યસ્માચ્છીઘ્રં મહાસત્ત્વ સૌમ્યદૃષ્ટિરિહાગતઃ
મોટા બળ અને શાંત નજર ધરાવતો તું અહીં ઝડપથી આવ્યો છે—
સંશીતાત્મા શીતરશ્મિશ્ચંદ્રમાસ્ત્વં ભવિષ્યસિ
શીતળ સ્વભાવ અને ઠંડા કિરણો સાથે, તું ચંદ્ર બનશે.
તરુસ્થઃ સર્વતેજાંસિ તેજસાઽભિભવિષ્યસિ
વૃક્ષ પર ઊભો રહીને, તું તારા તેજથી બધા પ્રકાશને પછાડશે.
ઇહૈહીતીતિ શિરસિ સમાદાય ન્યવેશયત્
'આવ અહીં, આવ અહીં' એમ કહીને તેણે તેને માથા પર રાખી દીધું.
સ એવં રૂપવાનગ્નિરુકારાગ્નિઃ પ્રતિષ્ઠિતઃ 5.1.4.
આ રીતે, સ્વરૂપવાળો અગ્નિ, 'ઉ'ના અગ્નિ તરીકે સ્થિર થયો.
ભવાગ્નિરૂપં પરમં બ્રહ્માણમિદમબ્રવીત્
એ અગ્નિએ એ સ્વરૂપ ધારણ કરીને બ્રહ્માને શ્રેષ્ઠ વચન કહ્યું.
બ્રહ્મા તમાહ કતમં સ્થાનં તે રોચતેઽનલ
બ્રહ્માએ તેને પૂછ્યું: 'હે અગ્નિ, તને કયું સ્થાન ગમશે?'
સ્થાનં નૈવાસ્તિ તે ભવ્યં તતો હ્યેવં ભવિષ્યતિ
તારા માટે યોગ્ય સ્થાન નથી; તેથી આવું જ રહેશે.
લોકે નિત્યં સમાચાર લોકસંસ્થિતિહેતુકઃ
તુ દુનિયામાં હંમેશા લોકવ્યવસ્થા માટે કાર્ય કરશે.
યદિહ ત્વં મહાજ્વાલાભાભિઃ કલિતશોભનઃ ન હ્યેષ ધર્મશ્ચૈવાદ્યો માયામોહિતકામ્યયા
જો તું અહીં મહાન જ્વાળાઓથી શોભાયમાન છે, પણ આ મૂળ ધર્મ નથી, તો એ માયાના મોહ અને ઇચ્છાથી થાય છે.
ઇત્યુક્તે બ્રહ્મણા સોઽગ્નિઃ પ્રજજ્વાલ સહસ્રશઃ
બ્રહ્માએ આવું કહ્યું ત્યારે એ અગ્નિ હજારો રીતે પ્રગટ્યો.
અકારેકાર ઊકારો બ્રહ્મા તમથ દૃષ્ટવાન્
'અ', 'ઇ' અને 'ઉ' એ ત્રણ અક્ષરોને પછી બ્રહ્માએ જોયા.
વ્યાપ્તં ભવાગ્નિના સર્વં તિર્યગૂર્ધ્વમધસ્તથા
આ જગતનાં ઉપર, નીચે અને ચારે બાજુ બધું જ જીવનની અગ્નિથી વ્યાપ્ત થયું હતું.
ચિંતયંતં તુ બ્રહ્માણં ભીતં ચૈવ વિશેષતઃ
બ્રહ્મા ખૂબ જ ભયભીત થઈને ઊંડા વિચારોમાં ડૂબેલા હતા.
તેજોનિધિં ચ સર્વેશં જ્ઞાતુમિચ્છન્પ્રજાપતિઃ 5.1.4.
પ્રજાપતિએ સર્વના સ્વામી, તેજના ખજાનાને ઓળખવાની ઈચ્છા રાખી.
અદ્ભુતાનાં પ્રતિશ્રોત્રે તેજસા નિધયે નમઃ
આશ્ચર્યજનક વાતો સાંભળનારા તેજના ભંડારને વંદન છે.
