ય એવ પુરુષો રૌદ્રો બ્રહ્મણઃ સ્વેદસં ભવઃ
એ જ રૌદ્ર પુરુષ, બ્રહ્માના પસીનામાંથી જન્મેલો છે.
નિબોધ તં ચ ત્વરિતમિત્યુક્ત્વાંતર્હિતો હરઃ
તેના વિશે તુરંત જાણો, એમ કહી હર અદૃશ્ય થઈ ગયો.
વામપાદેન હત્વા ચ સમુત્તસ્થૌ નરો રુષા 5.1.3.
ડાબા પગથી માર કરીને, એ પુરુષ ગુસ્સામાં ઊભો થયો.
વિસ્ફારિતધનુઃશબ્દૈર્નાદિતાશેષભૂત લમ્
તેણે ધનુષ્યના તાણેલા અવાજથી બધા જીવોમાં ગુંજ ઉદભવાવ્યો.
એવં સમેન વૈ યુદ્ધં દિવ્યં જાતં તુ ભૂતલે
આ રીતે, ધરા પર સમાન અને દિવ્ય યુદ્ધ થયું.
યુધ્યતો સમતીતાનિ સ્વેદરક્તજયોર્મુને
મુનિ, જ્યારે તેઓ યુદ્ધ કરતા, પસીનાથી અને રક્તથી જન્મેલા માટે સમય પસાર થયો.
બિભેદ બાણવેગેન બ્રહ્મણસ્તં નરં પરમ્
બ્રહ્માએ પોતાના બાણની તીવ્રતા સાથે એ ઉત્તમ પુરુષને ભેદી નાખ્યો.
મન્નરેણોચ્છ્રિતો બ્રહ્મંસ્ત્વદીયો વિનિપાતિતઃ
મારા ધૂળથી ઉંચે થયેલો, તારો બ્રહ્મા નીચે પડ્યો.
હરેઽન્યજન્મનિ નરો મદીયો યદિ હીયતે
હરિના બીજા જન્મમાં, જો મારું પુરુષ હાર જાય,
કૃત્વા તયો રણમપિ નિવાર્ય તાવુવાચ હ
બન્ને વચ્ચે યુદ્ધ કરીને, તેણે તેમને રોક્યા અને કહ્યું.
તતો મહારણે જાતે તત્રાહં યોજયામિ તમ્
પછી જ્યારે એ મહા યુદ્ધ શરૂ થયું, ત્યારે હું તેને ત્યાં સામનો કરું છું.
ઉક્તાવિમૌ નરૌ રુદ્રૌ પાલનીયૌ સ્વશક્તિતઃ સ્વાંશભૂતૌ દ્વાપરાંતે નિયોજ્યૌ ભૂતલે ત્વયા
આ બે પુરુષો, સ્વભાવથી રુદ્ર, તારી શક્તિ પ્રમાણે રક્ષણ પામવા જોઈએ; તેઓ તારા અંશરૂપ છે, અને દ્વાપરયુગના અંતે તારે તેમને પૃથ્વી પર નિયુક્ત કરવું.
તતોઽબ્રવીત્તદા વિષ્ણું સુરેશો દુઃખિતં વચઃ ।। 5.1.3.
પછી દેવોના સ્વામી દુ:ખથી ભરેલા શબ્દો વિષ્ણુને કહ્યું.
અસ્મિન્મન્વંતરે દેવ ત્રેતાયુગં તદા યદા વાલીનામ મહાબાહુઃ સુગ્રીવાર્થે નિપાતિતઃ
આ મન્વંતરમાં, હે દેવ, જ્યારે ત્રેતાયુગ આવે, ત્યારે વાલી નામનો મહાબાહુ સુગ્રીવ માટે મારવામાં આવ્યો.
તેન દુઃખેન તપ્તોઽહં નાહં ગૃહ્ણામિ તે નરમ્
એ દુ:ખથી હું પીડિત છું, તેથી હું તારો મનુષ્ય સ્વીકારતો નથી.
વિષ્ણુઃ પ્રોવાચ મઘવન્ભુવો ભારાવતારણે
વિષ્ણુએ કહ્યું: હે મઘવન, પૃથ્વીના ભારને હલકું કરવા માટે—
તતો હૃષ્ટોઽભવચ્છક્રો વિષ્ણુવાક્યેન તેન વૈ
પછી ઇન્દ્ર વિષ્ણુના એ શબ્દોથી આનંદિત થયો.
ઇત્યુક્ત્વા તુ રવીન્દ્રૌ સ પ્રેષયિત્વા ચ તૌ પુનઃ
એ રીતે કહીને, તેણે ફરીથી સૂર્ય અને ચંદ્રને મોકલ્યા.
કૃતં જુગુપ્સિતં કર્મ બ્રહ્મન્નીશં જિઘાંસતા
હે બ્રાહ્મણ, ભગવાનને મારવાની ઇચ્છાથી એક નिंदનીય કામ કરવામાં આવ્યું.
શુદ્ધ્યર્થમસ્ય પાપસ્ય પ્રાયશ્ચિત્તં પરં કુરુ
આ પાપની શુદ્ધિ માટે, શ્રેષ્ઠ પ્રાયશ્ચિત કરો.
એકો વૈ ગાર્હપત્યોઽસ્તુ દ્વિતીયાહવનીયકઃ
એક અગ્નિ ગારહપત્ય હોવો જોઈએ અને બીજો આહવનીય.
વર્તુલે તર્પયાત્માનં મામથો ધનુષાકૃતૌ
ગોળમાં પોતાને તૃપ્ત કરો, પણ ધનુષની આકૃતિમાં ફરતા નહીં.
હુત્વા ત્વગ્નિં ચ તપસા હરમેવાર્ચ્ય તત્ક્ષણાત્ 5.1.3.
અગ્નિમાં હવન કરીને અને તપ કર્યાના પછી, એ જ ક્ષણે હરાનું પૂજન કરો.
પ્રાયશ્ચિત્તવિશુદ્ધાત્મા પ્રતિપદ્ય મહેશ્વરમ્
પ્રાયશ્ચિતથી શુદ્ધ થયેલા મનથી મહેશ્વર પાસે જાઓ.
ઇત્યેવમુક્ત્વા હરિરુગ્રતેજા ગતઃ સ્વકીયં નિલયં મહાત્મા
એ રીતે કહીને, ઉગ્ર તેજવાળા હરિ, એ મહાત્મા, પોતાના નિવાસસ્થાને ગયો.
કિમેવં સોઽધુના જાત ઉત્પત્તૌ વિશ્વકર્મણઃ
વિશ્વકર્માની જન્મ વખતે હવે આ કેમ થયું?
કથં રુદ્રેણ જનિતઃ પ્રભુણા બુદ્ધિપૂર્વકમ્
રુદ્રે, પ્રભુએ, કઈ રીતે વિચારપૂર્વક તેને જન્મ આપ્યો?
કેન કસ્માત્સમુત્પન્નઃ શંકરાચ્યુતબ્રહ્મણામ્
કોણે અને કયા કારણથી, શંકર, અચ્યુત અને બ્રહ્મામાંથી તેને ઉત્પન્ન કર્યો?
અદ્ભુતં પંચમં વક્ત્રં કથં તસ્યાપ્યુપસ્થિતમ્
પાંચમું ચહેરું એના માટે કેવી રીતે પ્રગટાયું હતું, એ અદ્દભુત વાત કેવી બની?
મૂઢાત્મના નરો યેન હંતું સ પ્રહિતો હરમ્
કયાં મૂર્ખ મનુષ્યને હરાને મારવા માટે મોકલવામાં આવ્યો હતો?