કો ભવાન્કિં નિમિત્તં તુ ઇહ વા કિમુપાગતઃ
તમે કોણ છો? અહીં કયા કારણથી આવ્યા છો અને શા માટે?
બ્રહ્મણો વચનં શ્રુત્વા પ્રોક્તં તેનૈવ સાદરમ્ પ્રજાપતે મહાભાગ કિં કરોમિ દિશસ્વ મામ્
બ્રહ્માના શબ્દો સાંભળીને, તેણે આદરપૂર્વક કહ્યું: 'હે પ્રજાપતિ, હે મહાભાગ્યશાળી, મને કહો, હું શું કરું?'
બ્રહ્મોવાચ મયા તુ સૃષ્ટિકામેન યે પ્રજાપતયઃ કૃતાઃ
બ્રહ્માએ કહ્યું: 'મારી સર્જન ઇચ્છાથી, મેં પ્રજાપતિઓ બનાવ્યા છે.'
ત્વમગ્રણીઃ પ્રજાસર્ગે ત્વદધીનમિદં જગત્
પૃથ્વી પર જીવોની સર્જનમાં, તું સૌથી અગ્રણિ છે; આ જગત તારા અધિકાર હેઠળ છે.
ઇત્યુક્તો બ્રહ્મણા દેવિ જગામાદર્શનં સ્મરઃ
બ્રહ્માએ આ રીતે કહ્યું, ત્યારે, હે દેવી, સ્મર અદૃશ્ય થઈ ગયો.
મદ્વચો ન કૃતં યસ્માદ્ભવનેત્રોદ્ભવાગ્નિના બ્રહ્માણં પ્રણતો ભૂત્વા પ્રહ્વઃ પ્રાંજલિરબ્રવીત્
મારી આજ્ઞા પૂરી ન થઈ હોવાથી, તારા નેત્રથી ઉત્પન્ન અગ્નિમાંથી, તેણે બ્રહ્માને નમ્રતાપૂર્વક હાથ જોડીને કહ્યું.
પ્રસીદ દેવદેવેશ અનન્યગતિકે મયિ 5.2.13.
હે દેવદેવેશ, કૃપા કરો, કેમ કે મારા માટે બીજું કોઈ આશ્રય નથી.
યસ્માત્તે ભક્તિરતુલા મમોપરિ મહામતે
હે મહામતિ, તારી મારી ઉપર અતુલ ભક્તિ છે.
કામિનીનાં કટાક્ષેષુ કેશપાશેષુ ચૈવ હિ
સ્ત્રીઓની નજરમાં અને તેમના વાળમાં પણ,
વસંતે કોકિલાલાપે જ્યોત્સ્નાયાં જલદાગમે
વસંતમાં, કોયલના ગીતમાં, ચાંદનીમાં અને વાદળોના આગમનમાં,
સ્ત્રિયોઽમૃતમયા ધન્યા સંસારે સારકારણમ્
સ્ત્રીઓ સાચે અમૃતમય, ધન્ય અને સંસારના મુખ્ય કારણ છે.
એતાભિર્વરનારીભિર્જગદેવં વશીકૃતમ્
આ શ્રેષ્ઠ સ્ત્રીઓ દ્વારા જગતને વશમાં લઈ લેવામાં આવ્યું છે.
કૃતશ્ચાપિ સ્વવશતા સ્ત્રીગૌરવગતસ્ય ચ
સ્ત્રીઓને મળતી સન્માનથી સ્વતંત્રતા પણ સ્થાપિત થઈ છે.
સ્ત્રિય એવ હિ દેવાનામિંદ્રાદીનાં ભયાશ્રયાઃ
સ્ત્રીઓ તો દેવો, ઇન્દ્ર સહિત, માટે પણ ભયનું મૂળ છે.
પરાભવઃ પ્રભવતિ વિવશત્વં ચ ભીષણમ્
પરાજય આવે છે અને ભયાનક બેઉપાય સ્થિતિ છવાય છે.
