ધૈર્યમાલંબ્ય સર્વેઽપિ સમાગમ્યેંદ્રપૂર્વકાઃ
બધાંએ, ઇન્દ્રની આગેવાનીમાં, ધૈર્ય રાખીને એકઠાં થયા.
કિં નિમિત્તં તુ ભગવન્નેતદુત્પાતદર્શને
હે ભગવાન, આ અશુભ નિશાની શા માટે દેખાઈ છે?
જાતં કલ્પાવસાનં ચ ભિન્નમર્યાદસાગરમ્
શું યુગનો અંત આવી ગયો છે, અને બધા નિયમોનો દરિયો તૂટી ગયો છે?
ધરા સમાધૃતા કસ્માત્સપ્તસાગરવારિણા
પૃથ્વી સાત સમુદ્રના પાણીથી કેમ ટકી રહી છે?
યાદૃશોઽયં શ્રુતઃ શબ્દો ન ભૂતો નાપિ વિશ્રુતઃ 5.1.5.
આવો અવાજ તો ક્યારેય થયો નથી, ન તો ક્યારેય સાંભળાયો છે.
એવમુક્તોઽબ્રવીદ્બ્રહ્મા પરમેશાનુભાવિતઃ
આ રીતે પૂછવામાં આવતા, પરમેશ્વરની શક્તિથી બલવાન થયેલા બ્રહ્માએ કહ્યું.
યત્પૃષ્ટં મરુતઃ સર્વે શૃણુધ્વં તત્ર કારણમ્
તમે બધા જે પૂછ્યું છે, હે મારુતો, એનું કારણ હવે સાંભળો.
મુખં છિત્ત્વા નખાગ્રેણ મદ્દેહાત્પંચમં શિરઃ
મારા શરીર પરથી, પોતાના નખના ટોચથી, તેણે પાંચમું માથું કાપી નાખ્યું.
યયાચે પાત્રમાદાય ભિક્ષાં નારાયણં પ્રભુમ્
પછી તેણે એક પાત્ર લઈને ભગવાન નારાયણ પાસે ભિક્ષા માંગી.
તતઃ કુશસ્થલીમેત્ય ભગવાંસ્તદ્વનોત્તમમ્
પછી ભગવાન કુશસ્થળી એ ઉત્તમ વનમાં ગયા.
અનુગૃહ્યાથ ભગવાન્વનં તત્સર્વગાંડજમ્
પછી ભગવાને વનમાં રહેલા બધા પ્રાણીઓ પર, એમાં પણ ઇંડામાંથી જન્મેલા બધા પર કૃપા કરી.
તત્કપાલં કરસ્થં યન્ન્યસ્તં ભગવતા ક્ષિતૌ
ભગવાને પોતાના હાથમાં રહેલું કપાળ જમીન પર મૂકી દીધું.
તદ્દ્રક્ષ્યથ વિરૂપાક્ષં પ્રપદ્યત મયા સહ
તમે એ વિક્રમ આંખવાળાને જોઈ શકશો; મારી સાથે મળીને તેની પાસે જાવ.
ઇત્યુક્ત્વા ભગવાન્બ્રહ્મા સહ તૈર્દેવદાનવૈઃ
આ રીતે કહીને ભગવાન બ્રહ્માએ દેવો અને દાનવો સાથે મળીને,
પ્રહૃષ્ટમનસઃ સર્વે કોકિલાલાપલાપિતામ્ 5.1.5.
બધાના મન આનંદથી ભરાઈ ગયા અને કોયલની મીઠી બોલીથી મંત્રમુગ્ધ થઈ ગયા.
સંપ્રાપ્તં સર્વમેતૈસ્તદ્વનં નંદનસંમિતમ્
બધા મળીને એ વનમાં પહોંચ્યા, જે નંદનવન જેવું સુંદર હતું.
