ઉદ્ભૂતે બાલકે સ્નેહાત્સંભ્રમાત્સ્ત્રીજનોઽપ્યયમ્
જ્યારે બાળક જન્મે છે ત્યારે સ્ત્રીઓ પ્રેમ અને ગભરાટથી ઉલટીપલટી થઈ જાય છે.
સ્વાર્થે પ્રસક્તા માર્જારી લોલુપા મામવેક્ષતે
મારી સામે લાલચુ બિલાડી પોતાના હિત માટે મને તાકી રહી છે.
ત્વં તુ ક્રમેણોપભોગ્યં મત્તઃ ફલમભીપ્સસિ
પણ તું, સમય આવતાં, મારો લાભ લેવા માંગે છે.
સંગતિર્નાતિ બાલાનાં પંચસપ્તદિનાત્મકમ્
બાળકો સાથેનો સંબંધ પાંચ કે સાત દિવસથી વધારે ટકતો નથી.
તતેતિ વત્સ ભો ભદ્ર ઇત્યલીકં બ્રવીષિ મામ્
'હા બેટા, તું મને આવું કહે છે, પણ તારા શબ્દો ખોટા છે.'
નાહં ત્વામુપકારાર્થં વત્સ પ્રીત્યા પરિષ્વજે
હું તને પ્રેમથી ફક્ત કોઈ લાભ માટે ભેટતી નથી, બેટા.
ઇત્યુક્ત્વા સા તમુત્સૃજ્ય નિષ્ક્રાંતા સૂતિકાગૃહાત્
આમ કહીને તેણે બાળકને છોડી દીધો અને સૂતિકાગૃહમાંથી બહાર નીકળી ગઈ.
સા હૃત્વા તં તદા બાલં પૂર્વજાતિસ્મરં પ્રિયે
પછી તેણે એ બાળકને, જેને પૂર્વજન્મની યાદ હતી, લઇ લીધો, પ્રિય.
મત્વા સ્વકીયં પુત્રં તુ વિક્રાંતેન મહીભૃતા
તેને પોતાનો પુત્ર માની, શક્તિશાળી રાજાએ તેને લઇ ગયો.
વિક્રાંતસ્ય સુતો નીતો બોધસ્ય ચ દ્વિજન્મનઃ 5.2.33.
વિક્રાંતનો પુત્ર અને દ્વિજ બોધનો પુત્ર, બંનેને લઇ જવામાં આવ્યા.
તૃતીયં ભક્ષયામાસ બોધપુત્રં નિશાચરી
રાત્રે ફરતી રાક્ષસી એ ત્રીજા, બોધપુત્રને પણ ભક્ષી લીધો.
ગુરુણા સમનુજ્ઞાતં ક્રિયતામભિવાદનમ્
ગુરુએ અનુમતિ આપી છે, હવે વંદન કરો.
વંદ્યા મે કતમા માતા જનિત્રી પાલિની ચ વા
મારી કઈ માતા વંદનીય છે—જે જન્મ આપનાર કે જે ઉછેરનાર?
નન્વિયં તે મહાભાગ જનિત્રી જનકાત્મજા
મહાભાગ્યવાળી જનકની પુત્રી, શું એ જ નથી તારી જન્મદાયિ માતા?
આનંદ ઉવાચ ચૈત્રસ્ય પ્રસવિત્રીયં ચૈત્રોઽયં દ્વિજવેશ્મનિ
આનંદે કહ્યું: ચૈત્ર મહિનામાં જન્મ આપનાર એ માતા છે, અને આ ચૈત્ર છે, દ્વિજના ઘરે.
ગુરુરાહ તતઃ કસ્ત્વં ચૈત્રઃ કો વા ત્વયોચ્યતે
ગુરુએ પૂછ્યું: તું કોણ છે? અને આ ચૈત્ર કોણ છે, જેના વિશે તું બોલે છે?
ન વેદ્મિ કિંચિન્મોહેન ભ્રમંતિ મમ બુદ્ધયઃ
મારે અજ્ઞાનથી કશું જ ખબર નથી; મારી બુદ્ધિ ભટકી ગઈ છે.
કઃ કસ્ય પુત્રો વિપ્રર્ષે કો વા કસ્ય ન બાંધવઃ
હે વિદ્વાન, કોણ કોનું સંતાન છે અને કોણ કોનો સંબંધિ નથી?
અતઃ સંસારતા હંતિ સંસારં પ્રાણિનામિહ
આ રીતે સંસારભાવ નાશ પામે છે અને અહીં જીવ માટે સંસાર છે.
બ્રહ્મપુત્રસ્ય દુષ્ટસ્ય દુઃસહસ્ય સુતા ભુવિ 5.2.33.
પૃથ્વી પર એ દુષ્ટ અને સહન ન કરી શકાય એવા બ્રહ્માપુત્રની પુત્રી છે.
માતૃદ્વયં મયા પ્રાપ્તમસ્મિન્નેવ હિ જન્મનિ
આ જ જન્મમાં મને બે માતાઓ મળી છે.
સોઽહં તપઃ કરિષ્યામિ ચૈત્ર આનીયતામિતિ
હું હવે તપ કરીશ; ચૈત્રને અહીં લાવો.
તસ્માન્નિવર્ત્ત્ય મમતા મનુમેને ચ તં પ્રતિ
માટે, મમત્વ છોડીને, તેણે તેને તે પ્રમાણે માન્યું.
સન્માન્ય બ્રાહ્મણં યેન પુત્રબુદ્ધ્યા સ પાલિતઃ
જે બ્રાહ્મણને પુત્ર સમજીને સન્માન અને પાલન કર્યું, એ સુરક્ષિત રહ્યો.
ઇંદ્રેશ્વરસ્ય દેવસ્ય પશ્ચિમે લિંગમુત્તમમ્
પશ્ચિમમાં ઇન્દ્રેશ્વર દેવનું શ્રેષ્ઠ લિંગ છે.
તપસ્યંતં તતસ્તં તુ દેવઃ પ્રાહ શુચિસ્મિતે
ત્યારે, જ્યારે તે તપસ્યા કરી રહ્યો હતો, દેવતાએ, હે શુચિસ્મિતે, તેને કહ્યું.
મનુના ભવતા ભાવ્યં ષષ્ઠેન વ્રજ તત્કુરુ
તારે છઠ્ઠા મનુ પ્રમાણે વર્તવું છે; ત્યાં જઈને એ કર.
ઇત્યુક્તો દેવદેવેન તથેત્યાહ મહામતિઃ
દેવદેવીએ આમ કહ્યું ત્યારે, વિદ્વાને કહ્યું: 'જેમ તું કહેશે તેમ જ થશે.'
પુત્રાનુત્પાદયામાસ લિંગસ્યાસ્ય સમર્ચનાત્
આ લિંગની ભક્તિથી તેણે પુત્રો પ્રાપ્ત કર્યા.
આનંદેન યતઃ પ્રાપ્તા સિદ્ધિર્દેવિ સુદુર્લ્લભા 5.2.33.
હે દેવી, આથી તેને આનંદપૂર્વક દુર્લભ સિદ્ધિ મળી.