વૈવસ્વતાય કાલાય દક્ષાય મનવે તથા
વૈવસ્વત, કાળ, દક્ષ અને મનુને પણ તે અર્પણ કરે છે,
હરયે રવિપુત્રાય કાલિંદીસોદરાય ચ
હર, રવિપુત્ર અને કાલિન્દી ના ભાઈને પણ તે અર્પે છે,
મંત્રૈરેભિર્નમઃપ્રોક્તૈરોંકારાદ્યૈઃ સુશોભનૈઃ
આ મંત્રો, જેમાં 'નમઃ' અને 'ઓમ્'થી આરંભ થાય છે અને જે ખૂબ શુભ છે,
સંતર્પયેદ્યમં દેવં તિલપાત્રં સમાહિતઃ
એમ કરીને, એકાગ્ર ચિત્તે તલથી ભરેલું પાત્ર યમ દેવને તૃપ્ત કરવું જોઈએ.
અનેન વિધિના યસ્તુ સંતર્પયેદ્યમં વિભુમ્
જે વ્યક્તિ આ રીતથી મહાન યમને તૃપ્ત કરે છે,
રાત્રિં તત્રાથ સંપ્રાપ્ય માનવઃ કામસંયુતઃ
અને ત્યાં રાત વિતાવે છે, તે મનુષ્ય ઇચ્છાઓથી ભરપૂર થાય છે.
નમઃ સૂર્યાય રુદ્રાય કાલાંતપતયે નમઃ
સૂર્યદેવ, રુદ્ર અને કાળના સ્વામીને નમસ્કાર છે.
કાર્તિકં હિ સમગ્રં તુ વર્ધંતે તસ્ય સંપદઃ
કાર્તિક માસ દરમ્યાન, તેની સંપત્તિ સતત વધે છે.
દિવાકરાહ્નેઽસ્તમિતે ચ સૂર્યે દીપસ્ય વર્ત્તિં પુરુષ પ્રમાણામ્
મધ્યાહ્ને જ્યારે સૂર્ય અસ્ત જાય છે, ત્યારે દીવો માટે વત્તી પુરુષ જેટલી લાંબી હોવી જોઈએ,
નિક્ષિપ્ય ભૂમાવથ હસ્તમાત્રં મૂર્ધ્નિ દ્વિહસ્તાષ્ટદલાન્વિતસ્ય 5.1.30.
પછી, તેને જમીન પર મૂકી, હાથ જેટલી ઊંચાઈ માપવી અને માથા પર બે હાથ જેટલી, આઠ પાંખડીઓથી શોભિત,
તત્કર્ણિકાયાં તુ મહાપ્રકાશો દેયો હિ દીપઃ પરયા ચ ભક્ત્યા
તેના મધ્યમાં, વિશેષ પ્રકાશવાળો દીવો શ્રદ્ધાથી અર્પણ કરવો જોઈએ.
અનંગલગ્નં ધવલં ચ વસ્ત્રં નવં સુરક્તં હ્યથવા સુશુક્લમ્
નવું, સફેદ અને નિષ્કલંક કે તેજસ્વી લાલ, અથવા સંપૂર્ણ સફેદ કપડું,
તચ્છાલિપિષ્ટોપરિ સંનિધાય યથા ન નિર્યાતિ ન કંપતે ચ
તે કપડું ચોખાના લોટ પર એવી રીતે મૂકો કે તે ન ખસે કે હલનચલન ન કરે,
દલેષુ શોભાર્થમતીવ કુર્યાન્મનોરથપ્રત્યુપલબ્ધયે ચ
પાંખડીઓ પર તે સુંદર રીતે ગોઠવો, જેથી તે શોભા પામે અને મનની ઈચ્છાઓ પૂર્ણ થાય.
સંલિપ્ય ભૂમિં ત્વથ ગોમયેન પુનઃ સુગંધેન જલેન લિપ્ત્વા
પછી ભૂમિને ગાયના છાણથી ચોપડી, પછી સુગંધિત પાણીથી ફરીથી પવિત્ર કરી.
તતો જલં શીતલમાનયિત્વા આપૂર્ય ચાષ્ટૌ કલશાંસ્તુ રમ્યાન્
પછી ઠંડું પાણી લાવીને, એણે આઠ સુંદર કળશોમાં પાણી ભરી દીધું.
