ઉત્તરીભિશ્ચતુર્થં ચ પઞ્ચમં મૂલકૈસ્તથા
ઉત્તર તરફના મૂળથી ચોથું અને પાંચમું પણ બનાવવું જોઈએ.
કુજાય લોહિતાંગાય ગ્રહમઘ્યસ્થિતાય ચ
કુજ માટે, લોહિતાંગ માટે અને ગ્રહોમાં સ્થિત માટે—
શિવલલાટસંભૂત ધરણીગર્ભસંભવ 5.1.37.
શિવના કપાળમાંથી જન્મેલો, ધરાની કૂખમાંથી ઉત્પન્ન—
જ્વલિતાંગારવર્ણાભ સ્નિગ્ધવિદ્રુમભા સુર
દેવ, blazing અંગાર જેવી કાંતિ અને ચમકદાર વિદ્રુમ જેવી તેજસ્વિતા ધરાવનાર—
આવન્ત્યમણ્ડલે જાતો ધરણ્યાં ચ શિવેન વૈ
અવન્તી પ્રદેશમાં જન્મેલા, પૃથ્વી પર ભગવાન શિવ દ્વારા.
એવં સંપૂજિતો ભૌમશ્ચતુર્થ્યાં મુનિસત્તમ
આ રીતે ચોથના દિવસે ભૌમનું પૂજન કરવામાં આવે છે, હે શ્રેષ્ઠ મુનિ.
મૃતઃ સ્વર્ગમવાપ્નોતિ યાવદિન્દ્રાશ્ચતુર્દશ
જે આ દિવસે મરે છે, તે ચૌદ ઇન્દ્રોની અવધિ સુધી સ્વર્ગ પ્રાપ્ત કરે છે.
ચામુંડાયાસ્તતો રક્તમભૂદાસ્યં ચ ભાસુરમ્
પછી ચામુંડાના મુખમાંથી લોહી નીકળ્યું અને તેનું ચહેરું તેજથી ઝગમગ્યું.
કૃષ્ણં કૃતાંતકલ્પાંતં કરાલદશનાધરમ્
કાળાં, અંતકાળ જેવાં, ભયાનક દાંત અને હોઠ ધરાવતા.
ઘોરઘર્ઘરનિર્ઘોષસ્ફીતફેત્કારવિસ્વરમ્
ભયાનક, ગર્જન અને ગજ્જનથી ભરેલું, જંગલી ચીસોથી ગૂંજતું.
તસ્મિન્મુખે કપાલાગ્રં નિધાય રુષિતાનના
તેના મુખ પર કપાળનું ટોચ મૂકીને, ગુસ્સે ભરેલું ચહેરું.
તયા પિબંત્યા દૈત્યેંદ્રઃ શરીરે કૃશતાં ગતઃ
જ્યારે તે પીતી હતી, ત્યારે દૈત્યરાજા શરીરે દુર્બળ થઈ ગયો.
ઇત્થં નિર્વીર્યદેહોઽસૌ બભૂવાંધ કદાનવઃ
આ રીતે તેની તાકાત જતી રહી, અને એ દાનવ અંધ બની ગયો.
તીવ્રં ભયં સમાસાદ્ય પ્રાણત્રાણપરાયણઃ
ભયથી વ્યાકુળ થઈ, એ માત્ર પોતાના પ્રાણ બચાવવા તત્પર થયો.
કૃતાંજલિપુટો ભૂત્વા રોમાંચિતશરીરકઃ
હાથ જોડીને, રોમાચંનથી ભરાયેલા શરીર સાથે.
લોકાનાં કારણં દેવં વિબુધાધિ પતિં પ્રભુમ્
એણે જગતના કારણ, દેવોના દેવ, સર્વેશ્વરનું સ્તવન કર્યું.
શ્લાઘ્યં શિવં ચ તુષ્ટાવ દેવં ચંદ્રાર્ધશેખરમ્ ।। 5.1.38.
એણે પ્રશંસનીય શિવ, ચંદ્રાર્ધ શોભિત દેવનું સ્તુતિ કરી.
સંસારહેતુરપિ યઃ પુનરંતકાલે તં શંકરં શરણદં શરણં વ્રજામિ
જે સંસારનું કારણ છે, પણ અંતકાળે આશ્રય આપે છે, એવા શંકરને હું શરણું જઉં છું.
