સ્ત્રિયોઽમૃતમયા ધન્યા સંસારે સારકારણમ્
સ્ત્રીઓ સાચે અમૃતમય, ધન્ય અને સંસારના મુખ્ય કારણ છે.
એતાભિર્વરનારીભિર્જગદેવં વશીકૃતમ્
આ શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીઓ દ્વારા જગતને વશમાં લઈ લેવામાં આવ્યું છે.
કૃતશ્ચાપિ સ્વવશતા સ્ત્રીગૌરવગતસ્ય ચ
સ્ત્રીઓને મળતી સન્માનથી સ્વતંત્રતા પણ સ્થાપિત થઈ છે.
સ્ત્રિય એવ હિ દેવાનામિંદ્રાદીનાં ભયાશ્રયાઃ
સ્ત્રીઓ તો દેવો, ઇન્દ્ર સહિત, માટે પણ ભયનું મૂળ છે.
પરાભવઃ પ્રભવતિ વિવશત્વં ચ ભીષણમ્
પરાજય આવે છે અને ભયાનક બેઉપાય સ્થિતિ છવાય છે.
ઇત્યુક્તો મન્મથો ભદ્રે બ્રહ્મણા ચ વિસર્જિતઃ
એ રીતે કહેવામાં આવતા, હે ભદ્રે, મનમથને બ્રહ્માએ વિદાય આપી.
રતિપ્રીતિસમાયુક્તો ઝષકેતુર્મનોભવઃ 5.2.13.
રતિ અને આનંદ સાથે જોડાઈ, મનોભવ, જેનું ધ્વજ માછલી છે, આગળ વધ્યો.
પંડિતાંસ્તાપસાન્વીરાન્સુધિયશ્ચ જિતેંદ્રિયાન્
એણે પંડિતો, તપસ્વીઓ, વીરો, બુદ્ધિશાળી અને ઇન્દ્રિયજિત લોકોને જીત્યા.
ભૂતપ્રેતપિશાચાંશ્ચ યક્ષગંધર્વકિંનરાન્
એણે ભૂત, પ્રેત, પિશાચ, યક્ષ, ગંધર્વ અને કિનરાઓને પણ વશ કરી લીધા.
મમાર્થે ચ કૃતો યત્નશ્ચિંતયિત્વા પુનઃપુનઃ તસ્ય દેવસ્ય કઃ શક્તઃ ક્ષોભણાર્થં મયા વિના
મારા માટે એણે વારંવાર વિચારીને સર્વ પ્રયત્ન કર્યા—મારા સિવાય એ દેવને કોણ હલાવી શકે?
ઇત્યુક્ત્વા તુ સમાયાતો યત્રાહં તપસિ સ્થિતઃ
આ રીતે કહીને, એ ત્યાં આવ્યો જ્યાં હું તપમાં લીન હતો.
દૃષ્ટવાન્માં તદા કામઃ પિંજકૂટજટાસટમ્
પછી કામદેવે મને જોયો, મારી જટાઓ પર્વતની ચોટી જેવી ગૂંથાયેલી હતી.
પ્રેક્ષમાણમૃજુસ્થાનં નાસાવંશાગ્ર લોચનમ્
એણે મને સીધા બેઠેલા જોયો, મારી નજર નાકના ટોચ પર સ્થિર હતી.
પ્રવિષ્ટઃ કરરંધ્રેણ મદનો હૃદયે મમ
મારા હાથની ખીણમાંથી મદન મારા હૃદયમાં પ્રવેશ્યો.
સમાધેર્ભાવના દિવ્યા લક્ષ્યપ્રત્યક્ષરૂપિણી
સમાધિની દિવ્ય ભાવના, જે લક્ષ્યના સીધા અનુભવરૂપે દેખાય છે,
ઉન્મત્તતાં ગતોઽહં વૈ વિકૃતિં મદનાત્મિકામ્
હું સાચે જ ઉન્મત્ત થયો, મદનથી જન્મેલી વિકૃતિમાં ફસાઈ ગયો.
દૃષ્ટો મયાત્મહૃદયે મન્મથોઽપથ્યકારકઃ 5.2.13.
મારે પોતાના હૃદયમાં મનમથને, અયોગ્યતા લાવનારને, જોયો.
અમાનુષીં વ્રજેદ્યોનિં યોગિનં પ્રવિશેદ્યદિ
જો એ યોગીને પ્રવેશે, તો એ અમાનુષી યોનિમાં જઈ શકે છે.
એતસ્મિન્નંતરે સોઽપિ સંતપ્તો મદનો ભૃશમ્
આ દરમિયાન, મદન પણ ખૂબ જ પીડાય રહ્યો હતો.
સહકારતરોર્મૂલે ભૂત્વા મધુસખસ્તદા
પછી, કેરીના વૃક્ષની મૂળ પાસે, એ વસંતનો મિત્ર બની ગયો.
સ ચાપિ હૃદયે પ્રાપ્તો મદીયે લીલયા શરઃ
અને એ બાણ, પોતાની રમતથી, મારા હૃદય સુધી પહોંચ્યો.
તન્નેત્રવિસ્ફુલિંગેન ક્રોશતાં નાકવાસિનામ્
મારી આંખમાંથી નીકળેલી ચિંગારીથી, સ્વર્ગના વાસીઓ ચીસ પાડી ઉઠ્યા.
તસ્મિન્દગ્ધે તતઃ કામે રતિઃ શોકપરાયણા
કામને દહન કરવામાં આવ્યો ત્યારે રતિ દુઃખમાં ડૂબી ગઈ.
હા નાથ હા મમ પ્રાણ હા સ્વામિન્કિં જહાસિ મામ્
હાય, સ્વામી! હાય, મારા પ્રાણ! હાય, મારા માલિક, કેમ તમે મને છોડી દો છો?
એવં ચ વિલપંતીં તાં વાગુવા ચાશરીરિણી પ્રસાદાદ્દેવદેવસ્ય ઉત્થાસ્યતિ શિવસ્ય ચ
એ રીતે રતિ રડતી હતી, ત્યારે દેવોના દેવ શિવની કૃપાથી એક અવાજ, જે શરીર વગરનો હતો, બોલ્યો.
પ્રાર્થિતોઽહં તતો દેવિ તસ્મિન્નવસરે પ્રિયે
પછી, એ સમયે, હે દેવી, મને વિનંતી કરવામાં આવી હતી, પ્રિય.
યેનાનેન પ્રભો નષ્ટા સૃષ્ટિર્વૈ ધરણીતલે ।। 5.2.13.
હે પ્રભુ, આ કારણે ધરતી પરની સર્જન નાશ પામી છે.
તતોઽહમબ્રુવં દેવિ તાં રતિં દીનભાષિણીમ્
પછી મેં દુઃખમાં બોલતી રતિને, હે દેવી, કહ્યું.
તતો દગ્ધં મયાસ્યાંગં જીવયે ત્વત્પ્રસાદતઃ
મારી કૃપાથી, હું burned થયેલા તેના શરીરમાં ફરીથી જીવ આપું છું.
તસ્માદનંગ એવૈષ પ્રજાસુ વિચરિષ્યતિ
આથી, એ હવે પ્રજાઓમાં અનંગ તરીકે વિહરે છે.