મધ્વાજ્યયુક્તા દધિદુગ્ધપૂર્ણા નૈર્ઋત્યકોણાદથ દક્ષિણાંતમ્
એ કળશોમાં મધ, ઘી, દહીં અને દૂધ ભર્યા, દક્ષિણપશ્ચિમ ખૂણેથી દક્ષિણ તરફ સુધી ગોઠવ્યા.
પ્રજાપતિભ્યઃ ક્રમશો હિ ભક્ત્યા પ્રેતેભ્ય ઇંદ્રાય તથા પિતૃભ્યઃ
પછી શ્રદ્ધાપૂર્વક એ કળશો પ્રજાપતિઓને, પિતૃઓને, ઇન્દ્રને અને પૂર્વજોને ક્રમશઃ અર્પણ કર્યા.
ગાવો હિરણ્યં રજતં ચ વસ્ત્રં ફલાનિ મૂલાનિ યવાશ્ચ ધાન્યમ્
ગાય, સોનું, ચાંદી, વસ્ત્રો, ફળો, મૂળ, જૌ અને અનાજ—
વિદ્યાધિકેભ્યો દ્વિજસત્તમેભ્યઃ પૌરાણિકેભ્યશ્ચ તથા દ્વિજેભ્યઃ 5.1.30.
આ બધું જ્ઞાનમાં આગળ વધેલા શ્રેષ્ઠ દ્વિજોને, પુરાણ જાણનારા અને અન્ય બ્રાહ્મણોને આપ્યું.
વિમાનૈઃ કામિકૈર્દિવ્યૈરપ્સરોગણસેવિતૈઃ
દિવ્ય વિમાનોમાં, અપ્સરાઓની ટોળીઓની સેવા સાથે સુશોભિત હતા.
પ્રવરં સર્વતીર્થાનાં ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતમ્
બધા તીર્થોમાં શ્રેષ્ઠ, ત્રણેય લોકમાં પ્રસિદ્ધ એવા પવિત્ર સ્થાનનું વર્ણન છે.
તત્ર સ્નાત્વા શુચિર્ભૂત્વા યઃ પશ્યતિ મહેશ્વરમ્
જે ત્યાં સ્નાન કરીને શુદ્ધ થાય છે અને મહાદેવના દર્શન કરે છે—
સર્વપાપવિનિર્મુક્તઃ સ્વકીયકુલસંયુતઃ
એવા માણસે પોતાના કુળ સહિત બધા પાપોથી મુક્તિ પામે છે.
જટાશૃંગે નરઃ સ્નાત્વા શુચિર્ભૂત્વા જિતેંદ્રિયઃ
જે માણસ જટાશૃંગ તીર્થે સ્નાન કરીને શુદ્ધ બને છે અને ઇન્દ્રિય પર વિજય મેળવે છે—
મહાતપનમાદૌ ચ કૃત્વા ગચ્છેચ્છિવં પ્રતિ
અને શરૂઆતમાં મહાન તપ કર્યાના પછી, એ શિવજીની તરફ આગળ વધે છે.
ઇંદ્રતીર્થે નરઃ સ્નાત્વા દૃષ્ટ્વા ચેંદ્રેશ્વરં શિવમ્
જે ઇન્દ્રતીર્થે સ્નાન કરે છે અને ઇન્દ્રેશ્વર શિવના દર્શન કરે છે—
કુંડેશ્વરં તુ યઃ પશ્યેચ્છિવધ્યાનપરાયણઃ
અથવા જે મનુષ્ય શિવના ધ્યાનમાં તલીન રહીને કુંડેશ્વરનું દર્શન કરે છે—
ગોપતીર્થે નરઃ સ્નાત્વા દૃષ્ટ્વા ગોપેશ્વરં શિવમ્
કે જે ગોપતીર્થે સ્નાન કરીને ગોપેશ્વર શિવના દર્શન કરે છે—
સ્નાત્વા તુ ચિપિટાતીર્થે શિવં દેવં પ્રણમ્ય ચ
અથવા ચિપિટાતીર્થે સ્નાન કરીને શિવદેવને વંદન કરે છે—