સ જાતમાત્રો ધર્માત્મા તત્રૈવ તપસિ સ્થિતઃ
તે ધર્મનિષ્ઠ મુનિ જન્મતાની સાથે જ ત્યાં તપમાં સ્થિર રહ્યો.
ત્વયાહં જાતમાત્રેણ તપસા તોષિતો યતઃ
તમે જન્મતાની સાથે જ તેના તપથી મને પ્રસન્ન કર્યો હતો.
યે માં પશ્યંતિ વિપ્રેંદ્ર ભક્ત્યા પરમયા યુતાઃ
હે બ્રાહ્મણશ્રેષ્ઠ, જે લોકો શ્રદ્ધાપૂર્વક મને જુએ છે,
પ્રસંગાદ્યે ગમિષ્યંતિ તે સદા દુઃખવર્જિતાઃ 5.2.36.
તે સંબંધથી, તેઓ જ્યાં પણ જશે, હંમેશા દુઃખથી મુક્ત રહેશે.
ત્ર્યક્ષા ગણેશ્વરાઃ સિદ્ધાઃ સિદ્ધગંધર્વસેવિતાઃ
ત્રણે આંખો ધરાવનારા, સર્વ દૈવીય જૂથોના સ્વામી, સિદ્ધ પુરુષો અને કુશળ ગંધર્વો તેમની સેવા કરતા હતા.
યે માં સંપૂજયિષ્યંતિ હૃદ્યૈઃ પુષ્પૈઃ સુગંધિભિઃ
જે લોકો મને હૃદયપૂર્વક સુગંધિત ફૂલો દ્વારા પૂજા કરશે—
ઇત્યુક્તે તેન લિંગેન માર્કણ્ડેયો મહાતપાઃ
આ રીતે કહ્યા પછી, મહાન તપસ્વી માર્કંડેયે તે લિંગ સાથે—
પ્રભાવઃ કથિતો દેવિ માર્કંડેયેશ્વરસ્ય ચ
હે દેવી, માર્કંડેય અને ઈશ્વરના મહિમા અહીં વર્ણવાયો છે.
યસ્ય દર્શનમાત્રેણ જાયંતે સર્વસંપદઃ
કે જેના માત્ર દર્શનથી સર્વ પ્રકારની સમૃદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે—
રાજા રિપુંજયોનામ બ્રહ્મકલ્પે પુરાભવત્
બ્રહ્માના યુગમાં, રિપુંજય નામનો એક રાજા હતો—
દેવપૂજાં વ્રતં દાનં ધ્યાનં સ્વાધ્યાયસત્ક્રિયામ્
તે રાજાએ દેવોની પૂજા, વ્રત, દાન, ધ્યાન અને સ્વાધ્યાય જેવા સારા કર્મો કર્યા—
સ પ્રજાઃ પાલયામાસ પુત્રવત્પરિપાલિતાઃ
તે રાજાએ પ્રજાને પોતાના સંતાન સમાન પ્રેમથી સંભાળી અને રક્ષા કરી—
પુત્રિણો ધનધાન્યાઢ્યાઃ સર્વકામસમન્વિતાઃ
પ્રજામાં દરેકને સંતાન, ધન-ધાન્ય અને સર્વ ઇચ્છાઓની પૂર્ણતા હતી—
એતસ્મિન્નંતરે પૃથ્વીં તસ્મિઞ્છાસતિ પાર્વતિ વિના ચોજ્જયિનીં ગંતું ન રતિં પ્રાપ કુત્રચિત્
એ સમયે, હે પાર્વતી, જ્યારે તે પૃથ્વી પર રાજ કરતો હતો, ત્યારે તેને ઉજ્જયિની જવાનું સિવાય બીજે ક્યાંય આનંદ મળતો નહોતો—
તદા મયા ગણેશસ્તુ શિવસંજ્ઞો ગણાગ્રણીઃ
ત્યારે હું, ગણેશ, જેને શિવ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે અને જે ગણોના મુખ્ય છે—
મયાપ્યુક્તો ગણેશો હિ ગચ્છ પુત્ર મમ પ્રિયમ્
મેં પણ ગણેશને કહ્યું: 'મારા પુત્ર, મારા પ્રિય પાસે જા'—
ઇત્યુક્તઃ સ મયા દેવિ તથેત્યુક્તા કૃતાંજલિઃ
હું એમ કહીને, હે દેવી, તેણે હાથ જોડીને 'જેમ કહ્યું તેમ થશે' એમ જવાબ આપ્યો—
ગતે શિવગણે દેવિ સંતુષ્ટોઽહં શુચિસ્મિતે 5.2.37.