યં યોગિનો વિગતમોહતમોરજસ્કા ભક્ત્યૈકતાનમનસો વિનિવૃત્તકામાઃ
જેનાં યોગીઓ, મોહ અને અંધકારથી મુક્ત, એકાગ્ર ભક્તિથી, અને ઇચ્છાઓથી વિમુખ થઈ, પ્રાપ્ત કરે છે.
યશ્ચંદ્રખંડમમલં વિલસન્મયૂખં બદ્ધ્વા સદા સુરસરિચ્છિરસા બિભર્તિ
જે સદા પોતાના માથે ચમકતા કિરણોવાળો શુદ્ધ ચંદ્રખંડ અને સ્વર્ગગંગા ધારણ કરે છે.
યઃ સિદ્ધચારણનિષેવિતપાદપદ્મો ગંગાં મહોર્મિવિષમાં ગગનાત્પતંતીમ્
જેનાં પદપદ્મ સિદ્ધો અને ચારણો સેવા કરે છે, અને જે મહા તરંગોથી ઉલ્લાસિત ગંગાને આકાશમાંથી પકડે છે.
કૈલાસશૈલશિખરં પ્રવિકંપ્યમાનં કૈલાસશૃંગસદૃશેન દશાનનેન
કૈલાસ પર્વતની ચોટી, જ્યારે રાવણે કંપાવી, અને તેની દસ મુંડ કૈલાસ સમાન દેખાતી હતી.
દક્ષાધ્વરે ચ નયને ચ તથા ભગસ્ય પૂષ્ણસ્તથા દશનપંક્તિમશાતયદ્યઃ
જે ભગવાને દક્ષના યજ્ઞમાં એક આંખ નષ્ટ કરી, ભગ અને પુષણની આંખો પણ કાઢી નાખી, અને પુષણના દાંતની પંક્તિ તોડી નાખી હતી.
યેનાસકૃદ્દિતિસુતાશ્ચ દનોઃ સુતાશ્ચ વિદ્યાધરોરગગણાશ્ચ વરૈઃ સમગ્રૈઃ
જે ભગવાને વારંવાર દિતિના પુત્રો, દાનુના પુત્રો અને વિદ્યા ધરાવનારા તથા સાપોના સમૂહને સંપૂર્ણ વરદાન આપી વિજયી કર્યા.
એવં કૃતેપિ વિષયેષ્વપિ સક્તભાવા જ્ઞાનેન ચ શ્રુતગુણૈરપિ તેન યુક્તાઃ
આવી રીતે, જેઓ સંસારના કામોમાં જોડાયેલા હોય છતાં જ્ઞાન અને શ્રવણના ગુણોથી યુક્ત છે, તેઓ પણ એ ભગવાન સાથે એકરૂપ થાય છે.
બ્રહ્મેંદ્રવિષ્ણુમરુતાં ચ સષણ્મુખાનાં યોઽદાદ્વરાન્સુબહુશો ભગવાન્મહેશઃ
જે મહાદેવે બ્રહ્મા, ઇન્દ્ર, વિષ્ણુ, મરુતો અને છમુખવાળા દેવતાઓને અનેક વાર વરદાન આપ્યા.
આરાધિતસ્તુ તપસા હિમવન્નિકુંજે ધૂમ્રવ્રતેન તપસા ચ પરૈરગમ્યઃ 5.1.38.
જેને હિમાલયના વનકાંઠે, ધૂમ્રવ્રત અને કઠિન તપ દ્વારા, બીજા કોઈ માટે અપ્રાપ્ય એવા ભગવાનની ઉપાસના કરવામાં આવી.
ક્રીડાર્થમેવ ભગવાન્ભુવનાનિ સપ્ત નાનાનદીવિહગપાદપમંડિતાનિ
ભગવાને માત્ર રમણ માટે જ વિવિધ નદીઓ, પક્ષીઓ અને વૃક્ષોથી શોભાયમાન એવા સાત લોક સર્જ્યા.
યઃ સવ્યપાણિકમલાગ્રનખેન દેવસ્તત્પંચમં પ્રસભમેવ કરાલરંધ્રમ્
જે દેવએ ડાબા હાથના કમળ જેવા નખથી પાંચમું રંધ્ર જોરથી ભેદી નાખ્યું.
યે ત્વાં સુરોત્તમગુરું પુરુષા વિમૂઢા જાનંતિ નાસ્ય જગતઃ સચરાચરસ્ય
જે મનુષ્યો તને સર્વોત્તમ ગુરુ જાણતા નથી, તે મોહગ્રસ્ત છે અને આ જગતના ચાલતા-અચલતા સત્ય સ્વરૂપને ઓળખતા નથી.