કથયામાસુરત્યુગ્રં યથા રુદ્ધં જગત્ત્રયમ્
તેઓએ ખૂબ જ ઉગ્ર રીતે ત્રણેય લોક કેવી રીતે બંધાયેલા છે તે વાત કહેવા લાગ્યા.
યૂયં વ્રતધરા ભૂત્વા કપાલૈશ્ચ વિભૂષિતાઃ 5.2.12.
તમે વ્રત રાખીને, કપાળોથી સજ્જ બનીને,
ભસ્મભૂષિતસર્વાંગાઃ ક્ષુદ્રઘંટાવિરાજિતાઃ ગચ્છધ્વં બ્રહ્મણા સાર્દ્ધં પાદબદ્ધૈશ્ચ નૂપુરૈઃ
તમારા આખા શરીર પર ભસ્મ લગાવેલી, નાના ઘંટાંથી શોભિત, પગમાં પાયલ પહેરીને બ્રહ્મા સાથે જાઓ.
અથ તે લોકપાલાશ્ચ શ્રુત્વા કૃષ્ણસ્ય ભાષિતમ્
પછી લોકપાલોએ કૃષ્ણના વચન સાંભળ્યા પછી,
તત્ર દૃષ્ટં મહલ્લિંગં તેજસાં રાશિમદ્ભુતમ્
ત્યાં તેમણે અદ્ભુત તેજથી ભરેલું મહા લિંગ જોયું.
તતસ્તુ તસ્ય લિંગસ્ય વહ્નિજ્વાલા વિનિઃસૃતા
પછી એ લિંગમાંથી અગ્નિની જ્વાળા બહાર આવી.
જ્ઞાત્વા લિંગસ્ય માહાત્મ્યં નામ ચક્રુઃ સમાહિતાઃ
લિંગની મહિમા જાણીને, તેમણે એકાગ્ર મનથી તેનું નામ રાખ્યું.
લોકપાલેશ્વરોનામ ખ્યાતિં યાસ્યતિ ભૂતલે સ્વસ્વસ્થાનં ગતા દિવ્યં યથાપૂર્વં મુદાન્વિતાઃ
લોકપાલેશ્વર નામ ધરતી પર પ્રસિદ્ધ થશે; પછી તેઓ પોતાના દિવ્ય સ્થાનમાં પાછા ગયા અને આનંદથી ભરાયા.
યે પશ્યંતિ નરા દેવિ લોકપાલેશ્વરં શિવમ્
હે દેવી, જે મનુષ્યો લોકપાલેશ્વર શિવનું દર્શન કરે છે,
ન દારિદ્ર્યં ન ચ વ્યાધિર્નાકાલમરણં તથા
તેમને ક્યારેય ગરીબી, રોગ કે અસમયે મૃત્યુ નહીં આવે.
યો યમુદ્દિશ્ય વૈ કામં દર્શનં તુ કરિષ્યતિ
જે કોઈ વિશેષ ઈચ્છા રાખીને તેનું દર્શન કરવા જાય છે,
અશ્વમેધસ્ય યજ્ઞસ્ય સમ્યગિષ્ટસ્ય યત્ફલમ્ 5.2.12.
તેને યોગ્ય રીતે કરેલા અશ્વમેધ યજ્ઞનું ફળ મળે છે.
પ્રસંગેનાપિ યઃ પશ્યેલ્લોકપાલેશ્વરં શિવમ્
જે કોઈ સંયોગે પણ લોકપાલેશ્વર શિવનું દર્શન કરે છે,
સંક્રાંતૌ સોમવારે ચ ચતુર્દશ્યાં વિશેષતઃ
વિશેષ કરીને સંક્રમણ સમયે, સોમવારના દિવસે, અથવા ચતુર્દશી પર,
તે દુર્દ્ધર્ષા ભવંતીહ શત્રૂણાં સંગરે તથા
તેઓ અહીં શત્રુઓ સામેના યુદ્ધમાં અપરાજિત બની જાય છે,
ક્રમેણ વારુણં લોકં ધનદસ્ય યથાસુખમ્
અને પછી ક્રમશઃ તેઓ વરુણના લોકમાં અથવા ધનદના લોકમાં, પોતાની ઈચ્છા પ્રમાણે, પહોંચે છે.
