યસ્યાઃ શ્રવણમાત્રેણ મહાપાપક્ષયો ભવેત્
માત્ર સાંભળવાથી જ મોટા પાપોનો નાશ થાય છે.
રેવા ચર્મણ્વતી ક્ષાતા તિસ્રો નદ્યઃ પુરાઽનઘ
રેવા, ચર્મણ્વતી અને ક્ષાતા—આ ત્રણ નદીઓ, હે નિર્દોષ, એક સમયે,
પુણ્યાઃ પુણ્યજલા રમ્યાઃ પવિત્રાઃ પાપહારકાઃ
પવિત્ર, પવિત્ર જળથી ભરેલી, મનોહર, શુદ્ધ અને પાપને દૂર કરતી હતી.
એકદોપવને રમ્યે માંધાતૃક્ષેત્ર ઉત્તમે
એક વખત, સુંદર વનમાં, શ્રેષ્ઠ માંધાતૃ ક્ષેત્રમાં,
કિંચિદ્દોષપ્રસંગેન મિથો ભેદો હ્યજાયત
થોડા દોષના કારણે, તેમની વચ્ચે વિખૂટા પડ્યા.
મહાકાલવને રમ્યે સમા યાતા સરિદ્વરા 5.1.56.
મહાકાળના સુંદર વનમાં, એ શ્રેષ્ઠ નદીઓએ સાથે સમય વિતાવ્યો.
સર્વતીર્થવરં શ્રેષ્ઠં નામા રુદ્રસરઃ સ્મૃતમ્
બધા તીર્થોમાં શ્રેષ્ઠ, રુદ્રસર તરીકે ઓળખાતું, સર્વોત્તમ માનવામાં આવે છે.
તત્રાગત્ય પુરા ક્ષાતા શિપ્રાસંગં સમાશ્રિતા યત્ર ધૂતરજા જાતઃ સદ્યઃ પ્રોક્તો વિભાવસુઃ
ત્યાં જઈને, એક સમયે, ક્ષાતા શિપ્રામાં મળી ગઈ; જ્યાં ધૂળ દૂર થઈ, તત્કાળ અગ્નિ પ્રગટ થયો.
એતદ્વેદિતુમિચ્છામિ ત્વત્તો બ્રહ્મવિદાંવર
હું આ વાત તમારી પાસેથી જાણવું છું, હે બ્રહ્મજ્ઞાનીમાં શ્રેષ્ઠ.
સનત્કુમાર ઉવાચ પુરાનુસૂર્યાં સાવિત્રીં ત્વષ્ટા સ્વતનયાં દદૌ
સનત્કુમારે કહ્યું: પ્રાચીન સમયમાં, ત્વષ્ટાએ પોતાની પુત્રી સાવિત્રીને સૂર્યને આપી.
પતિધર્મરતા નિત્યં સિષેવે લોકચક્ષુષે
પતિના ધર્મમાં સદા તત્પર રહી, તેણે જગતના નેત્રની સેવા કરી.
યમો વૈવસ્વતો જાતો યમુના લોકપાવની
વિવસ્વતનો પુત્ર યમ જન્મ્યો; યમુના, જગતને પવિત્ર કરનારી.
મિથુનં મે તવોત્સંગે ધૃતં ત્વં પરિપાલય
આ જોડી મેં તારી ગોદમાં આપી છે; હવે તું તેમનું રક્ષણ કર.
રવિભક્તિરતા નિત્યં ચર ત્વં મમ વેશ્મનિ
સૂર્યભક્તિમાં સદા તત્પર રહી, તું મારા ઘરમાં વસ.
એવં સા સમયં કૃત્વા સાવિત્રી હ્યગમત્તદા
આ રીતે સંમતિ કરીને, સાવિત્રી તે સમયે ત્યાંથી ચાલી ગઈ.
પિત્ર નિવારિતા સદ્યો વડવારૂપધારિણી 5.1.56.
પિતાએ તરત જ રોકી, તેણે ઘોડાની આકાર ધારણ કર્યો.
એકદા યાચિતા તેન વૈવસ્વતેન બુભુક્ષતા
એક વખત, ભૂખ્યા વૈવસ્વતએ તેની પાસે ભીખ માંગી હતી.
તદા પદાહતા તેન ચ્છાયા તં ચ શશાપ હ
પછી, તેના પગથી માર પડતાં, છાયા એ તેને શાપ આપ્યો.
તસ્માત્ત્વં ચ પદા ખંજો ભવિષ્યસિ ન સંશયઃ
એથી, તું પગથી લંગડો બનશે—આમાં કોઈ શંકા નથી.
એતસ્મિન્નંતરે વ્યાસ પરિભૂય વસુંધરામ્
આ દરમ્યાન, વ્યાસએ ધરતીનું અપમાન કર્યું.
દૃષ્ટ્વા ચ તનયં પંગુમિત્યુવાચ વિભાવસુઃ
પોતાના પુત્રને લંગડો જોઈને, વિભાવસુએ આમ કહ્યું:
ઇતિ પૃષ્ટો યદા તેન સવિત્રા લોકભાસ્વતા
જ્યારે લોકપ્રભા સવિતાએ તેને પૂછ્યું,
પ્રાતરાશાય મે નાથ યાચિતં માતુરંતિકાત્
હે સ્વામી, સવારે ખાવા માટે મેં મારી માતાની હાજરીમાં ભીખ માંગી હતી.
પાદૌ મે ગલિતૌ સદ્યો માતુઃ શાપપરાભવૌ
મારી માતાના શાપથી તરત જ મારા પગ પડી ગયા.
વિચિત્રમિદમાખ્યાતં માતુઃ શાપસ્ય કારણમ્
આ અજાયબીની વાત કહી છે—મારી માતાના શાપનું કારણ.
નેયં સા રુચિરાપાંગી ત્વાષ્ટ્રી લોકસ્ય પાવની 5.1.56.
એ સુંદર આંખોવાળી, લોકને પવિત્ર કરતી ત્વષ્ટ્રીની પુત્રી નથી.
ગતા વૈ સા પિતુર્ગેહે વારિતાહં તયાઽનઘ
એ તો પોતાના પિતાના ઘરે ગઈ છે; તેણે મને રોકી દીધો, હે નિર્દોષ.
સવિત્રે નૈવ વક્તવ્યં છાયે કિંચિત્કથંચન
છાયાએ સવિતરને કદી પણ કંઈ બોલવું નહીં.
તચ્છ્રુત્વા ભગવાંસ્ત્વષ્ટુઃ સમીપં રોષમાસ્થિતઃ
આ સાંભળીને, ધન્ય ત્વષ્ટ્રિ ગુસ્સામાં આવીને આગળ વધ્યો.
તં દૃષ્ટ્વા સહસોત્થાય ત્વષ્ટા લોકપિતામહઃ
તેને જોઈને, લોકપિતામહા ત્વષ્ટ્રિ તુરંત ઊભો થયો.