જ્યારે શિવના જૂથો ત્યાંથી ગયા, હે સુમુખી, ત્યારે હું સંતોષ પામ્યો—
તતઃ સ ભિક્ષુ રૂપેણ બહ્વોષધિપરિગ્રહઃ
પછી તે ભિક્ષુકના રૂપમાં, અનેક ઔષધિઓ સાથે આવ્યો—
કશ્ચ ભૂતવિષગ્રસ્તો નાનાદોષૈઃ સમાશ્રિતઃ
કોઈક વ્યક્તિ ભૂત અને ઝેરથી પીડાતી હતી, અને અનેક પ્રકારની બીમારીઓથી ઘેરાયેલી હતી—
કોઽપુત્રઃ પુત્રવાનસ્તુ મન્મંત્રબલમાશ્રિતઃ
જેને સંતાન નહોતું, તે મારા મંત્રશક્તિ પર આધાર રાખીને સંતાનવંત બની ગયો—
તસ્ય વાક્યં સમાકર્ણ્ય કૌતૂહલસમન્વિતઃ
તેના વચન સાંભળીને, મનમાં ઉત્સુકતા જાગી—
તેષાં સ નાશયામાસ વ્યાધિં દુર્જયમપ્યતિ હેમરત્નાંબરધનૈર્ધાન્યગ્રામપુરાદિભિઃ
તેને સોનાં, રત્નો, સુંદર વસ્ત્રો અને અનાજ, ગામડાં, શહેર વગેરે આપીને, એ લોકોનો ભારે રોગ દૂર કર્યો.
એવં સ ન્યવસત્તત્ર વર્ષાણિ ચ ચતુર્દ્દશ
આ રીતે એ ત્યાં ચૌદ વર્ષ સુધી રહ્યો.
અહોઽતિદુષ્કરો રાજા અહો લોકપરાયણઃ
આહા, રાજાને માટે કેટલું અઘરું કામ છે! અને જુઓ, એ કેટલો પ્રજાહિતમાં લાગેલો છે!
એવં સ ચિંતયંસ્તત્ર ભિક્ષુ રૂપી શિવો ગણઃ
એવી રીતે એ વિચારતો હતો ત્યારે, ત્યાં ભિક્ષુકના રૂપમાં શિવજી પોતાના ગણા સાથે આવ્યા.
અત્રાંતરે તુ નૃપતેસ્તસ્ય લોકવ્રતસ્ય તુ
એ સમયે એ પ્રજાહિતમાં તત્પર એવા રાજા વિશે,
રૂપેણાપ્રતિમા લોકે સા ચાપુત્રા સુતાર્થિની 5.2.37.
એ દુનિયામાં એક અતિ સુંદર, પણ સંતાન વગર અને દીકરાની ઇચ્છાવાળી સ્ત્રી હતી.
સર્વકામપ્રદં જ્ઞાત્વા નાગ રાણાં સકૌતુકમ્
એ બધું જાણીને કે એ સર્વ ઇચ્છાઓ પૂરી કરી શકે છે, નાગકન્યાઓ ઉત્સુકતાથી પાસે આવી.
ભિક્ષોરાયતને ગુપ્તમંતઃપુરમતંદ્રિતા ઉવાચ ચિંતાપરમં ભિક્ષું ભિક્ષાસમન્વિતમ્
ભિક્ષુકના આશ્રમમાં, રાણી ધ્યાનપૂર્વક અને એકાગ્રતાથી, ભિક્ષા માંગી રહેલા અને વિચારોમાં તલ્લીન એવા ભિક્ષુકને બોલી.