ઉપાયં દૃષ્ટવાંસ્તત્ર દેવાનાં ગુરુરગ્રણીઃ
ત્યારે દેવતાઓના મુખ્ય ગુરુએ ઉપાય શોધ્યો.
ગચ્છંતુ ત્રિદશાઃ સર્વે શિવસ્ય તુ સમીપતઃ
બધા દેવતાઓએ શિવજીના નજીક જવું જોઈએ.
ઇતિ નિશ્ચિત્ય તે દેવિ જગ્મુઃ શીઘ્રં સુરાસ્તદા 5.2.20.
આવી રીતે નક્કી કરીને, હે દેવી, દેવતાઓ તરત જ ત્યાં ગયા.
ગણાનામધિપો નંદી દ્વારિ તિષ્ઠતિ યત્નતઃ
ગણોના અધિપતિ નંદી દરવાજા પર કડકપણે ઊભો છે.
અથ પ્રવેશો દેવાનાં દુષ્કરો મમ પાર્શ્વતઃ
એથી, દેવતાઓ માટે મારી પાસે પ્રવેશવું મુશ્કેલ છે.
અગ્નિના તદ્ધિતં વાક્યમુક્તં તેષાં પુરઃ શુભમ્
પછી અગ્નિદેવે તેમના તરફથી શુભ વચન કહ્યાં.
વંચયિત્વા પ્રતીહારં કૃતં તેન તથૈવ ચ
તેને દ્વારપાળને છેતરીને, એ જ રીતે કામ કર્યું.
ઇન્દ્રાદ્યા અમરા દેવા દ્વારિ તિષ્ઠંતિ સંયતાઃ
ઇન્દ્ર સહિતના અમર દેવતાઓ દ્વારે શાંતભાવે ઊભા રહ્યા.
તતશ્ચ તૈ- કુતો મહ્યં પ્રણામશ્ચ યથાક્રમમ્
પછી એમના તરફથી મને યોગ્ય ક્રમમાં વંદન મળ્યાં.
તૈરુક્તં ત્યજ્યતાં ચૈવ સંભોગસ્તુ સુદારુણઃ
એમણે કહ્યું: 'આ અત્યંત ભયાનક ભોગ છોડો.'
તતઃ શપ્તો મયા નંદી ભૂલોકં ગચ્છ સત્વરમ્
પછી મેં નંદીને શાપ આપ્યો: 'તુ ઝડપથી પૃથ્વી પર જા!'
સોચ્છ્વાસહૃદયો દીનો દુઃખવ્યાકુલલોચનઃ
એના હૃદયમાં ઉદાસીનતા, આંખોમાં દુઃખ અને ઉદ્વેગ છવાયો હતો.
વંચિતશ્ચાગ્નિના બાઢં વાસવેન વિશેષતઃ 5.2.20.
એ અગ્નિ અને ખાસ કરીને વાસવ દ્વારા ખૂબ છેતરાયો હતો.
સ દૃષ્ટો લોકપાલૈસ્તુ તામવસ્થાં ગતો ગણઃ
એ ગણા એવી સ્થિતિમાં પહોંચ્યો ત્યારે લોકપાલોએ તેને જોયો.
સર્વં નિવેદિતં તેન તેષામગ્રે ચ નંદિના
નંદી સહિત એ બધાની સામે એણે બધું વર્ણન કર્યું.
તતશ્ચ વચનં શ્રુત્વા નંદી રોમાંચકંચુકઃ પૂજયામાસ વિધિવદ્ધૃત્વા કપાલિકીં તનુમ્
પછી એ વચન સાંભળી, નંદીનો રોમાઞ્ચ થયો અને એ કપાલિક રૂપ ધારણ કરીને વિધિપૂર્વક પૂજા કરવા લાગ્યો.
અશરીરસમુત્પન્ના વાણી લિંગાત્તદા પ્રિયે પૂજિતોઽસૌ મહાભક્ત્યા પ્રતીહારેણ નંદિના
પછી, પ્રિયે, લિંગમાંથી શરીરવિહિન વાણી પ્રગટ થઈ; એ સમયે દ્વારપાળ નંદીએ મહાભક્તિથી પૂજા કરી.
તદાપ્રભૃતિ લોકેસ્મિન્પ્રતીહારેશ્વરેશ્વરઃ પ્રભાવઃ સર્વલોકાનામત્યભીષ્ટફલપ્રદઃ
ત્યાંથી આ લોકમાં દ્વારપાળોના ઈશ્વર સર્વેશ્વર બન્યા, જેમની શક્તિ સર્વલોકોને ઇચ્છિત ફળ આપે છે.
પૂજયિષ્યંતિ યે ભક્ત્યા પ્રતીહારેશ્વરં શિવમ્
જે લોકો ભક્તિપૂર્વક દ્વારપાળોના ઈશ્વર, શિવની પૂજા કરે છે,
સપ્તજન્મકૃતં પાપં સ્વલ્પં વા યદિ વા બહુ
સાત જન્મનું પાપ, થોડું હોય કે વધારે,
મનસા યે સ્મરિષ્યતિ પ્રતીહારેશ્વરં શિવમ્
જે મનથી દ્વારપાળોના ઈશ્વર, શિવને સ્મરે છે,
ઈશ્વર ઉવાચ યસ્ય દર્શનમાત્રેણ તિર્યગ્યોનિર્ન લભ્યતે
ઈશ્વરે કહ્યું: જેને માત્ર દર્શનથી જ પ્રાણીયોનિ મળતી નથી.
કૌશિકોનામ રાજાભૂત્કુક્કુટો જાયતે સદા
કૌશિક નામનો એક રાજા હતો; તે હંમેશા કૂકડી રૂપે જન્મે છે.
વ્યાપ્તા ચ પૃથિવી તેન સશૈલવનકાનના
એના દ્વારા પૃથ્વી, પર્વતો, વનો અને કાનનોથી વ્યાપી ગઈ હતી.
વિશાલાનામ વિખ્યાતા ભાર્યા તસ્ય મહીપતેઃ
એ રાજાને વિશાલા નામે પ્રસિદ્ધ પત્ની હતી.
તયા ચકાર સહિતઃ સ રાજ્યં રાજસત્તમઃ
એ શ્રેષ્ઠ રાજાએ પોતાની પત્ની સાથે રાજ્ય ચલાવ્યું.
તયા સાર્દ્ધં કદાચિચ્ચ સુરતં નાસ્તિ પાર્વતિ
પાર્વતી, છતાં પણ એણે પત્ની સાથે ક્યારેય સ્નેહભાવ રાખ્યો નહોતો.
એવં ગચ્છતિ કાલે તુ સહ રાજ્ઞા સ્મરાતુરા દદર્શ કીટમિથુનમનંગકલહાતુરમ્
આ રીતે સમય પસાર થતો રહ્યો ત્યારે, કામના દુખથી પીડાયેલી રાણી રાજા સાથે હતી, અને એણે પ્રેમના ઝઘડાથી ઉલઝળપટમાં પડેલા કીટ-જોડાને જોયા.
પ્રસાદયંસ્તથા કીટઃ સ્વાં પ્રિયાં ચ મુહુર્મુહુઃ
એ કીટ વારંવાર પોતાની પ્રિયાને પ્રસન્ન કરવા પ્રયત્ન કરતો હતો.
ભજસ્વ માં યથાકામમનંગશરપીડિતમ્
"મને મનગમતું ભેટી લે, કેમ કે હું પ્રેમના તીક્ષ્ણ બાણોથી પીડાઈ રહ્યો છું."