સ કાલઃ કરાલં સમાદાય દંડં મુમોચાચ્યુતે પશ્યતાં દેવતાનામ્
તે કાળે ભયાનક દંડ હાથમાં લઈ, દેવતાઓની સામે અને અચ્યૂતની હાજરીમાં, તેને ફેંકી દીધો.
તતો દેવગંધર્વયક્ષા મુનીંદ્રાઃ પરં વિસ્મયં પ્રાપુરાવીક્ષ્ય રામમ્
પછી દેવતાઓ, ગંધર્વો, યક્ષો અને મહર્ષિઓએ, રામને જોઈ, અતિ આશ્ચર્ય અનુભવ્યું.
ગૃહીતે બલેનાહવે કાલદંડે મોક્તુકામે પુનઃ કાલનાશાય વૈ। તૂર્ણમભ્યેત્ય તત્રાંતરે રણે વારયામાસ કૃષ્ણં તદા
કાળે યુદ્ધમાં જોરથી કાળદંડ ઉઠાવીને તેને ફેંકવા જતો હતો, ત્યારે કૃષ્ણે તરત જ યુદ્ધમધ્યે આવી તેને રોકી દીધો.
મા મુંચેત્યબ્રવીદ્વેધાઃ કાલં કાલાયુધં બલ
બ્રહ્માએ કાળને, કાળાયુધને, જોરથી કહ્યું: 'આને ફેંકશો નહીં.'
ધાર્યતે શિરસા દેવ સંસારે નાસ્તિ તે સમઃ કોઽન્યોસ્તિ ત્વત્સમો રામ યો જગદ્દહને ક્ષમઃ
હે દેવ, તું સર્વના શિરે ધારણ થતો છે; જગતમાં તારો સમો કોઈ નથી. હે રામ, તારા સિવાય બીજું કોણ છે જે આખું જગત ભસ્મ કરી શકે?
પાલ્યતે યત્ત્વયા સોપિ વિષ્ણુર્વિશ્વૈકનાયકઃ
જેને તું રક્ષા કરે છે, એ વિશ્વનો એકમાત્ર સ્વામી વિષ્ણુ પણ તારી જ રક્ષા હેઠળ છે.
તતો વયં ત્વદંકસ્થવિષ્ણુનાભિભવા યતઃ
અત્યારે તો અમે બધા વિષ્ણુ દ્વારા જીતાઈએ છીએ, જે તારા આલિંગનમાં વિશ્રામ પામે છે.
ઉવાચ ચતુરાસ્યસ્તુ સ્તુતિશ્ચ વૃતઃ સુરૈઃ
પછી ચતુરાનન બ્રહ્માએ, દેવતાઓ દ્વારા સ્તુતિ પામી, વચન કહ્યાં.
યતો ભવંતમાયાંતં વિષ્ણું વિશ્વૈકનાયકમ્ 5.1.27.
કારણ કે તું જ એ છે, જે વિશ્વના એકમાત્ર સ્વામી વિષ્ણુ રૂપે આવેછે.
ત્વયા વૈ ભગવન્પૂર્વં યમઃ સંસ્થાપિતઃ પદે
હે ભગવાન, તું જ પહેલા યમરાજને તેના સ્થાન પર સ્થાપિત કર્યો હતો.
તસ્માદસ્ય જગન્નાથ ક્ષમ્યતાં પુરુષોત્તમ
તેથી, હે જગન્નાથ, હે પુરુષોત્તમ, આ ક્ષમા કરવામાં આવે.
એતચ્છુત્વાઽબ્રવીત્કૃષ્ણો ધાતઃ શૃણુ ગુરોર્મમ
આ સાંભળીને કૃષ્ણે કહ્યું: 'હે ધાતા, હવે મારા ગુરુના વચન સાંભળ.'
સમર્પ્યતાં ગુરુશ્રેષ્ઠ શ્રેષ્ઠાય ગુરુદક્ષિણા
ગુરુઓમાં શ્રેષ્ઠ એવા ગુરુને શ્રેષ્ઠ દક્ષિણા અર્પણ કરો.
