તસ્મિંસ્તુ મથિતે દેવિ પ્રયત્નાત્કેશવસ્ય ચ
હે દેવી, જ્યારે એ મથન થઈ રહ્યું હતું, ત્યારે કેશવાએ ખૂબ જ મહેનત કરી.
તમેવ દેવા મનુજાઃ પિતરશ્ચ યશસ્વિનિ
એ જ વસ્તુ દેવતાઓ, મનુષ્યો અને પિતૃઓએ જોઈ, હે યશસ્વિની.
સમુત્પન્નમથો દૃષ્ટ્વા ભગવાન્પ્રાહ કેશવઃ 5.2.26.
પછી, એ પ્રગટ થયેલું જોઈને, ભગવાન કેશવાએ કહ્યું.
ઇત્યુક્તો વાસુદેવેન પ્રજાઃ પાલયિતું શશી
વાસુદેવના શબ્દો સાંભળીને, શશી પ્રજાઓની રક્ષા કરવા માટે તૈયાર થયો.
તસ્યાગ્રે નારદઃ સર્વં કથયામાસ સત્વરમ્
તેના સામે, નારદે ઝડપથી બધું વર્ણન કર્યું.
પીડિતો દક્ષશાપેન સોમોઽપ્યંતર્હિતસ્તદા
દક્ષના શાપથી પીડાઈને, ત્યારે સોમ અદૃશ્ય થઈ ગયો.
તત્ર ગત્વા યથાશાપં કથયામાસ ગદ્ગદઃ
ત્યાં જઈને, શાપ મુજબ, તેણે ગદગદ અવાજે વાત કરી.
અયં મે પ્રથમઃ પુત્રઃ પીડિતઃ શશિના ભૃશમ્
આ મારું પહેલું પુત્ર છે, જે શશીથી ખૂબ પીડિત છે.
વિષ્ણુના ચ બલં દત્તમસ્મૈ ચંદ્રમસે દૃઢમ્
વિષ્ણુએ ચંદ્રમાને મજબૂત બળ આપ્યું.
તં દૃષ્ટ્વા મધુહંતારં બ્રહ્મા વિષ્ણુમુવાચ હ
મધુનો વિનાશક જોઈને, બ્રહ્માએ વિષ્ણુને કહ્યું.
સ ચાયં પીડિતો દેવ શશાંકેન નવેન વૈ વૃત્તાંતં કથયામાસ બ્રહ્માગ્રે ચ પુનઃપુન.
હે દેવ, આ પણ નવાં ચંદ્રથી પીડિત છે; તેણે બ્રહ્મા સામે વારંવાર કથા કહી.
બ્રહ્માપિ પૂર્વચંદ્રાર્થે વિષ્ણું લોકનમસ્કૃતમ્
બ્રહ્માએ પૂર્વ ચંદ્ર માટે, લોકોએ પૂજિત એવા વિષ્ણુને કહ્યું.
નમઃ કૃષ્ણ નમો વિષ્ણો નમો જિષ્ણો નમોનમઃ 5.2.26.
કૃષ્ણને વંદન, વિષ્ણુને વંદન, વિજયી ને વંદન, ફરીથી વંદન.
જયસ્વ ગોવિંદ મહાનુભાવ જયસ્વ વિશ્ણો જય પદ્મનાભ
ગોવિંદ, મહાન શક્તિ ધરાવનાર, તને વિજય મળે! વિષ્ણુ તને વિજય મળે! પદ્મનાભ તને વિજય મળે!
એવં સ્તુતસ્તદા દેવિ બ્રહ્મણા લોકકારિણા
એ સમયે દેવીને બ્રહ્મા, જે લોકોના સર્જક છે, દ્વારા સ્તુતિ કરવામાં આવી.
ગચ્છ સોમ મમાદેશાન્મહાકાલવનોત્તમે તમારાધય યત્નેન સ તે દેહં પ્રદાસ્યતિ
સોમા, મારા આદેશથી મહાકાળવનના શ્રેષ્ઠ સ્થળે જાઓ; ત્યાં મહેનતપૂર્વક તેમની પૂજા કરો—તેઓ તમને શરીર આપશે.
