કોઽપુત્રઃ પુત્રવાનસ્તુ મન્મંત્રબલમાશ્રિતઃ
જેને સંતાન નહોતું, તે મારા મંત્રશક્તિ પર આધાર રાખીને સંતાનવંત બની ગયો—
તસ્ય વાક્યં સમાકર્ણ્ય કૌતૂહલસમન્વિતઃ
તેના વચન સાંભળીને, મનમાં ઉત્સુકતા જાગી—
તેષાં સ નાશયામાસ વ્યાધિં દુર્જયમપ્યતિ હેમરત્નાંબરધનૈર્ધાન્યગ્રામપુરાદિભિઃ
તેને સોનાં, રત્નો, સુંદર વસ્ત્રો અને અનાજ, ગામડાં, શહેર વગેરે આપીને, એ લોકોનો ભારે રોગ દૂર કર્યો.
એવં સ ન્યવસત્તત્ર વર્ષાણિ ચ ચતુર્દ્દશ
આ રીતે એ ત્યાં ચૌદ વર્ષ સુધી રહ્યો.
અહોઽતિદુષ્કરો રાજા અહો લોકપરાયણઃ
આહા, રાજાને માટે કેટલું અઘરું કામ છે! અને જુઓ, એ કેટલો પ્રજાહિતમાં લાગેલો છે!
એવં સ ચિંતયંસ્તત્ર ભિક્ષુ રૂપી શિવો ગણઃ
એવી રીતે એ વિચારતો હતો ત્યારે, ત્યાં ભિક્ષુકના રૂપમાં શિવજી પોતાના ગણા સાથે આવ્યા.
અત્રાંતરે તુ નૃપતેસ્તસ્ય લોકવ્રતસ્ય તુ
એ સમયે એ પ્રજાહિતમાં તત્પર એવા રાજા વિશે,
રૂપેણાપ્રતિમા લોકે સા ચાપુત્રા સુતાર્થિની 5.2.37.
એ દુનિયામાં એક અતિ સુંદર, પણ સંતાન વગર અને દીકરાની ઇચ્છાવાળી સ્ત્રી હતી.
સર્વકામપ્રદં જ્ઞાત્વા નાગ રાણાં સકૌતુકમ્
એ બધું જાણીને કે એ સર્વ ઇચ્છાઓ પૂરી કરી શકે છે, નાગકન્યાઓ ઉત્સુકતાથી પાસે આવી.
ભિક્ષોરાયતને ગુપ્તમંતઃપુરમતંદ્રિતા ઉવાચ ચિંતાપરમં ભિક્ષું ભિક્ષાસમન્વિતમ્
ભિક્ષુકના આશ્રમમાં, રાણી ધ્યાનપૂર્વક અને એકાગ્રતાથી, ભિક્ષા માંગી રહેલા અને વિચારોમાં તલ્લીન એવા ભિક્ષુકને બોલી.
પ્રણમ્ય પ્રાંજલિર્ભૂત્વા કાર્યાર્થં વિગતવ્યથા વંધ્યા પુત્રાર્થિની દેવી ગુપ્તં ત્વાં દ્રષ્ટુમિચ્છતિ
હાથ જોડીને, નિર્ભય અને પોતાના કામમાં લાગેલી એ બાંઝ રાણી, દીકરાની ઇચ્છાવાળી, ગુપ્ત રીતે તમને મળવા માંગે છે.
ભવાન્કૃપાકરઃ પ્રાયઃ પ્રજાનામીહિતપ્રદઃ
તમે તો દયાળુ છો અને સામાન્ય રીતે પ્રજાને ઇચ્છિત ફળ આપો છો.
અવિજ્ઞાતો નરપતેર્ગૃહમેહીતિ ભાષસે
તમે કહો છો કે રાજાના ઘરમાં અજાણ્યા જ પ્રવેશો છો.
એવં મત્વા વ્રજ ક્ષિપ્રં સ્વમેવાંતઃપુરં શુભે
આવું વિચારીને, હે શુભે, તું જલદીથી પોતાના અંતઃપુરમાં જા.
સા તુ તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા ભિક્ષોઃ ક્ષુભિતમાનસા
પણ ભિક્ષુકના શબ્દો સાંભળીને, રાણીનું મન ગભરાઈ ગયું.
