નાપિ શેતે ન વા સ્નાતિ હે રાજન્નિતિ જલ્પતિ
રાજા, તે ન ઊંઘે, ન સ્નાન કરે, અને આવું બોલે છે.
રંભા ચ મેનકા ચૈવ પ્રમ્લોચા પુંજિકસ્થલી
રંભા, મેનકા, પ્રમ્લોચા અને પુંજિકસ્થલી,
સૂર્યદત્તા વિશાલાક્ષી ચંદ્રા ચન્દ્રપ્રભા તથા
સૂર્યદત્તા, વિશાલાક્ષી, ચંદ્રા અને ચંદ્રપ્રભા પણ,
કિં રોદિષિ વરારોહે મર્ત્યહેતોઃ સુલોચને
સુંદર આંખોવાળી, સુંદરિ, તું એક મરનાર માટે કેમ રડે છે?
સૌખ્યં ષણ્ઢો ન જાનાતિ સંગાત્સ્ત્રીપુંસયોર્હિ યત્
પુરુષ અને સ્ત્રીના મિલનથી જે આનંદ મળે છે, તેનો હિજડાને અણસાર પણ નથી.
શ્રુત્વા ચેતિ વચસ્તસ્યાસ્તાઃ સંમંત્ર્ય સમાહિતાઃ
આ શબ્દો સાંભળી, તે સૌએ વિચાર કર્યો અને ધ્યાનપૂર્વક બેઠા.
નૃપં ચ દદૃશુસ્તત્ર વૃક્ષચ્છાયાનિષેવિતમ્
ત્યાં તેમણે રાજાને વૃક્ષની છાંયામાં બેઠેલો જોયો.
દૃષ્ટ્વા તથાવિધાઃ સર્વાઃ કામાર્તા સુરયોષિતઃ 5.1.8.
એવી કામથી વ્યાકુળ સ્વર્ગની બધી સ્ત્રીઓ જોઈ,
ઐલઃ પુરૂરવા નામ વિખ્યાતો જગતીપતિઃ
આઈલ, નામે પુરૂરવા, જગતનો પ્રસિદ્ધ રાજા છે.
એવં બ્રુવન્ત્યાં વૈ તસ્યામુર્વશ્યામપ્સરોગણઃ
ઉર્વશી આવું બોલતી હતી ત્યારે, બધા અપ્સરાઓએ,
એતસ્મિન્નન્તરે પ્રાયાદ્ભગવાંસ્તત્ર નારદઃ
એ જ સમયે ત્યાં ભગવંત નારદ આવ્યા.
સંપ્રેક્ષ્ય ચ તતઃ પ્રાહ કિ યૂયમિહ નિસ્વનાઃ
તેમને જોઈને, પછી તેમણે પૂછ્યું: 'તમે બધા અહીં શા માટે આવો અવાજ કરો છો?'
વરં ચ વ્રિયતાં શીઘ્રં વિયોગો ન ભવિ ષ્યતિ
તમે ઝડપથી તમારી ઇચ્છિત વર માંગો; વિયોગ ક્યારેય નહીં થાય.
અસ્મિન્હિ દુર્ભગા તીર્થે સ્નાત્વા સ્ત્રી પુરુષોઽપિ વા
આ દુર્ભાગ્યવાળી તીર્થ પર સ્ત્રી કે પુરુષ, જે પણ અહીં સ્નાન કરે,
આત્માનં તોલયેદ્યસ્તુ તિલૈર્વા લવણેન વા
જે પોતાને તલ કે મીઠા વડે તોલે,
ગુડેન મધુના વાપિ દેવીમુદ્દિસ્ય પાર્વતીમ્
અથવા ગુડ કે મધ વડે, પાર્વતી દેવીને અર્પણ કરે,
દ્રવ્યવૃદ્ધિઃ શર્કરયા ગુડેનાંગેષુ પૂર્ણતા
શર્કરા વડે દ્રવ્યમાં વૃદ્ધિ થાય છે અને ગુડ વડે અંગોમાં પૂર્ણતા આવે છે.
દ્વાદશૈવ તુ યુગ્માનિ દેવ્યા દેવસ્ય ભોજયેત્ 5.1.8.
દેવી અને દેવને ભોજનરૂપે બાર જોડી અર્પણ કરવી જોઈએ.
વેત્રજાં કંચુકીં ચૈવ વસ્ત્રે કૌસુંભકે તથા
વેત્રથી બનેલી પટ્ટી, કમરપટ્ટો અને રેશમના વસ્ત્રો પણ આપવાના છે.
આષાઢે શ્રાવણે વાપિ માસિ ભાદ્રપદે તથા
આષાઢ, શ્રાવણ કે ભાદરવો મહિનામાં,
ઉત્તમા જાયતે નારી યથા દેવી ઉમા તથા
દેવી ઉમા જેવી ઉત્તમ સ્ત્રી જન્મે છે.
ધાર્યૌ નાર્યા હિ તૌ દેવૌ સ્વયં તુલાવરોહણે
તુલા પર ચડતી વખતે સ્ત્રીએ એ બંને દેવતાઓને ધારણ કરવાના છે.
તત્ર દત્તં હુતં જપ્તં સર્વં કોટિગુણં ભવેત્
ત્યાં આપેલું, હવન કરેલું કે જપેલું બધું જ કરોડગણું ફળ આપે છે.
ગન્ધર્વાપ્સરસાં લોકે મૃતા યાતિ ન સંશયઃ
મૃત્યુ પછી એ નિશ્ચયે ગંધર્વ અને અપ્સરાઓના લોકને પામે છે.
દૃષ્ટ્વા તે પરમાં સિદ્ધિં પ્રાપ્નુતો દંપતી તદા સંપૂજ્ય ગંધપુષ્પૈશ્ચ રુદ્રલોકમવાપ્નુયાત્
પતિ-પત્ની એ પરમ સિદ્ધિ જોઈ, સુગંધિત ફૂલો વડે પૂજા કરીને પછી રુદ્રલોકમાં જાય છે.
યથા દેવ્યાઃ સ્વરૂપેણ વિયોગો નૈવ દૃશ્યતે
જેમ દેવીના સ્વરૂપમાં ક્યારેય વિયોગ જોવા મળતો નથી,
એવં કૃત્વાથ તાં વિપ્ર સર્વાશ્ચ ત્રિદિવં ગતાઃ
એ રીતે, બ્રાહ્મણ, એમ કરીને બધી સ્ત્રીઓ સ્વર્ગમાં પહોંચી ગઈ છે.
દક્ષિણે પૃષ્ઠદેવ્યા વૈ માહિષં કુણ્ડમુચ્યતે 5.1.8.
દેવીના પીઠની દક્ષિણ બાજુએ મહિષ નામનું કુંડ કહેવાય છે.
તત્ર તીર્થે નરઃ સ્નાત્વા માતૄઃ સંપૂજ્ય યત્નતઃ
ત્યાં તીર્થમાં પુરુષ સ્નાન કરીને, માતાઓની શ્રદ્ધાપૂર્વક પૂજા કરે,
રુદ્રસ્યૈવ કથં ક્ષેત્રે મહિષો દાનવો હતઃ
રુદ્રના ક્ષેત્રમાં મહિષ દાનવ કેવી રીતે મારાયો હતો?