વેદા યજ્ઞાશ્ચ દેવાનાં મૂર્તિઃ પદ્ભ્યાં ચ તાડ્યતે
એ દેવતાઓની મૂર્તિઓ, વેદ અને યજ્ઞને પગથી મારતો.
સ એકદા વને ઘોરે મૃગયાવનગોચરઃ
એક વખત એ ભયાનક જંગલમાં શિકાર માટે ફરતો હતો.
ન લબ્ધ્વા ખેટકં કિંચિત્ક્ષુધાર્તસ્તૃષિતઃ ખલઃ 5.1.50.
પણ કંઈ જ શિકાર ન મળતાં એ દુષ્ટ ભૂખ્યો અને તરસ્યો થયો.
રાત્રિઃ સમાગતા તત્ર ઘોરા ઘોરનિ ષેવિતા
એ સમયે ત્યાં ભયાનક રાત આવી, જ્યાં અનેક ભયાનક વસ્તુઓ રહેતી.
તત્રાશ્વં વિટપે બદ્ધ્વા સ્વયમેવ ન્યષીદત
ત્યાં એણે પોતાનો ઘોડો ઝાડની ડાળી સાથે બાંધી દીધો અને પોતે એકલા બેઠો.
કિમિદં કુત આશ્ચર્યં કૃત્વા હસ્તેન વારિતઃ
એ વિચારે, 'આ શું છે? કયાંથી આવ્યું?' અને હાથથી દૂર હટાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો.
દષ્ટમાત્રે ચ નૃપતિર્વ્યથિતઃ ક્ષિતિમાગતઃ
જ્યારે એને દંશન લાગ્યું, ત્યારે એ રાજા દુ:ખી થઈ જમીન પર પડી ગયો.
એતત્ક્ષણાત્પ્રેતભૂતો ઘોરે નરકસંચયે
એ જ ક્ષણે એ પ્રેત બની ગયો અને ભયાનક નરકમાં ગયો.
હર્ષિતાશ્ચ ગણાઃ સર્વે યમરાજસ્ય કિંકરાઃ
યમરાજના બધા દૂતોએ આનંદ કર્યો.
એતસ્મિન્નંતરે વ્યાસ ક્રવ્યાદૈઃ ખાદિતં શવમ્
એ દરમ્યાન, હે વ્યાસ, એની લાશ માંસખોર પ્રાણીઓએ ખાઈ નાખી.
તત્ર ગત્વાનયન્માંસં તુંડેન વિયદુદ્ગતઃ
ત્યાં જઈને, આકાશમાં ઊડી, તેણે પોતાની ચાંચમાં માંસ લઈને આવ્યું.
તત્રાટતો હિ યત્રાસ્તે દિવ્યા શિપ્રા પયસ્વિની
ત્યાં ફરતો ફરતો, તે ત્યાં પહોંચ્યો જ્યાં દિવ્ય અને પાણીથી ભરપૂર શિપ્રા વહેતી હતી.
પતિતં વૈ જલે તસ્યાઃ શિપ્રાયાસ્તસ્ય કાય જમ્ 5.1.50.
તેનું શરીર શિપ્રાના પાણીમાં પડી ગયું.
ત્રિનેત્રોથ જટાજૃટી વ્યાઘ્રાંબરપરીવૃતઃ
પછી ત્રણ આંખો ધરાવનાર, જટાવાળું અને વાઘની ખાલ ઓઢેલું રૂપ દેખાયું.
ઇત્યાશ્ચર્યમયં રૂપં દૃષ્ટ્વા દૂતાશ્ચ ધર્ષિતાઃ
આ અદ્ભુત રૂપ જોઈને દૂતોએ આશ્ચર્ય અને ભય અનુભવો.
શ્રૂયતાં ભો મહારાજ ધર્મરાજ નમોસ્તુ તે
હે મહારાજ, સાંભળો! હે ધર્મરાજ, તમને વંદન છે.
કીકટાધિમતિર્મંદઃ પાપિષ્ઠો વૃષલીપતિઃ
કિકટ દેશનો રાજા મૂર્ખ, અતિ પાપી અને નીચ જાતિનો સ્વામી છે.
યાનિ કાનિ ચ પાપાનિ બ્રહ્મહત્યાસમાનિ ચ
જે કેટલાંયે પાપો છે, અને જે બ્રાહ્મણ હત્યા જેટલા ભયાનક પાપો છે,
મર્યાદાભેદકો મૂઢો વર્ણાશ્રમસુધર્મિણામ્
તે મૂર્ખ સીમા તોડે છે અને વર્ણાશ્રમનું યોગ્ય રીતે પાલન કરનારને દુઃખ આપે છે.
યમદંડપરઃ પાપી અસ્માકં હર્ષવર્ધનઃ
આ પાપી યમરાજના દંડમાં આનંદ મેળવે છે અને અમારો આનંદ વધારતો રહે છે.
યાવંતઃ પતિતાઃ પૂર્વે પાપિનઃ સર્વ એવ હિ
પહેલાં જે બધા પાપી અહીં પડ્યા હતા, ખરેખર બધા,
તદાપ્રભૃતિ સર્વાણિ કુંડાનિ નરકસ્ય વૈ
ત્યાંથી પછી, નરકના બધા કુંડો,
ન ચૈવાર્તરવં કિંચિચ્છ્રૂયતે તવ મંદિરે 5.1.50.
અને છતાં, તમારા મહેલમાં કોઈ દુઃખનો રડકો સાંભળાતો નથી.
એક એવાગતો લોકે વૃત્તિદો નો યમાધિપ
આ જગતમાં માત્ર એક જ એવો આવ્યો છે જે યમરાજને માને નહીં.
ધર્મરાજસ્તદાશ્રુત્ય કિંકરાણાં પરં વચઃ
જ્યારે ધર્મરાજાએ દૂતોના આ શ્રેષ્ઠ વચન સાંભળ્યા,
યેન પુણ્યપ્રભાવેન પાપિષ્ઠઃ શિવતાં ગતઃ
કયા પુણ્યના પ્રભાવથી આ અતિ પાપી મુક્તિ પામી ગયો?
ભુવિ પુણ્યતમે દેશે મહાકાલવને શુભે
પૃથ્વી પર, સૌથી પવિત્ર એવા મહાકાળના શુભ વનમાં,
યેષાં શિપ્રોદક સ્પર્શો જાયતે ભુવિ કિંકરાઃ
હે દૂતો, પૃથ્વી પર જે શિપ્રાના પાણીનો સ્પર્શ કરે છે—
મનસા વપુષા વાચા પાપાનિ વિવિધાનિ ચ
મન, શરીર અને વાણી દ્વારા અનેક પ્રકારના પાપો થાય છે.
શિપ્રાશિપ્રેતિ યો બ્રૂતે યત્ર કુત્રાપિ માનવઃ
જે કોઈ પણ જગ્યા પર 'શિપ્રા, શિપ્રા' કહે છે, એ માણસ હોય કે બીજું કોઈ.