સ કદાચિત્પ્રજાપાલો મંત્ત્રિવિન્યસ્તભૂતલઃ
ક્યારેક એ પ્રજાપાલક રાજાએ મંત્રીઓ સાથે ધરતીની વ્યવસ્થા કરી.
સ રાજા પૂર્વજન્મોત્થપાપૈરશુભસૂચકૈઃ
એ રાજા, પૂર્વ જન્મના પાપો અને અશુભ સંકેતોને કારણે—
મૃગયાયામભૂદેકઃ કદાચિત્પર્યટન્વને
એક વખત શિકાર માટે જંગલમાં ફરતા એક રાજા હતો.
તૃષાક્રાન્તો મ્લાનતનુઃ સરોઽપશ્યત્પુરો નૃપઃ
તરસથી કંટાળેલા અને શરીરથી થાકેલા રાજાએ આગળ એક સરોવર જોયું.
તતો વિધિવદાચમ્ય સ્નાનં ચક્રે નરેશ્વરઃ 2.8.7.
પછી, યોગ્ય રીતે શુદ્ધિ કરીને, રાજાએ ત્યાં સ્નાન કર્યું.
મુનિભિસ્તીર્થમાજ્ઞાય ચક્રે સૂર્ય્યસ્તુતિં પ્રિયામ્
મુનિઓ પાસેથી એ તીર્થ છે એવું જાણી, રાજાએ સુર્યદેવની પ્રિય સ્તુતિ કરી.
રાજોવાચ ભગવન્દેવદેવેશ નમસ્તુભ્યં ચિદાત્મને
રાજાએ કહ્યું: ભગવાન, દેવોના સ્વામી, ચેતન સ્વરૂપે, તમને વંદન છે.
પ્રભાગેહાય દેવાય ત્રયીભૂતાય તે નમઃ
પ્રભાની વાસસ્થાન ધરાવતા અને ત્રણેય વેદ સ્વરૂપ ભગવાન, તમને નમસ્કાર છે.
પરાય પરમેશાય ત્રિલોકીતિમિરચ્છિદે
પરમ, સર્વોચ્ચ સ્વામી, ત્રણેય લોકના અંધકારને દૂર કરનારને નમસ્કાર.
યોગપ્રિયાય યોગાય યોગજ્ઞાય સદા નમઃ
યોગને પ્રેમ કરતા, યોગરૂપ અને યોગના જ્ઞાનને જાણનારા, તમને હંમેશા નમસ્કાર.
યજ્ઞાય યજ્ઞમાનાય હવિષે ઋત્વિજે નમઃ
યજ્ઞ, યજમાન, હવિષ્ય અને ઋત્વિજ સ્વરૂપ ભગવાનને નમસ્કાર.
અતિસૌમ્યાતિતીક્ષ્ણાય સુરાણાં પતયે નમઃ
અતિ સૌમ્ય અને અતિ તીક્ષ્ણ, દેવતાઓના સ્વામી, તમને નમસ્કાર.
પ્રકાશકાય સતતં લોકાનાં હિતકારિણે
હંમેશા જગતને પ્રકાશ આપનાર અને સર્વલોકના કલ્યાણકર્તા ભગવાનને નમસ્કાર.
આવિર્બભૂવ સહસા ભક્તસ્ય પ્રિયકામ્યયા
ભક્તને પ્રસન્ન કરવા માટે, તે અચાનક પ્રગટ થયા.
રવિરુવાચ વરં વરય રાજેંદ્ર પ્રસન્નોઽસ્મિ તવાગ્રતઃ 2.8.7.
સૂર્યદેવે કહ્યું: રાજા, તું જે ઈચ્છે એ વર માંગ, હું પ્રસન્ન થઈને તારા સામે ઉભો છું.
મન્નામ્ના કૃતમૂર્ત્તિસ્તે તિષ્ઠત્વત્ર સદા વિભો
મારા નામે બનાવેલી મૂર્તિ અહીં હંમેશા રહે, હે મહાન.
