ભવિષ્યતિ તતઃ સદ્યઃ સુધા લોકે પુરેવ વઃ
પછી તરત જ, પહેલાં જેવું અમૃત જગતમાં ફરીથી તમને મળશે.
વાણીં વ્યાસ તદા દિવ્યાં સહસા લોકસાક્ષિણીમ્ 5.1.51.
એ સમયે વ્યાસજીએ દિવ્ય વાણી ઉચ્ચારી, જે આખા જગતના સાક્ષી હતી.
સ્ત્રીબાલવૃદ્ધસહિતા મહાકાલવનં યયુઃ
સ્ત્રીઓ, બાળકો અને વૃદ્ધો સાથે તેઓ મહાકાળવન તરફ ગયા.
સર્વત્ર કુસુમાકીર્ણાં તરુચ્છાયાભિરાશ્રિતામ્
સર્વત્ર ફૂલો છાંયેલા હતા અને વૃક્ષોની છાંયાથી જગ્યા ઢંકાઈ હતી.
મણિસોપાનરચિતાં પદ્મખંડૈશ્ચ મંડિતામ્
મણિથી બનેલા સોપાનોથી શોભાયમાન અને કમળના ટુકડાઓથી સજાવેલી હતી.
ઋષયશ્ચ મહાભાગા ભૃગ્વંગિરસમુ ખ્યકાઃ
અને મહાન અને ભાગ્યશાળી ઋષિઓ, ભૃગુ અને અંગિરસ વંશમાં પ્રસિદ્ધ હતા.
વસવશ્ચ તથાદિત્યા હ્યશ્વિનૌ મરુતસ્તથા
વસુઓ, તેમ જ આદિત્યો, અશ્વિનીકુમારો અને મારુતો પણ ત્યાં હતા.
ઉપાસતે ચ શિપ્રાં વૈ સંધ્યાવેલાં સમાહિતાઃ
તેઓ સંધ્યાના સમયે, ધ્યાનમાં લીન રહીને, શિપ્રાનું પૂજન કરે છે.
પતિવ્રતા મહાભાગાસ્તત્રૈવ પતિભિઃ સહ
ત્યાં જ, પતિવ્રતા અને પુણ્યવાન સ્ત્રીઓ પોતાના પતિઓ સાથે રહે છે.
રાજર્ષયઃ સમાસીના નિર્વાણપદવીં ગતાઃ
રાજર્ષિઓ ત્યાં બેઠા છે, જેમણે મોક્ષનો માર્ગ પ્રાપ્ત કર્યો છે.
નાનાદેશોદ્ભવા લોકા યાત્રિણઃ સમુપાગતાઃ
વિવિધ પ્રદેશોમાંથી આવેલા લોકો અને યાત્રિકો ત્યાં એકત્ર થયા છે.
કુર્વતે તત્ર ધર્માણિ મહાદાનાનિ સર્વશઃ 5.1.51.
ત્યાં તેઓ સર્વ રીતે ધર્મકર્મ અને મહાદાન કરે છે.
નદીં સુધામયીં સર્વાં નાગાઃ પરમહર્ષિતાઃ
નાગો અત્યંત આનંદિત થઈને અમૃતથી ભરેલી નદી પાસે આવે છે.
વેદોક્તવિધિના સર્વે ભક્ત્યા પન્નગસત્તમાઃ
સર્વ શ્રેષ્ઠ પન્નગો, વેદોમાં જણાવેલી રીત પ્રમાણે, ભક્તિપૂર્વક ઉપસ્થિત થાય છે.
અમ્લાનપંકજાં માલાં નાનાપુષ્પાક્ષતૈ સ્તથા
કદી ન સુકાતા કમળના હાર અને વિવિધ ફૂલો તથા ધાન્ય પણ છે.
દીપદાનાદિનૈવેદ્યૈસ્તાંબૂલમથ દક્ષિણાઃ સ્તુતિમારેભિરે કર્તું સુધાકામાસ્તદોરગાઃ
દીવો, પ્રસાદ, પાન અને દક્ષિણાના અર્પણથી, અમૃતની ઇચ્છા ધરાવતા નાગોએ સ્તુતિ કરવાનું આરંભ્યું.
ચંદ્રમૌલે નમસ્તેઽસ્તુ કપર્દિન્પરમાત્મને
ચંદ્રમૌળી, કપર્ધી, પરમાત્મા, તમને વંદન છે.
ત્ર્યમ્બકાય નમસ્તેઽસ્તુ જટામુકુટધારિણે
ત્ર્યંબક, જટામુકુટ ધારણ કરનાર, તમને વંદન છે.
કૃત્તિવાસ નમસ્તેઽસ્તુ ગિરીશાય નમોનમઃ
કૃત્તિવાસ, ગિરિશ, તમને પુનઃપુનઃ વંદન છે.
મૃગવ્યાધ નમસ્તેઽસ્તુ ઘસ્મરાય નમોનમઃ
મૃગવ્યાધ, ઘસ્મર, તમને વારંવાર વંદન છે.
સર્વસાક્ષિન્નમસ્તેઽસ્તુ સર્વભૂતાશયાકૃતે
સર્વસાક્ષી, સર્વ જીવોના હૃદયના રચયિતા, તમને વંદન છે.
દિવ્યહાસ નમસ્તેઽસ્તુ નમોઽમૃતસ્રવાય ચ ।। 5.1.51.
દિવ્ય હાસ્ય, અમૃત વહાવનાર, તમને વંદન છે.
કામ્યકામ નમસ્તેસ્તુ સર્વકામવરપ્રદ
ઈચ્છિત ફળ આપનાર, સર્વ ઈચ્છાઓ પૂરી પાડનાર તને વંદન છે.
નમો મૃડાય દાંતાય શાંતરૂપાય વૈ નમઃ
દયાળુ, સંયમી અને શાંતિરૂપ તને પ્રણામ છે.
એવં પ્રસાદિતો નાગૈર્ભગવાન્વૃષભધ્વજઃ
આ રીતે સાપોએ પ્રસન્ન કરીને, વૃષભધ્વજ ભગવાન ખુશ થયા.
નાગલોકે પુરા નિત્યં ભિક્ષાર્થં ચાગતોસ્મ્યહમ્
પહેલાં હું સાપોના લોકમાં ભિક્ષા માટે વારંવાર આવતો હતો.
ગૃહેગૃહે ભોગવત્યાં વ્યચરત્ક્ષુધિતો ભૃશમ્
ભોગવતીમાં હું ખૂબ ભૂખ્યો હતો અને ઘરેથી ઘેર ભિક્ષા માટે ફરતો હતો.
અપ્રાપ્તભિક્ષો ભિક્ષાર્થી પુનરાગાં તતો ગૃહમ્
જ્યારે ભિક્ષા મળતી નહોતી, ત્યારે ફરીથી ભિક્ષા માટે કોઈ ઘરમાં જતો હતો.
કિંચિત્પુણ્યપ્રસંગેન મહાકાલવનોત્તમે
થોડા પુણ્યના કારણે, શ્રેષ્ઠ મહાકાળ વનમાં,
આબાલવૃદ્ધૈઃ સસ્ત્રીભિ દૃષ્ટા શિપ્રા સરિદ્વરા
શિપ્રા પવિત્ર નદી પાસે, નાના-મોટા અને સ્ત્રીઓએ મને જોયો.