ઇત્યુક્તો મન્મથો ભદ્રે બ્રહ્મણા ચ વિસર્જિતઃ
એ રીતે કહેવામાં આવતા, હે ભદ્રે, મનમથને બ્રહ્માએ વિદાય આપી.
રતિપ્રીતિસમાયુક્તો ઝષકેતુર્મનોભવઃ 5.2.13.
રતિ અને આનંદ સાથે જોડાઈ, મનોભવ, જેનું ધ્વજ માછલી છે, આગળ વધ્યો.
પંડિતાંસ્તાપસાન્વીરાન્સુધિયશ્ચ જિતેંદ્રિયાન્
એણે પંડિતો, તપસ્વીઓ, વીરો, બુદ્ધિશાળી અને ઇન્દ્રિયજિત લોકોને જીત્યા.
ભૂતપ્રેતપિશાચાંશ્ચ યક્ષગંધર્વકિંનરાન્
એણે ભૂત, પ્રેત, પિશાચ, યક્ષ, ગંધર્વ અને કિનરાઓને પણ વશ કરી લીધા.
મમાર્થે ચ કૃતો યત્નશ્ચિંતયિત્વા પુનઃપુનઃ તસ્ય દેવસ્ય કઃ શક્તઃ ક્ષોભણાર્થં મયા વિના
મારા માટે એણે વારંવાર વિચારીને સર્વ પ્રયત્ન કર્યા—મારા સિવાય એ દેવને કોણ હલાવી શકે?
ઇત્યુક્ત્વા તુ સમાયાતો યત્રાહં તપસિ સ્થિતઃ
આ રીતે કહીને, એ ત્યાં આવ્યો જ્યાં હું તપમાં લીન હતો.
દૃષ્ટવાન્માં તદા કામઃ પિંજકૂટજટાસટમ્
પછી કામદેવે મને જોયો, મારી જટાઓ પર્વતની ચોટી જેવી ગૂંથાયેલી હતી.
પ્રેક્ષમાણમૃજુસ્થાનં નાસાવંશાગ્ર લોચનમ્
એણે મને સીધા બેઠેલા જોયો, મારી નજર નાકના ટોચ પર સ્થિર હતી.
પ્રવિષ્ટઃ કરરંધ્રેણ મદનો હૃદયે મમ
મારા હાથની ખીણમાંથી મદન મારા હૃદયમાં પ્રવેશ્યો.
સમાધેર્ભાવના દિવ્યા લક્ષ્યપ્રત્યક્ષરૂપિણી
સમાધિની દિવ્ય ભાવના, જે લક્ષ્યના સીધા અનુભવરૂપે દેખાય છે,
ઉન્મત્તતાં ગતોઽહં વૈ વિકૃતિં મદનાત્મિકામ્
હું સાચે જ ઉન્મત્ત થયો, મદનથી જન્મેલી વિકૃતિમાં ફસાઈ ગયો.
દૃષ્ટો મયાત્મહૃદયે મન્મથોઽપથ્યકારકઃ 5.2.13.
મારે પોતાના હૃદયમાં મનમથને, અયોગ્યતા લાવનારને, જોયો.
અમાનુષીં વ્રજેદ્યોનિં યોગિનં પ્રવિશેદ્યદિ
જો એ યોગીને પ્રવેશે, તો એ અમાનુષી યોનિમાં જઈ શકે છે.
એતસ્મિન્નંતરે સોઽપિ સંતપ્તો મદનો ભૃશમ્
આ દરમિયાન, મદન પણ ખૂબ જ પીડાય રહ્યો હતો.
સહકારતરોર્મૂલે ભૂત્વા મધુસખસ્તદા
પછી, કેરીના વૃક્ષની મૂળ પાસે, એ વસંતનો મિત્ર બની ગયો.