યઃ સિદ્ધચારણનિષેવિતપાદપદ્મો ગંગાં મહોર્મિવિષમાં ગગનાત્પતંતીમ્
જેનાં પદપદ્મ સિદ્ધો અને ચારણો સેવા કરે છે, અને જે મહા તરંગોથી ઉલ્લાસિત ગંગાને આકાશમાંથી પકડે છે.
કૈલાસશૈલશિખરં પ્રવિકંપ્યમાનં કૈલાસશૃંગસદૃશેન દશાનનેન
કૈલાસ પર્વતની ચોટી, જ્યારે રાવણે કંપાવી, અને તેની દસ મુંડ કૈલાસ સમાન દેખાતી હતી.
દક્ષાધ્વરે ચ નયને ચ તથા ભગસ્ય પૂષ્ણસ્તથા દશનપંક્તિમશાતયદ્યઃ
જે ભગવાને દક્ષના યજ્ઞમાં એક આંખ નષ્ટ કરી, ભગ અને પુષણની આંખો પણ કાઢી નાખી, અને પુષણના દાંતની પંક્તિ તોડી નાખી હતી.
યેનાસકૃદ્દિતિસુતાશ્ચ દનોઃ સુતાશ્ચ વિદ્યાધરોરગગણાશ્ચ વરૈઃ સમગ્રૈઃ
જે ભગવાને વારંવાર દિતિના પુત્રો, દાનુના પુત્રો અને વિદ્યા ધરાવનારા તથા સાપોના સમૂહને સંપૂર્ણ વરદાન આપી વિજયી કર્યા.
એવં કૃતેપિ વિષયેષ્વપિ સક્તભાવા જ્ઞાનેન ચ શ્રુતગુણૈરપિ તેન યુક્તાઃ
આવી રીતે, જેઓ સંસારના કામોમાં જોડાયેલા હોય છતાં જ્ઞાન અને શ્રવણના ગુણોથી યુક્ત છે, તેઓ પણ એ ભગવાન સાથે એકરૂપ થાય છે.
બ્રહ્મેંદ્રવિષ્ણુમરુતાં ચ સષણ્મુખાનાં યોઽદાદ્વરાન્સુબહુશો ભગવાન્મહેશઃ
જે મહાદેવે બ્રહ્મા, ઇન્દ્ર, વિષ્ણુ, મરુતો અને છમુખવાળા દેવતાઓને અનેક વાર વરદાન આપ્યા.
આરાધિતસ્તુ તપસા હિમવન્નિકુંજે ધૂમ્રવ્રતેન તપસા ચ પરૈરગમ્યઃ 5.1.38.
જેને હિમાલયના વનકાંઠે, ધૂમ્રવ્રત અને કઠિન તપ દ્વારા, બીજા કોઈ માટે અપ્રાપ્ય એવા ભગવાનની ઉપાસના કરવામાં આવી.
ક્રીડાર્થમેવ ભગવાન્ભુવનાનિ સપ્ત નાનાનદીવિહગપાદપમંડિતાનિ
ભગવાને માત્ર રમણ માટે જ વિવિધ નદીઓ, પક્ષીઓ અને વૃક્ષોથી શોભાયમાન એવા સાત લોક સર્જ્યા.
યઃ સવ્યપાણિકમલાગ્રનખેન દેવસ્તત્પંચમં પ્રસભમેવ કરાલરંધ્રમ્
જે દેવએ ડાબા હાથના કમળ જેવા નખથી પાંચમું રંધ્ર જોરથી ભેદી નાખ્યું.
યે ત્વાં સુરોત્તમગુરું પુરુષા વિમૂઢા જાનંતિ નાસ્ય જગતઃ સચરાચરસ્ય
જે મનુષ્યો તને સર્વોત્તમ ગુરુ જાણતા નથી, તે મોહગ્રસ્ત છે અને આ જગતના ચાલતા-અચલતા સત્ય સ્વરૂપને ઓળખતા નથી.
યઃ પઠેત્સ્તુતિમિમાં શુચિકર્મા યઃ શૃણોતિ સતતં શિવભક્તઃ
જે શુદ્ધ કર્મવાળા મનુષ્ય આ સ્તુતિનું પઠન કરે છે, અથવા જે સતત શ્રવણ કરે છે અને શિવભક્ત છે,
પૂર્ણે વર્ષશતસ્યાંતે પ્રીતઃ પ્રોવાચ શંકરઃ
જ્યારે પૂરા સો વર્ષ પૂર્ણ થયા, ત્યારે પ્રસન્ન થઈ શંકરે વાત કરી.
