ભાદ્રપદસિતાષ્ટમી મૈત્રર્ક્ષેણ સમન્વિતા
ભાદરપદ મહિનાની શુક્લ અષ્ટમી, જયારે ચંદ્ર મૈત્ર નક્ષત્રમાં હોય,
કરોતિ સતતં વ્યાસ તેષાં લોકાઃ સનાતનાઃ
હે વ્યાસ, જે હંમેશા એ વિધિ કરે છે, તેને શાશ્વત લોક મળે છે.
બિન્દુસરેતિ વિખ્યાતં સર્વકામવરપ્રદમ્
તે સ્થળ બિંદુસર તરીકે પ્રસિદ્ધ છે, જે સર્વે ઇચ્છિત ફળ આપે છે.
એતાઃ સરિદ્વરા યાતાસ્તત્ર સત્યવતીસુત
હે સત્યવતીપુત્ર, એ શ્રેષ્ઠ નદીઓ ત્યાં પહોંચી ગઈ છે.
ઉપાસાંચક્રિરે તત્ર તસ્ય તીર્થસ્ય સર્વદા
ત્યાં તેઓ એ તીર્થમાં હંમેશા ઉપાસના કરતા.
ભાદ્રપદે ચ શુક્લા વૈ ચતુર્થી યા પ્રકીર્તિતા
અને ભાદરપદમાં, શુક્લ પક્ષની ચતુર્થી પ્રસિદ્ધ છે.
મનઃકામેશ્વરઃ ખ્યાતઃ સર્વકામવરપ્રદઃ મનોરથશતં પ્રાપ્ય કામચારી ભવેન્નરઃ ।।5.1.70.
મન:કામેશ્વર તરીકે ઓળખાતું એ સ્થાન સર્વે ઇચ્છિત ફળ આપે છે; જે મનુષ્ય સો મનોકામનાઓ પામે છે, તે ઇચ્છામય બની જાય છે.
તીર્થાનિ કતિસંખ્યાનિ દેવતાયતનાનિ ચ
કેટલાં તીર્થો અને દેવસ્થાનો છે?
અવન્ત્યાં યાનિ તીર્થાનિ લિંગાનિ ચ મહામુને
હે મહામુની, અવંતિમાં જે તીર્થો અને લિંગો છે—
તાનિ વર્ણયિતું શક્તઃ સ્વયંભૂશ્ચતુરાનનઃ
એ બધું વર્ણન કરવા માટે સ્વયંભૂ ચતુરાનન પણ સમર્થ છે.
યાવંતો મેઘમાલાનાં બિંદવો હિ સ્રવંતિ ચ
જેટલા મેઘમાળાઓમાંથી બિંદુઓ વરસે છે,
નભસો જ્યોતિષાં સંખ્યાં વક્તું કોઽપિ ન શક્નુતે
આકાશમાં જેટલા તારાઓ છે, એની ગણતરી કોઈ કરી શકતો નથી.
અંતરિક્ષે ચ મેદિન્યાં તીર્થભૂતા પુરી ત્વિયમ્
આકાશમાં અને ધરતી પર, આ નગરી પોતે જ તીર્થરૂપ છે.
નદ્યઃ સરાંસિ ખાતાશ્ચ તીર્થભૂતં હિ સર્વશઃ
નદીઓ, સરોવરો અને કૂવો—બધું સર્વ રીતે તીર્થરૂપ છે.
યાનિ કાનિ ચ મુખ્યાનિ તાનિ તુભ્યં વદામ્યહમ્
મુખ્ય જે જે બાબતો છે, એ હું તને કહું છું.
પ્રાતરુત્થાય યો નિત્યં શુચિઃ પ્રયત માનસઃ 5.1.70.
જે વ્યક્તિ દરરોજ વહેલી સવારે ઊઠે છે, શુદ્ધ રહે છે અને મનથી એકાગ્ર હોય છે,
કૃત્વા વૈ સર્વગંધાદિતિલાક્ષતસમન્વિતઃ
અને સર્વે સુગંધો, તલ અને અક્ષતથી પોતાને શોભાવે છે,
ઊર્જમાધવયોશ્ચૈવ વૈશાખાઽઽષાઢયોસ્તથા
ઊર્જા, માધવ, વૈશાખ અને આષાઢના મહિનાઓમાં,
યસ્ય દેવસ્ય યત્તીર્થં યસ્ય દેવસ્ય સંનિધૌ
જે દેવનું તીર્થ હોય, એ દેવની હાજરીમાં,
વિધિવચ્ચાચરેદ્યસ્તુ સ સર્વંફલમશ્નુતે
જે વિધિ પ્રમાણે આચાર કરે છે, તે સર્વે ફળો પામે છે.
તત્સર્વં શ્રોતુમિચ્છામિ વિસ્તરેણ તપોધન
હું આ બધું વિગતે સાંભળવા ઇચ્છું છું, હે તપથી સમૃદ્ધ મહાત્મા.
ઉમામહેશ્વરસંવાદં દેવયાત્રાદિકર્મસુ
ઉમા અને મહેશ્વર વચ્ચે દેવયાત્રા અને અન્ય કર્મો વિષે થયેલો સંવાદ,
યાનિ તીર્થાનિ વિદ્યંતે યાનિ લિંગાનિ સંતિ વૈ
જે જે તીર્થો છે અને જ્યાં જ્યાં લિંગો છે,
ક્ષેત્રમાદ્યં મહાદેવિ મમાતીવ પ્રિયં સદા
મારે માટે પ્રથમ અને હંમેશાં અત્યંત પ્રિય ક્ષેત્ર, હે મહાદેવી,
નીલગંગાસંગમં ચ તથા ગંધવતી નદી 5.1.70.
નીલ અને ગંગાના સંગમ ઉપરાંત ગંધવતી નદી પણ,
ઈશ્વરાશ્ચતુરાશીતિસ્તથાઽષ્ટૌ સંતિ ભૈરવાઃ
અહીં ચોર્યાસી ઈશ્વર અને આઠ ભૈરવો છે.
ષડ્વૈ વિનાયકાશ્ચાઽત્ર દેવ્યશ્ચ ચતુર્વિંશતિઃ
અહીં છ વિનાયક અને ચોવીસ દેવીઓ છે.
વિષ્ણુબ્રહ્માદયઃ સર્વે હ્યત્રૈવ નિહિતાઃ શુભે
હે શુભે, અહીં વિષ્ણુ, બ્રહ્મા અને બધા દેવતાઓ સ્થિર થયેલા છે.
દશ વિષ્ણુઃ સમાખ્યાતાસ્તેષાં નામાનિ મે શૃણુ
વિષ્ણુના દસ સ્વરૂપો કહેવાયા છે; તેમના નામો મારી પાસેથી સાંભળ.
નારાયણો હૃષીકેશો વારાહો ધરણીધરઃ
નારાયણ, હૃષીકેશ, વારાહ અને ધરણીધર,