ઇત્યુક્તો વાસુદેવેન બ્રહ્મણા ચ પુનઃ પુનઃ લિંગં દૃષ્ટ્વા ચ તુષ્ટાવ સ્તોત્રેણાનેન સુવ્રતે
વાસુદેવ અને બ્રહ્માએ વારંવાર કહેતાં, સુવ્રતાએ લિંગને જોઈને આ સ્તોત્રથી તેની સ્તુતિ કરી.
ચંદ્ર ઉવાચ નમો દેવાધિદેવાય ત્રિનેત્રાય મહાત્મને
ચંદ્રે કહ્યું: દેવોના દેવ, ત્રણ આંખવાળા, મહાન આત્માવાળા ભગવાનને વંદન છે.
ભૂતવેતાલજુષ્ટાય મહાદેવાય શૂલિને
ભૂત અને વેતાળોની સાથે રહેનારા, મહાદેવ, ત્રિશૂલધારીને વંદન છે.
પૂષ્ણો દંતવિનાશાય તથાંધકવિનાશિને
પૂષણના દાંત તોડનાર અને અંધકનો વિનાશ કરનાર ભગવાનને વંદન છે.
વિકરાલોર્દ્ધ્વકેશાય ભૈરવાય નમોનમઃ
ઉંચા વાળવાળા, વિકરાળ સ્વરૂપ ધરાવનાર ભૈરવને વારંવાર વંદન છે.
તથા દારુવનધ્વંસકારિણે તિગ્મશૂલિને
દારુવનનો વિનાશ કરનાર અને તીક્ષ્ણ ત્રિશૂલ ધરાવનાર ભગવાનને પણ વંદન છે.
પ્રચંડદંડહસ્તાય વડવાગ્નિમુખાય ચ 5.2.26.
પ્રચંડ દંડધારી અને વડવાગ્નિ જેવા મુખવાળા ભગવાનને વંદન છે.
દક્ષયજ્ઞવિનાશાય જગદ્ભયકરાય ચ કપર્દિને કરાલાય સર્વદેવાય તે નમઃ
દક્ષના યજ્ઞનો વિનાશ કરનાર, જગતમાં ભય પેદા કરનાર, જટાધારી, કરાળ સ્વરૂપ ધરાવનાર, સર્વ દેવોના ભગવાનને વંદન છે.
એવં સ્તુતસ્તદા દેવિ ચંદ્રેણાંતર્હિતેન ચ
એ સમયે, દેવી, દૃશ્યમાં ન આવતાં ચંદ્રે પણ તેમની સ્તુતિ કરી.
સ્તોત્રેણાનેન તુષ્ટોઽસ્મિ બ્રૂહિ સોમ કિમિચ્છસિ
આ સ્તોત્રથી પ્રસન્ન થઈ, તેમણે કહ્યું: સોમા, શું ઈચ્છો છો, કહો.
કાંત્યા દીપ્ત્યા તથા મૂર્ત્યા તથા રૂપેણ ચ પ્રભો
પ્રભુ, તમારી કૃપાથી હું તેજ, દીપ્તિ, સ્વરૂપ અને સુંદરતા ઈચ્છું છું.
સ્વપદં કર્ત્તુમિચ્છામિ ત્વત્પ્રસાદાન્મહેશ્વર
મહેશ્વર, તમારી કૃપાથી હું મારા સ્વસ્થાનમાં પાછો જવું ઈચ્છું છું.
દ્વિજરાજેન તત્પ્રાપ્તં લિંગસ્યાસ્ય પ્રસાદતઃ
આ લિંગની કૃપાથી, દ્વિજરાજે એ પ્રાપ્ત કર્યું હતું.
તેન સોમેશ્વરોનામ વિખ્યાતો ભુવનત્રયે
તે કારણે, ત્રણેય લોકમાં તેને 'સોમેશ્વર' તરીકે પ્રસિદ્ધિ મળી છે.