દેવપૂજાં વ્રતં દાનં ધ્યાનં સ્વાધ્યાયસત્ક્રિયામ્
તે રાજાએ દેવોની પૂજા, વ્રત, દાન, ધ્યાન અને સ્વાધ્યાય જેવા સારા કર્મો કર્યા—
સ પ્રજાઃ પાલયામાસ પુત્રવત્પરિપાલિતાઃ
તે રાજાએ પ્રજાને પોતાના સંતાન સમાન પ્રેમથી સંભાળી અને રક્ષા કરી—
પુત્રિણો ધનધાન્યાઢ્યાઃ સર્વકામસમન્વિતાઃ
પ્રજામાં દરેકને સંતાન, ધન-ધાન્ય અને સર્વ ઇચ્છાઓની પૂર્ણતા હતી—
એતસ્મિન્નંતરે પૃથ્વીં તસ્મિઞ્છાસતિ પાર્વતિ વિના ચોજ્જયિનીં ગંતું ન રતિં પ્રાપ કુત્રચિત્
એ સમયે, હે પાર્વતી, જ્યારે તે પૃથ્વી પર રાજ કરતો હતો, ત્યારે તેને ઉજ્જયિની જવાનું સિવાય બીજે ક્યાંય આનંદ મળતો નહોતો—
તદા મયા ગણેશસ્તુ શિવસંજ્ઞો ગણાગ્રણીઃ
ત્યારે હું, ગણેશ, જેને શિવ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે અને જે ગણોના મુખ્ય છે—
મયાપ્યુક્તો ગણેશો હિ ગચ્છ પુત્ર મમ પ્રિયમ્
મેં પણ ગણેશને કહ્યું: 'મારા પુત્ર, મારા પ્રિય પાસે જા'—
ઇત્યુક્તઃ સ મયા દેવિ તથેત્યુક્તા કૃતાંજલિઃ
હું એમ કહીને, હે દેવી, તેણે હાથ જોડીને 'જેમ કહ્યું તેમ થશે' એમ જવાબ આપ્યો—
ગતે શિવગણે દેવિ સંતુષ્ટોઽહં શુચિસ્મિતે 5.2.37.
જ્યારે શિવના જૂથો ત્યાંથી ગયા, હે સુમુખી, ત્યારે હું સંતોષ પામ્યો—
તતઃ સ ભિક્ષુ રૂપેણ બહ્વોષધિપરિગ્રહઃ
પછી તે ભિક્ષુકના રૂપમાં, અનેક ઔષધિઓ સાથે આવ્યો—
કશ્ચ ભૂતવિષગ્રસ્તો નાનાદોષૈઃ સમાશ્રિતઃ
કોઈક વ્યક્તિ ભૂત અને ઝેરથી પીડાતી હતી, અને અનેક પ્રકારની બીમારીઓથી ઘેરાયેલી હતી—
કોઽપુત્રઃ પુત્રવાનસ્તુ મન્મંત્રબલમાશ્રિતઃ
જેને સંતાન નહોતું, તે મારા મંત્રશક્તિ પર આધાર રાખીને સંતાનવંત બની ગયો—
તસ્ય વાક્યં સમાકર્ણ્ય કૌતૂહલસમન્વિતઃ
તેના વચન સાંભળીને, મનમાં ઉત્સુકતા જાગી—
તેષાં સ નાશયામાસ વ્યાધિં દુર્જયમપ્યતિ હેમરત્નાંબરધનૈર્ધાન્યગ્રામપુરાદિભિઃ
તેને સોનાં, રત્નો, સુંદર વસ્ત્રો અને અનાજ, ગામડાં, શહેર વગેરે આપીને, એ લોકોનો ભારે રોગ દૂર કર્યો.
એવં સ ન્યવસત્તત્ર વર્ષાણિ ચ ચતુર્દ્દશ
આ રીતે એ ત્યાં ચૌદ વર્ષ સુધી રહ્યો.
અહોઽતિદુષ્કરો રાજા અહો લોકપરાયણઃ
આહા, રાજાને માટે કેટલું અઘરું કામ છે! અને જુઓ, એ કેટલો પ્રજાહિતમાં લાગેલો છે!
એવં સ ચિંતયંસ્તત્ર ભિક્ષુ રૂપી શિવો ગણઃ
એવી રીતે એ વિચારતો હતો ત્યારે, ત્યાં ભિક્ષુકના રૂપમાં શિવજી પોતાના ગણા સાથે આવ્યા.