સખીવચસ્તુ સા શ્રુત્વા દેવી દીના ઉવાચ તામ્ ભિક્ષોરાનયને ક્ષિપ્રં યાવન્નાસૌ વ્રજેત્ક્વચિત્
સખીની વાત સાંભળીને, દુઃખી રાણીએ એને કહ્યું: 'ભિક્ષુકને જલદી બોલાવી લાવ, જ્યાં સુધી એ ક્યાંય ન જાય.'
ઉવાચ સા તાં યુક્ત્યૈવ સુનંદા યુક્તભાષિણી
ત્યારે યોગ્ય રીતે બોલનારી સુનંદાએ એને એમ કહ્યું.
તસ્માદસ્વસ્થચિત્તત્વં રાજ્ઞઃ સ્વં સંપ્રદર્શય 5.2.37.
એથી, તું તારા મનની અસ્વસ્થતા રાજાને જણાવી દે.
એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ દેવ્યા દર્શનલાલસઃ તામપૃચ્છત્તતો રાજા સ્નેહાર્દ્રીકૃતમાનસઃ
એ જ સમયે, જ્યારે રાણી મુલાકાતની ઇચ્છા રાખતી હતી, ત્યારે રાજાએ પ્રેમથી ભરેલા હૃદયથી એને પૂછ્યું.
રાજોવાચ કિમિદં દેવિ તે રૂપં વિમનસ્કેવ ભાષસે
રાજાએ પૂછ્યું: 'હે રાણી, તારો આ રૂપ કેમ છે? તું આવા ઉદાસ મનથી કેમ બોલે છે?'
નૃપસ્ય વચનં શ્રુત્વા રાજ્ઞી વચનમબ્રવીત્
રાજાના શબ્દો સાંભળીને રાણી બોલી.
ક્રીડનં પીડનાયૈવ તેષાં યે પુત્રવર્જિતાઃ અપુત્રે ચ ગતિર્નાસ્તિ સુતાપુત્રવિવર્જિતે
જેઓને દીકરો નથી, એમને રમણું પણ દુઃખદાયી બને છે; અને જે સંતાન વિહોણા છે, એમને તો કોઈ આશ્રય જ નથી, ખાસ કરીને દીકરો અને પૌત્ર બંને ન હોય ત્યારે.
સુખિનસ્તે જના લોકે યે બાલં પાંસુભૂષિતમ્
આ દુનિયામાં એ લોકો ખરેખર સુખી છે, જેમને ધૂળથી રમતાં બાળક મળે છે.
અનેન કારણેનાસ્મિ નિર્વેદં પરમં ગતા
આ કારણથી હું ખૂબ જ નિરાશ થઈ ગઈ છું.
ઇહ ભિક્ષુઃ સમાયાતો દેવરૂપી સનાતનઃ
અહીં એક ભિક્ષુક આવ્યો છે, જે દેવ જેવો અને સદા માટે છે.
સસ્ત્રીબાલો જનશ્ચાત્ર શરણં યસ્ય ગચ્છતિ ભવિષ્યામોઽત્ર સંદેહો ન મે મનસિ વર્ત્તતે
અહીં સ્ત્રીઓ, બાળકો અને લોકો એના આશ્રયે જાય છે; મને જરા પણ શંકા નથી કે આપણે પણ એ જ કરીશું.
તસ્યાઃ સ વચનં શ્રુત્વા જીર્ણોદ્યાનં જગામ હ
એના શબ્દો સાંભળીને તે જૂના બગીચામાં ગયો.
દૃષ્ટમાત્રો નૃપતિના ભિક્ષુર્લિગત્વમાગતઃ પૂજયામાસ વિધિવત્તલ્લિંગં ભિક્ષુ રૂપકમ્ ।। 5.2.37.
રાજાએ ભિક્ષુકને જોયા જ તરત, ભિક્ષુકે પોતાનું રૂપ ધારણ કર્યું અને એ ભિક્ષુરૂપ લિંગની વિધિપૂર્વક પૂજા કરી.
અપુત્રોઽસ્મીત્યુવાચેદં ધન્યેયં મહિષી મમ
એણે કહ્યું, 'હું દીકરાવિહોણો છું; મારી રાણી ધન્ય છે.'
ઇત્યુક્તો રાજસિંહેન ભિક્ષુર્લિંગા કૃતિસ્તદા
રાજસિંહે આવું કહ્યું ત્યારે, લિંગરૂપ ભિક્ષુએ તત્કાળ ક્રિયા કરી.