એતત્પિતામહઃ શ્રુત્વા યમં સમરનિર્જિતમ્
આ સાંભળીને પિતામહે જાણ્યું કે યમને યુદ્ધમાં હરાવ્યો છે.
તચ્છ્રુત્વા ધર્મરાજસ્તુ વિરંચિમિદમબ્રવીત્
આ સાંભળીને ધર્મરાજાએ વિરંચિને આ રીતે કહ્યું.
યમલોકમનુપ્રાપ્ય કાયહીનઃ શરીરવાન્
યમલોકમાં પહોંચીને, જે શરીરવિહિન હતો તે ફરી શરીરવાળો થયો.
તચ્છુત્વા હિ પુનર્બ્રહ્મા વિશ્વસ્યાસ્ય વિભુઃ સ્વયમ્
આ સાંભળીને વિશ્વના સ્વામી બ્રહ્માએ ફરી પોતે બોલ્યા.
તસ્માદર્પય પુત્રં ત્વં મુનેઃ સાંદીપનેશ્ચ યઃ
મારા પુત્ર, તું તે પુત્રને મુનિ સાંદીપનિને અર્પણ કર.
તચ્છુત્વા ધર્મરાજસ્તુ પુત્રં સાંદીપનેસ્તથા 5.1.27.
આ સાંભળીને ધર્મરાજાએ પણ પુત્રને સાંદીપનિને આપ્યો.
અર્પયામાસ કૃષ્ણસ્ય બાલં રૂપસમન્વિતમ્
કૃષ્ણને તે સુંદર રૂપવાળો બાળક અર્પણ કર્યો.
તતઃ પ્રાપ્ય ગુરોઃ પુત્રં પ્રભુઃ પ્રીતઃ પ્રજાપતિમ્
પછી ગુરુ પાસેથી પુત્ર મેળવી, પ્રભુ આનંદથી પ્રજાપતિ પાસે ગયા.
અવંત્યામંકપાદાખ્યે મૃતા નેક્ષંતિ તે યમમ્
અવંતીમાં અંકપાદ નામના સ્થળે, મૃત્યુ પામેલા યમને નથી જોતા.
મહાકાલપુરે દેવમાદ્યં વૈ પુરુષોત્તમમ્
મહાકાળના શહેરમાં પ્રાચીન દેવ, સર્વોત્તમ પુરુષ છે.
યે પશ્યંતિ કુશસ્થલ્યામેતેષાં મૂર્તિપંચકમ્
કુશસ્થળીમાં જે લોકો પાંછ રૂપોનું દર્શન કરે છે—
તથૈવાગમનાદત્ર મમ રામસ્ય ના રકાઃ
એ જ રીતે, હું અહીં આવ્યો ત્યારથી રામને કોઈ નુકસાન થયું નથી.
ઇત્યુક્તે વચને વેધાઃ પ્રોવાચ પ્રીતિમાન્હરિમ્
આવાં વચન કહ્યાં પછી, વિધાતા પ્રસન્ન થઈને હરિને બોલ્યા.
યે ચ ત્વામાદિપુરુષં પ્રથમં પુરુષોત્તમમ્
અને જે લોકો તને મૂળ પુરુષ, સર્વોત્તમ માનવે છે—
અધોજ્વાલં મહાકાલં સોઽશ્વમેધફલં લભેત્
જે નીચે પ્રજ્વલિત મહાકાળનું દર્શન કરે છે, તેને અશ્વમેઘ યજ્ઞનું ફળ મળે છે.
સંમાન્ય વેધસં કાલં સમારોહદ્રથં તતઃ 5.1.27.
વિધાતા અને કાળનું સન્માન કરીને, પછી તે રથ પર ચઢ્યો.
નાલ્પમૃત્યુર્ભવેત્તસ્ય ન વ્યાધિર્ન ચ દુર્ગતિઃ 5.1.27.
તેને અકાળમૃત્યુ, રોગ કે દુર્ભાગ્ય કદી નહીં આવે.