સ્ફાટિકાભિત્તિરચિતાં વૈડૂર્યમણિભૂમિકામ્
ક્રિસ્ટલ જેવી દિવાલો અને વૈડૂર્યમણિથી બનેલા ફલોરવાળી હોય.
આરક્તમણિદેહલ્યાં દ્વારશાખાભિમંડિતામ્
લાલ રત્નોથી બનેલી દેહળી અને સુંદર દ્વારશાખાઓથી શોભાયમાન હોય.
મણિરત્નસમાભૂમિદ્વારાજિરગૃહાંતરામ્
મકાનની અંદર અને દ્વાર precious રત્નો અને મણિથી બનેલા હોય.
હેમસ્તં ભધ્વજોપેતાઃ પતાકાશ્ચ ગૃહેગૃહે 5.1.47.
દરેક ઘરમાં સોનાના સ્તંભો, ધ્વજ અને દરેક મકાન પર પટાકા લહેરાતાં હોય.
વાપીકૂપતડાગાનિ સરાંસિ વિમલાનિ ચ
પવિત્ર અને નિર્મળ એવા તળાવ, કૂવા, તળાવડી અને સરોવર હોય.
હંસકારંડવાકીર્ણાં શિખંડિગણશોભિતામ્
હંસ, કરંડવથી ભરેલી અને મોરોના ઝૂંડથી શોભાયમાન હોય.
ક્વચિન્નૃત્યંતિ મયૂરાઃ ક્વચિત્કૂજંતિ કોકિલાઃ
ક્યાંક મોરો નાચે છે, ક્યાંક કોયલીઓ કૂકતી હોય છે.
નરનારીગણાકીર્ણાં વર્ણાશ્રમનિષેવિતામ્
તે શહેર પુરુષો અને સ્ત્રીઓના ટોળાોથી ભરેલું છે અને બધા વર્ણો અને આશ્રમોના માનથી યુક્ત છે.
ચંદ્રમાલાકૃતશ્રેણીતોરણાનીવ ચ શોભતે
ચાંદનીની માળા જેવી શૃંખલાવાળા તોરણોથી તે શહેર શોભાયમાન થાય છે.
યત્રાલકાપુરી રમ્યા કુબેરભવનાંકિતા
ત્યાં અલકા નામની સુંદર નગરી છે, જે કુંબેરના મહેલથી ઓળખાય છે.
તત્ર ભોગવતી દિવ્યા વરુણાલય ઉત્તમઃ
ત્યાં ભોગવતી નામની દિવ્ય નગરી છે, જે વરુણનું ઉત્તમ નિવાસસ્થાન છે.
સંયમનીપુરી શ્રેષ્ઠા ધર્મરાજેન પાલિતા
ત્યાં સંયમની નામની શ્રેષ્ઠ નગરી છે, જે ધર્મરાજા દ્વારા સંચાલિત છે.
દેવતાનાં પુરી રમ્યા વાસવેનાભિરક્ષિતા
ત્યાં દેવતાઓની સુંદર નગરી છે, જે વાસવ દ્વારા રક્ષાયેલી છે.
એવંવિધાનિ રમ્યાણિ પુરા બહુતરાણિ ચ 5.1.47.
આવી અનેક સુંદર નગરીઓ છે, અને એથી પણ વધુ છે.
ક્વચિદ્રંભાકૃતદ્વારા યવાંકુરઘટાઃ શુભાઃ
ક્યાંક કેળાના વૃક્ષ જેવા દરવાજા છે અને જાંબલીના અંકુરથી ભરેલા શુભ કુંડ રાખવામાં આવ્યા છે.
ક્વચિદ્બાલાઃ પઠંતિ સ્મ વેદાધ્યયનકા દ્વિજાઃ
બીજી જગ્યાએ યુવાન દ્વિજ બાળકો વૈદિક અભ્યાસમાં તત્પર રહીને પાઠ કરે છે.
ક્વચિચ્ચાવભૃથસ્નાતાઃ ક્વચિદ્દાનાન્યકુર્વત
ક્યાંક યજ્ઞ પછીના સ્નાન કર્યા છે, તો ક્યાંક દાન આપવામાં આવે છે.
ક્વચિદારામપૂર્તં વૈ ક્વચિદ્યાત્રાવધારણમ્
ક્યાંક વન અને બાંધકામના કાર્યમાં વ્યસ્ત છે, તો ક્યાંક યાત્રાની તૈયારી કરે છે.
ક્વચિત્કથાપ્રસંગાંશ્ચ પરિશંસંતિ વાચકાઃ
ક્યાંક વક્તાઓ વાર્તા અને ચર્ચાના વિષયોનું વખાણ કરે છે.
ક્વચિન્મલ્લા નિયુધ્યંતે નટા નાટ્યપરાઃ ક્વચિત્
ક્યાંક મલ્લો કુસ્તી લડે છે, તો ક્યાંક કલાકારો નાટકમાં લીન છે.
ચંચલાશ્ચપલા બાલાઃ શ્યામાઃ ષોડશવાર્ષિકાઃ
ત્યાં ચંચળ અને રમૂજી, શ્યામવર્ણની સોળ વર્ષની યુવતીઓ છે.
એવં વ્યાસ પુરી રમ્યા નિર્મિતા યોગમાયયા
હે વ્યાસ, આવી સુંદર નગરી યોગમાયાની શક્તિથી રચાઈ છે.
વિશાલા બહુવિસ્તીર્ણા પુણ્યા પુણ્યજનાશ્રયા
તે વિશાળ, અત્યંત વિસ્તૃત, પવિત્ર અને પુણ્યવાન લોકોનું આશ્રયસ્થાન છે.
વિશાલેતિ સમાખ્યાતા પુરી રમ્યા સનાતની 5.1.47.
આ સુંદર અને શાશ્વત નગરીને વિશાળા નામે ઓળખવામાં આવે છે.
વિશાલેતિ વદેન્નિત્યં શિવલોકે મહીયતે
જે વ્યક્તિ હંમેશા 'વિશાળા' નામ લે છે, તેને શિવના લોકમાં માન મળે છે.
વિશાલા સદૃશી ચાન્યા ભુક્તિમુક્તિપ્રદા નૃણામ્
'વિશાળા' અને તેની જેવી બીજી એક, બંને મનુષ્યોને ભોગ અને મોક્ષ આપે છે.
તદક્ષયં ભવેત્તેષાં પિતૃકલ્પે ચ ગીયતે
તેમનો પુણ્ય ક્યારેય ખૂટતો નથી; પિતૃક્રિયાઓમાં પણ આ વાત ગવાય છે.
યત્ર કુત્ર ગતાસ્તે વૈ મૃતા યાંતિ શિવાલયમ્
તેઓ જ્યાં પણ જાય, મૃત્યુ પછી શિવના ધામને પામે છે.
વિશાલાયાં ફલં શશ્વચ્છેષઃ શક્તો ન વર્ણિતુમ્ મહાપાપોદ્ભવાત્પાપાન્મુચ્યતે નાત્ર સંશયઃ
વિશાળામાં મળતું ફળ સદાય રહે છે; બીજું વર્ણવી શકાય તેમ નથી. મહાપાપથી પણ મુક્તિ મળે છે, એમાં કોઈ શંકા નથી.
એવં વ્યાસ પુરી જાતા વિશાલા ચ કુશસ્થલી
હું કહું છું, હે વ્યાસ, એ રીતે વિશાળા અને કુશસ્થળી નામની નગરી સ્થાપિત થઈ.