બીજં યો વિશ્વભાવાનાં સંમોહનવિમોહનમ્
જે સર્વ જીવોના મૂળ છે, મોહ પેદા કરતા અને મોહ દૂર કરતા છે, એવા તેમને નમન.
ઊર્ધ્વવક્ત્ર નમસ્તેસ્તુ સત્ત્વાત્મક ધરાત્મક
ઉપર તરફ વદન ધરાવનાર, સત્તાનું અને ધરાની તત્ત્વરૂપ, તમને વંદન.
જલજોત્ફુલ્લપત્રાક્ષ જલદેવ હુતાશન
ખીલેલા કમળની પાંદડાં જેવી આંખોવાળા, મેઘદેવ અને અગ્નિદેવ, તમને વંદન.
યજ્ઞાહુતિસમાચાર યજ્ઞરૂપ નમોનમઃ
યજ્ઞરૂપ, યજ્ઞહવન કરનાર, તમને વારંવાર નમન.
તમોહાર મહાહાર સ્વાપ્રિય તમોહર
અંધકાર દૂર કરનાર, મહાન ધારક, પોતાના પ્રિય, અંધકાર હટાવનાર, તમને વંદન.
વૈશ્વાનરાનલોદગ્ર ઊર્ધ્વપાવક સર્વગ?? વિભાવસો મહાભાગ કૃષ્ણવર્ત્મન્નમોનમઃ
પ્રજ્વલિત વૈશ્વાનર અગ્નિ, ઉપર ધધકતા, સર્વત્ર વ્યાપક, મહાન ભાગ્યશાળી, કાળી જ્વાળાવાળા, તમને પુનઃપુનઃ નમન.
તુષ્ટોઽહં ભવતો બ્રહ્મન્ભાવકર્મ પ્રસિધ્યતિ
હું તારા પર પ્રસન્ન છું, હે બ્રહ્મા; તારો સર્જન કાર્ય સફળ થશે.
એવમુક્તસ્તદા બ્રહ્મા નમસ્કૃત્યાબ્રવીત્પુનઃ
આ રીતે સંભળીને, બ્રહ્માએ વંદન કરીને ફરીથી કહ્યું.
અબ્રવીત્સોઽથ બ્રહ્માણં પુરુષ સ્ત્વં પ્રજાપતિઃ 5.1.4.
પછી તેણે બ્રહ્માને કહ્યું: 'તમે પુરુષ છો, સર્વ જીવોના સ્વામી છો.'
અથાપશ્યત્સ દિવ્યેન ભગવંતં સનાતનમ્
પછી તેણે દૈવી દ્રષ્ટિથી સનાતન ભગવાનને જોયા.
જ્વલનં ગગનં ભૂમિં દૃશ્યાદૃશ્યં પરં પદમ્ સદૈવ કુરુતે દેવો ભુંક્તે સર્વં યતઃ પ્રભુઃ
દેવતા હંમેશા અગ્નિ, આકાશ, ધરતી, દેખાતું અને અદૃશ્ય, સર્વોચ્ચ અવસ્થા સર્જે છે અને ભોગવે છે, કેમ કે તે સર્વના સ્વામી છે.
અતિસંભૂતિભવ્યેન સ્તોત્રેણાથ પ્રજાપતિઃ
પછી પ્રજાપતિએ મહાન અને શુભ સ્તોત્રથી સ્તુતિ કરી.
તતોઽતિરક્તવર્ણં ચ દૃષ્ટ્વા દેવઃ પ્રજાપતિઃ
પછી પ્રજાપતિએ ખૂબ જ લાલ રંગના દેવને જોઈને—
વ્યક્તાવ્યક્તપ્રણેતારં પ્રણમઞ્છિરસા સ્વયમ્
જેણે પ્રગટ અને અપ્રગટ બંનેનું સર્જન કર્યું છે, એવા ભગવાનને પોતે માથું ઝુકાવી વંદન કર્યું.