અત્રાંતરે તુ નૃપતેસ્તસ્ય લોકવ્રતસ્ય તુ
એ સમયે એ પ્રજાહિતમાં તત્પર એવા રાજા વિશે,
રૂપેણાપ્રતિમા લોકે સા ચાપુત્રા સુતાર્થિની 5.2.37.
એ દુનિયામાં એક અતિ સુંદર, પણ સંતાન વગર અને દીકરાની ઇચ્છાવાળી સ્ત્રી હતી.
સર્વકામપ્રદં જ્ઞાત્વા નાગ રાણાં સકૌતુકમ્
એ બધું જાણીને કે એ સર્વ ઇચ્છાઓ પૂરી કરી શકે છે, નાગકન્યાઓ ઉત્સુકતાથી પાસે આવી.
ભિક્ષોરાયતને ગુપ્તમંતઃપુરમતંદ્રિતા ઉવાચ ચિંતાપરમં ભિક્ષું ભિક્ષાસમન્વિતમ્
ભિક્ષુકના આશ્રમમાં, રાણી ધ્યાનપૂર્વક અને એકાગ્રતાથી, ભિક્ષા માંગી રહેલા અને વિચારોમાં તલ્લીન એવા ભિક્ષુકને બોલી.
પ્રણમ્ય પ્રાંજલિર્ભૂત્વા કાર્યાર્થં વિગતવ્યથા વંધ્યા પુત્રાર્થિની દેવી ગુપ્તં ત્વાં દ્રષ્ટુમિચ્છતિ
હાથ જોડીને, નિર્ભય અને પોતાના કામમાં લાગેલી એ બાંઝ રાણી, દીકરાની ઇચ્છાવાળી, ગુપ્ત રીતે તમને મળવા માંગે છે.
ભવાન્કૃપાકરઃ પ્રાયઃ પ્રજાનામીહિતપ્રદઃ
તમે તો દયાળુ છો અને સામાન્ય રીતે પ્રજાને ઇચ્છિત ફળ આપો છો.
અવિજ્ઞાતો નરપતેર્ગૃહમેહીતિ ભાષસે
તમે કહો છો કે રાજાના ઘરમાં અજાણ્યા જ પ્રવેશો છો.
એવં મત્વા વ્રજ ક્ષિપ્રં સ્વમેવાંતઃપુરં શુભે
આવું વિચારીને, હે શુભે, તું જલદીથી પોતાના અંતઃપુરમાં જા.
સા તુ તસ્ય વચઃ શ્રુત્વા ભિક્ષોઃ ક્ષુભિતમાનસા
પણ ભિક્ષુકના શબ્દો સાંભળીને, રાણીનું મન ગભરાઈ ગયું.
સખીવચસ્તુ સા શ્રુત્વા દેવી દીના ઉવાચ તામ્ ભિક્ષોરાનયને ક્ષિપ્રં યાવન્નાસૌ વ્રજેત્ક્વચિત્
સખીની વાત સાંભળીને, દુઃખી રાણીએ એને કહ્યું: 'ભિક્ષુકને જલદી બોલાવી લાવ, જ્યાં સુધી એ ક્યાંય ન જાય.'
ઉવાચ સા તાં યુક્ત્યૈવ સુનંદા યુક્તભાષિણી
ત્યારે યોગ્ય રીતે બોલનારી સુનંદાએ એને એમ કહ્યું.
તસ્માદસ્વસ્થચિત્તત્વં રાજ્ઞઃ સ્વં સંપ્રદર્શય 5.2.37.
એથી, તું તારા મનની અસ્વસ્થતા રાજાને જણાવી દે.
એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ દેવ્યા દર્શનલાલસઃ તામપૃચ્છત્તતો રાજા સ્નેહાર્દ્રીકૃતમાનસઃ
એ જ સમયે, જ્યારે રાણી મુલાકાતની ઇચ્છા રાખતી હતી, ત્યારે રાજાએ પ્રેમથી ભરેલા હૃદયથી એને પૂછ્યું.
રાજોવાચ કિમિદં દેવિ તે રૂપં વિમનસ્કેવ ભાષસે
રાજાએ પૂછ્યું: 'હે રાણી, તારો આ રૂપ કેમ છે? તું આવા ઉદાસ મનથી કેમ બોલે છે?'