પુત્ર તુષ્ટોઽસ્મિ ભદ્રં તે જાતસ્ત્વં નિર્મલોઽધુના
પુત્ર, હું તારી પર સંતોષ થયો છું; તને શુભ થાય. હવે તું નિર્મળ જન્મ્યો છે.
યચ્ચ તે મનસા વાપિ કિંચિચ્ચ કાંક્ષિતં ફલમ્
તારે મનથી કે અન્ય રીતે જે કંઈ ફળ ઇચ્છ્યું હોય,
વિદિતં મમ તત્સર્વં મનાગપિ ન કાંક્ષયે
મને તે બધું જાણીતું છે; હું તો એક રેતી જેટલું પણ કંઈ ઇચ્છતો નથી.
યદિ તુષ્ટોઽસિ દેવેશ ગાણપત્યં દદસ્વ મે
દેવેશ, જો તું પ્રસન્ન હોય તો મને ગણપતિપદ આપ.
ભવિષ્યસિ ગણાધ્યક્ષઃ સર્વલોકનમસ્કૃતઃ ।। 5.1.38.
તું ગણોના અધ્યક્ષ અને સર્વ લોકોથી પૂજ્ય બનશે.
કામરૂપો મહાયોગી મહાસત્ત્વો મહાબલઃ
તને ઇચ્છિત રૂપ ધારણ કરવાની શક્તિ, મહાન યોગ, મહાન ધૈર્ય અને મહાન બળ મળશે.
મહાદેવગણો ભૂત્વા તત્રૈવાંતરધીયત
મહાદેવના ગણ બનીને, તે ત્યાં જ અદૃશ્ય થઈ ગયો.
ગતેંઽધકે તતો દેવ્યો બ્રહ્માણ્યાદ્યાઃ સમાગતાઃ
જ્યારે અંધક ગયો, ત્યારબાદ બ્રાહ્માણીથી આરંભી અન્ય દેવીઓ એકત્રિત થઈ.
તાસ્તષ્ટુવુર્મહાદેવમથ તુષ્ટો મહેશ્વરઃ
તેઓએ મહાદેવની સ્તુતિ કરી, અને પછી મહેશ્વર પ્રસન્ન થયા.
શંકરં પ્રણતં દૃષ્ટ્વા તાસામગ્રે વ્યવસ્થિતમ્
શંકરને તેમની સામે નમન કરીને ઊભેલા જોઈને,
પ્રશાંતાસ્તા યદા હૃષ્ટાઃ શંભુના રુધિરાશનાઃ
જ્યારે શંભુના કારણે તે રક્તપાન કરનારીઓ શાંત અને આનંદિત થઈ,
આવંત્યે વિષયે સર્વા યસ્માજાતા મહાબલાઃ
એ બધાં મહાબળવાન અવંતિ પ્રદેશમાં જન્મેલા હતા.
અવંત્યાં પ્રીતિસંપન્નાઃ સર્વપાપપ્રણાશિનીઃ
અવંતિમાં, આનંદથી ભરપૂર, તેઓ સર્વ પાપનો નાશ કરતી બની.
શ્રાવણસ્ય તુ માસસ્ય અમાવાસ્યાં સમાહિતાઃ
શ્રાવણ મહિનાની અમાવાસ્યાએ, તેઓ ધ્યાનમાં લીન રહ્યા.
અપુત્રો લભતે પુત્રાન્ધનાર્થી લભતે ધનમ્ 5.1.38.
જેણે સંતાન નથી તેને સંતાન મળે છે, અને ધન ઇચ્છનારને ધન મળે છે.
હંસયુક્તેન યાનેન પિતૃલોકે મહીયતે
હંસો જોડાયેલી રથમાં બેઠા, તે પિતૃલોકમાં સન્માન પામે છે.
એવમુક્ત્વા તુ દેવેશો ગતઃ કૈલાસ પર્વતમ્
આ રીતે કહીને દેવેશ્વર કૈલાસ પર્વત પર ગયા.
અસુરસુરગણાનાં નાયકસ્યાનુકીર્તિં કથયતિ કથનીયાં શ્રદ્ધયા યઃ શૃણોતિ
જે શ્રદ્ધાથી દેવ અને અસુરોના નેતાના પુણ્યકર્મો સાંભળે છે,