નાનાદેશોદ્ભવા લોકા યાત્રિણઃ સમુપાગતાઃ
વિવિધ પ્રદેશોમાંથી આવેલા લોકો અને યાત્રિકો ત્યાં એકત્ર થયા છે.
કુર્વતે તત્ર ધર્માણિ મહાદાનાનિ સર્વશઃ 5.1.51.
ત્યાં તેઓ સર્વ રીતે ધર્મકર્મ અને મહાદાન કરે છે.
નદીં સુધામયીં સર્વાં નાગાઃ પરમહર્ષિતાઃ
નાગો અત્યંત આનંદિત થઈને અમૃતથી ભરેલી નદી પાસે આવે છે.
વેદોક્તવિધિના સર્વે ભક્ત્યા પન્નગસત્તમાઃ
સર્વ શ્રેષ્ઠ પન્નગો, વેદોમાં જણાવેલી રીત પ્રમાણે, ભક્તિપૂર્વક ઉપસ્થિત થાય છે.
અમ્લાનપંકજાં માલાં નાનાપુષ્પાક્ષતૈ સ્તથા
કદી ન સુકાતા કમળના હાર અને વિવિધ ફૂલો તથા ધાન્ય પણ છે.
દીપદાનાદિનૈવેદ્યૈસ્તાંબૂલમથ દક્ષિણાઃ સ્તુતિમારેભિરે કર્તું સુધાકામાસ્તદોરગાઃ
દીવો, પ્રસાદ, પાન અને દક્ષિણાના અર્પણથી, અમૃતની ઇચ્છા ધરાવતા નાગોએ સ્તુતિ કરવાનું આરંભ્યું.
ચંદ્રમૌલે નમસ્તેઽસ્તુ કપર્દિન્પરમાત્મને
ચંદ્રમૌળી, કપર્ધી, પરમાત્મા, તમને વંદન છે.
ત્ર્યમ્બકાય નમસ્તેઽસ્તુ જટામુકુટધારિણે
ત્ર્યંબક, જટામુકુટ ધારણ કરનાર, તમને વંદન છે.
કૃત્તિવાસ નમસ્તેઽસ્તુ ગિરીશાય નમોનમઃ
કૃત્તિવાસ, ગિરિશ, તમને પુનઃપુનઃ વંદન છે.
મૃગવ્યાધ નમસ્તેઽસ્તુ ઘસ્મરાય નમોનમઃ
મૃગવ્યાધ, ઘસ્મર, તમને વારંવાર વંદન છે.
સર્વસાક્ષિન્નમસ્તેઽસ્તુ સર્વભૂતાશયાકૃતે
સર્વસાક્ષી, સર્વ જીવોના હૃદયના રચયિતા, તમને વંદન છે.
દિવ્યહાસ નમસ્તેઽસ્તુ નમોઽમૃતસ્રવાય ચ ।। 5.1.51.
દિવ્ય હાસ્ય, અમૃત વહાવનાર, તમને વંદન છે.
કામ્યકામ નમસ્તેસ્તુ સર્વકામવરપ્રદ
ઈચ્છિત ફળ આપનાર, સર્વ ઈચ્છાઓ પૂરી પાડનાર તને વંદન છે.
નમો મૃડાય દાંતાય શાંતરૂપાય વૈ નમઃ
દયાળુ, સંયમી અને શાંતિરૂપ તને પ્રણામ છે.
એવં પ્રસાદિતો નાગૈર્ભગવાન્વૃષભધ્વજઃ
આ રીતે સાપોએ પ્રસન્ન કરીને, વૃષભધ્વજ ભગવાન ખુશ થયા.
નાગલોકે પુરા નિત્યં ભિક્ષાર્થં ચાગતોસ્મ્યહમ્
પહેલાં હું સાપોના લોકમાં ભિક્ષા માટે વારંવાર આવતો હતો.
ગૃહેગૃહે ભોગવત્યાં વ્યચરત્ક્ષુધિતો ભૃશમ્
ભોગવતીમાં હું ખૂબ ભૂખ્યો હતો અને ઘરેથી ઘેર ભિક્ષા માટે ફરતો હતો.
અપ્રાપ્તભિક્ષો ભિક્ષાર્થી પુનરાગાં તતો ગૃહમ્
જ્યારે ભિક્ષા મળતી નહોતી, ત્યારે ફરીથી ભિક્ષા માટે કોઈ ઘરમાં જતો હતો.
કિંચિત્પુણ્યપ્રસંગેન મહાકાલવનોત્તમે
થોડા પુણ્યના કારણે, શ્રેષ્ઠ મહાકાળ વનમાં,
આબાલવૃદ્ધૈઃ સસ્ત્રીભિ દૃષ્ટા શિપ્રા સરિદ્વરા
શિપ્રા પવિત્ર નદી પાસે, નાના-મોટા અને સ્ત્રીઓએ મને જોયો.
શિપ્રાયાં સ્નાનજં પુણ્યં વક્તું શક્તો ન કીદૃશમ્
શિપ્રામાં સ્નાનથી જે પુણ્ય મળે છે, તેનું વર્ણન કરવું શક્ય નથી.
યસ્માત્સ્નાનં કૃતં સર્વૈઃ શિપ્રાયાં પન્નગોત્તમૈઃ 5.1.51.
શિપ્રામાં સર્વ શ્રેષ્ઠ સાપોએ સ્નાન કર્યું હતું.
નીત્વા શિપ્રોદકં પુણ્યં કુણ્ડેષુ પરિષિઞ્ચત
શિપ્રાનું પવિત્ર જળ લઈ, તેને કુંડોમાં રેડો.
સંપૂર્ણાનિ ભવિષ્યંતિ સ્થિરાણિ પન્નગોત્તમાઃ
એ કુંડો ભરાઈ જશે અને ચિરંજીવી રહેશે, હે શ્રેષ્ઠ સાપો.
ગતાસ્તે વૈ સ્વકં લોકં નમસ્કૃત્વા મહેશ્વરમ્
મહેશ્વરને વંદન કરીને, તેઓ પોતાના લોકમાં પાછા ગયા.
સર્વલોકેષુ વિખ્યાતા વ્યાસ શિપ્રાઽમૃતોદ્ભવા
હે વ્યાસ, અમૃતથી ઉત્પન્ન થયેલી શિપ્રા સર્વ લોકમાં પ્રસિદ્ધ છે.
ન તેષાં દુષ્કૃતં કિંચિન્નાપદો ન ચ દુર્ગતિઃ
તેમને કોઈ પાપ, દુઃખ કે દુર્ગતિ નથી.
ન ચ મિત્રાણિ દુષ્યંતિ ન રોગો ન દરિદ્રતા પઠનાચ્છ્રવણાદ્વાપિ ગોસહસ્રફલં લભેત્
તેમના મિત્રો પણ દુઃખી થતા નથી, ન તો રોગ આવે, ન તો ગરીબી; આનું પઠન કે શ્રવણ કરવાથી હજાર ગાયનું પુણ્ય મળે છે.
યસ્ય શ્રવણમાત્રેણ હયમેધફલં ભવેત્
જેના માત્ર શ્રવણથી અશ્વમેઘ યજ્ઞ જેટલું ફળ મળે છે.
શિપ્રા ચ સર્વતઃ પુણ્યા પવિત્રા પાપહારિણી
શિપ્રા સર્વત્ર પુણ્યદાયિ, પવિત્ર અને પાપનો નાશ કરતી છે.