એતત્સ્તોત્રં ત્વયોક્તં મે યે પઠિષ્યંતિ માનવાઃ
જે લોકો તારા દ્વારા મને કહેલું આ સ્તોત્ર પઠન કરશે,
તેભ્યસ્તુષ્ટઃ પ્રદાસ્યામિ સર્વાન્કામાન્નરેશ્વર
હે રાજા, હું પ્રસન્ન થઈને તેમને સર્વે ઇચ્છિત ફળ આપશ.
સર્વાન્કામાનવાપ્નોતિ યોઽત્ર સ્નાનં સમાચરેત્
જે અહીં સ્નાન કરે છે, તે સર્વે ઇચ્છાઓ પ્રાપ્ત કરે છે.
યંયં કામમિહેચ્છેત તંતં કામમવાપ્નુયાત્
અહીં જે જે ઈચ્છા કરે, તે તે ઈચ્છા તેને પ્રાપ્ત થાય છે.
ભાસ્વાન્સહસ્રકિરણસ્તદાન્તર્દ્ધાનમાયયૌ
તે સમયે તેજસ્વી, હજાર કિરણોવાળો સૂર્ય, અચાનક નજરમાંથી અદૃશ્ય થઈ ગયો.
રાજા ભાસ્કરદેહોત્થાં રવિમૂર્ત્તિમનુત્તમામ્
રાજાએ ભાસ્કરનાં શરીરમાંથી ઉત્પન્ન થયેલી, સર્વોત્તમ અને અનન્ય સૂર્યમૂર્તિ પ્રાપ્ત કરી.
ઘોષાર્કકુણ્ડં તન્નામ્ના તત્ર ખ્યાતિં જગામ હ
તે સ્થળે 'ઘોષાર્કકુંડ' નામથી પ્રસિદ્ધિ મળી.
ઇતિ રુચિરવિધાનૈસ્તૂર્ણમાદિત્યમૂર્ત્તિં વિમલપરમભક્ત્યા પૂજયિત્વાઽઽદરેણ
આ રીતે સુંદર વ્યવસ્થાઓ સાથે, રાજાએ શુદ્ધ અને શ્રેષ્ઠ ભક્તિપૂર્વક, શ્રદ્ધાથી સૂર્યમૂર્તિનું પૂજન કર્યું.
રતિકુણ્ડમિતિ ખ્યાતં સર્વપાપહરં સદા
એ હંમેશા 'રતિકુંડ' તરીકે ઓળખાય છે, જે બધા પાપો દૂર કરે છે.
યત્ર સ્નાનેન દાનેન પરાં કાંતિમવાપ્નુયાત્
અહીં સ્નાન અને દાનથી મનુષ્ય સર્વોત્તમ તેજ પ્રાપ્ત કરે છે.
કુંડં પ્રસિદ્ધમતુલં સર્વકામાર્થસિદ્ધયે લભતે ના વિધાનેન મુને નાસ્ત્યત્ર સંશયઃ
આ પ્રસિદ્ધ અને અનન્ય કુંડમાં યોગ્ય રીતે કરેલ વિધિથી સર્વ કામનાઓ અને ઈચ્છાઓ પૂર્ણ થાય છે, હે મુનિ, તેમાં કોઈ શંકા નથી.
રતિકુંડે તથા વિપ્ર કુસુમાયુધકુણ્ડકે
રતિકુંડમાં અને એ જ રીતે કુમસુમાયુધકુંડમાં પણ, હે બ્રાહ્મણ,
કુણ્ડદ્વયેઽત્ર મિથુનં યત્સ્નાનં કુરુતે કિલ
જે દંપતી અહીં બંને કુંડમાં સ્નાન કરે છે,
તસ્માદત્ર વિધાનેન સ્નાતવ્યં ધર્મકાંક્ષિભિઃ
એથી ધર્મની ઈચ્છા ધરાવનારોએ અહીં નિયમિત રીતે સ્નાન કરવું જોઈએ.