એષ તે કથિતો દેવિ પ્રભાવઃ પાપનાશનઃ
હે દેવી, તારી જે શક્તિ પાપનો નાશ કરે છે, તે હું તને કહી દીધી છે.
યસ્ય દર્શનમાત્રેણ સૌભાગ્યં જાયતે શુભમ્
માત્ર દર્શનથી જ શુભ સોભાગ્ય ઉત્પન્ન થાય છે.
બ્રહ્મણો ધ્યાયમાનસ્ય પ્રજાકામસ્ય પાર્વતિ અલંકારાવૃતઃ કાંતો દિવ્યમંડનમંડિતઃ
બ્રહ્મા સંતાનની ઇચ્છાથી ધ્યાનમાં બેસેલા હતા, ત્યારે સુંદર, અલંકૃત અને દિવ્ય આભૂષણોથી સજ્જ એક યુવાન દેખાયો.
તં દૃષ્ટ્વા પરમં દિવ્યં કાંતં સૌભાગ્યશોભિતમ્
તેને, જે સર્વોત્તમ દિવ્ય, આકર્ષક અને સોભાગ્યથી તેજસ્વી હતો, જોઈને—
કો ભવાન્કિં નિમિત્તં તુ ઇહ વા કિમુપાગતઃ
તમે કોણ છો? અહીં કયા કારણથી આવ્યા છો અને શા માટે?
બ્રહ્મણો વચનં શ્રુત્વા પ્રોક્તં તેનૈવ સાદરમ્ પ્રજાપતે મહાભાગ કિં કરોમિ દિશસ્વ મામ્
બ્રહ્માના શબ્દો સાંભળીને, તેણે આદરપૂર્વક કહ્યું: 'હે પ્રજાપતિ, હે મહાભાગ્યશાળી, મને કહો, હું શું કરું?'
બ્રહ્મોવાચ મયા તુ સૃષ્ટિકામેન યે પ્રજાપતયઃ કૃતાઃ
બ્રહ્માએ કહ્યું: 'મારી સર્જન ઇચ્છાથી, મેં પ્રજાપતિઓ બનાવ્યા છે.'
ત્વમગ્રણીઃ પ્રજાસર્ગે ત્વદધીનમિદં જગત્
પૃથ્વી પર જીવોની સર્જનમાં, તું સૌથી અગ્રણિ છે; આ જગત તારા અધિકાર હેઠળ છે.
ઇત્યુક્તો બ્રહ્મણા દેવિ જગામાદર્શનં સ્મરઃ
બ્રહ્માએ આ રીતે કહ્યું, ત્યારે, હે દેવી, સ્મર અદૃશ્ય થઈ ગયો.
મદ્વચો ન કૃતં યસ્માદ્ભવનેત્રોદ્ભવાગ્નિના બ્રહ્માણં પ્રણતો ભૂત્વા પ્રહ્વઃ પ્રાંજલિરબ્રવીત્
મારી આજ્ઞા પૂરી ન થઈ હોવાથી, તારા નેત્રથી ઉત્પન્ન અગ્નિમાંથી, તેણે બ્રહ્માને નમ્રતાપૂર્વક હાથ જોડીને કહ્યું.
પ્રસીદ દેવદેવેશ અનન્યગતિકે મયિ 5.2.13.
હે દેવદેવેશ, કૃપા કરો, કેમ કે મારા માટે બીજું કોઈ આશ્રય નથી.
યસ્માત્તે ભક્તિરતુલા મમોપરિ મહામતે
હે મહામતિ, તારી મારી ઉપર અતુલ ભક્તિ છે.
કામિનીનાં કટાક્ષેષુ કેશપાશેષુ ચૈવ હિ
સ્ત્રીઓની નજરમાં અને તેમના વાળમાં પણ,
વસંતે કોકિલાલાપે જ્યોત્સ્નાયાં જલદાગમે
વસંતમાં, કોયલના ગીતમાં, ચાંદનીમાં અને વાદળોના આગમનમાં,