગબેરંગી અને સુંદર, મંત્રથી ઉત્પન્ન થયેલા પવિત્ર પાંદડાઓથી તેણે તેને શણગાર્યો.
એવમાધાય ચોવક્થ કૃત્વા સ્રજં મૂર્ધ્નિ ગોરોચનાપત્રભંગોજ્વલૈઃ
આ રીતે, તેના માથા પર હાર પહેરાવી, ગોરોચનાના તેજસ્વી ટપકાં અને પાંદડાના ટુકડાંથી શોભિત કરીને, તમે બોલ્યા.
સોઽપિ સિદ્ધ્યાકુલે ગણ્ડશૈલે મિલદ્રત્નજાલે વૃહચ્છા લતાલાકુલે
એ પણ સિદ્ધો ભરેલા ગંડ પર્વત પર, રત્નોની જાળીઓ અને ઘન લતાવલીઓ વચ્ચે હતો.