દૃષ્ટ્વા તદ્વનમુત્તમં તનુભૃતામાહ્રાદકં ચેતસાં નાનાસત્ફલપુષ્પપાદપવનૈરાસેવિતં સર્વતઃ
એ ઉત્તમ વન જોઈને, જે સર્વે જીવાત્માઓના મનને આનંદ આપતું અને વિવિધ ફળ-ફૂલવાળા વૃક્ષોથી સર્વત્ર શોભિત હતું,
ઇહ દેવો ઽત્ર દેવોઽત્ર વિવિશુસ્તે દિદૃક્ષવઃ
અહીં દેવ છે, અહીં દેવ છે, તમે દર્શન કરવા માટે અહીં આવ્યા છો.
અદ્ભુતસ્ય વનસ્યાંતે ન તે દદૃશિરે સુરાઃ
એ અદ્ભુત વનના અંતે દેવતાઓએ તેને જોઈ શક્યા નહીં.
તમુવાચ સ ભદ્રં વૈ દ્રક્ષ્યધ્વં ન તપો વિના
તેણે કહ્યું: 'નિશ્ચયે, તમે તેને જોઈ શકશો, પણ તપ વગર નહીં.'
સ યુક્તં હૃદયે સ્મૃત્વા બ્રહ્મા દેવાંસ્તતોઽબ્રવીત્
આ વાત હૃદયમાં યાદ કરીને બ્રહ્માએ પછી દેવતાઓને કહ્યું:
શ્રદ્ધાજ્ઞાનેન તપસા યોગેનૈવ નિગદ્યતે
શ્રદ્ધા, જ્ઞાન, તપ અને યોગથી જ તેને જાણવું શક્ય છે, એવું કહેવાય છે.
તપસ્વિનસ્તુ સકલં જ્ઞાનિનો નિષ્કલં પરમ્
જે તપસ્વી છે, તેઓ સર્વત્રને જાણે છે; જ્ઞાની લોકો નિર્વિકાર પરમ તત્ત્વને ઓળખે છે.
ભક્ત્યા પરમયોપેતાઃ પરં પશ્યંતિ યોગિનઃ
પરમ ભક્તિ ધરાવતાં યોગીઓ પરમ તત્ત્વનું દર્શન કરે છે.
નાદીક્ષિતૈરતો દેવાઃ શૈવીં દીક્ષાં પ્રપદ્યત
અત્યારે, હે દેવો, જે દીક્ષા લીધેલી નથી, તેમણે શૈવ દીક્ષા લેવી જોઈએ.
તપશ્ચરત ભદ્રં વો રુદ્રારાધ નતત્પરાઃ
તમે તપ કરો, શુભકામનાઓ; અને રુદ્રની આરાધનામાં તત્પર રહો.
સર્વકાલં વિજાનાતિ દાતવ્યં દર્શનં મયા 5.1.6.
તે સર્વે સમયે જાણે છે; પણ તેનું દર્શન હું જ આપી શકું છું.
શિવેક્ષાવિષ્ટમતયો બ્રહ્માણમિદમબુવન્ ૧૧. શ્રુત્વેતિ વચનં બ્રહ્મા પ્રત્યુવાચ વિચારિતમ્
શિવના દર્શનની ઇચ્છા રાખીને તેમણે બ્રહ્માને આ રીતે કહ્યું. આ વાત સાંભળી બ્રહ્માએ વિચારપૂર્વક જવાબ આપ્યો.
સંદિદીક્ષયિષુઃ ક્ષિપ્રમમરાઞ્છિવદીક્ષયા
શિવની દીક્ષા દ્વારા દેવતાઓને ઝડપથી દીક્ષા આપવા ઇચ્છી,
વેદી પ્રકલ્પ્યતામત્ર યષ્ટવ્યોઽષ્ટતનુઃ શિવઃ
અહીં એક વેદી તૈયાર કરો; અષ્ટમૂર્તિવાળા શિવની પૂજા કરવી છે.