યતો ન વેદ પરમં દેવં તત્તેજસાવૃતઃ
એ તેજથી ઢંકાઈને, તે પરમ દેવને ઓળખી શક્યો નહીં.
પશ્યતાં સર્વદેવાનાં શૃણ્વતાં વાચમુક્તવાન્
બધા દેવો સામે, અને તેઓ સાંભળી રહ્યા હતા, ત્યારે તેણે આ શબ્દો કહ્યા.
તેજોરાશિશશાંકાભઃ શશાંકાર્કાગ્નિલોચનઃ
તે પ્રકાશના ગોળા જેવો હતો, ચાંદની જેવો, અને તેની આંખો ચાંદ, સૂર્ય અને અગ્નિ જેવી હતી.
ચકર્ત કદલીગર્ભં નરઃ કરરુહૈરિવ
માણસે જેમ આંગળીઓથી કેળાની દંડીને ફાડી નાખે છે, એમ તેણે કેળાની દંડીને ફાડી નાખી.
રુદ્રસ્ય તેજસા તસ્માન્મો હિતો ન નતિં ગતઃ
રુદ્રના તેજથી અચંબિત થઈ, તે ભટકાઈ ગયો અને નમસ્કાર કર્યો નહીં.
અપશ્યદ્દૈવતૈઃ સાર્ધં રૌદ્રમતિભયાજ્જ્વલત્
દેવો સાથે મળીને, તેણે રૌદ્ર અને ઝળહળતું સ્વરૂપ જોયું અને ખૂબ ડરાયો.
ગ્રહમણ્ડલમધ્યસ્થો દ્વિતીય ઇવ ચન્દ્રમાઃ
ગ્રહમંડળના મધ્યમાં, બીજા ચંદ્ર જેવો, તે ઉભો રહ્યો.
શિખરસ્થેન સૂર્યેણ કૈલાસ ઇવ પર્વતઃ તુષ્ટુવુર્વિવિધૈઃ સ્તોત્રૈર્દેવદેવં કપાલિનમ્ ।। 5.1.2.
શિખર પર સુર્ય ઊભો હતો, તો તે પર્વતોમાં કૈલાસ જેવો લાગ્યો; અને બધા લોકોએ વિવિધ સ્તુતિઓથી દેવોના દેવ, કપાલીનું સ્તવન કર્યું.
ઐશ્વર્યજ્ઞાનયુક્તાય સર્વભોગપ્રદાયિને
જેમાં ઐશ્વર્ય અને જ્ઞાન છે, અને જે સર્વ ભોગ આપનાર છે, એ તને.
કાલસંહારકર્તા ત્વં મહાકાલસ્તતો હ્યસિ
તુ સમયનો સંહાર કરનાર છે; તેથી તું મહાકાળ છે.
શંકરોપ્યાશુ ભક્તાનાં તેન ત્વં શંકરઃ સ્મૃતઃ
તુ ભક્તોને ઝડપથી સુખ આપે છે; એ કારણે તને શંકર તરીકે યાદ કરવામાં આવે છે.
તેન દેવ કપાલી ત્વં સ્તુતો હ્યસિ પ્રસીદ નઃ
એથી, હે દેવ કપાલી, તારા સ્તવન થાય છે; અમ પર કૃપા કર.
કૃપાનિધિઃ સ ભગવાંસ્તત્રૈવાંતરધીયત સિતવિધૃતકપાલો માલયા રુદ્રપાર્શ્વે સ જયતિ જિતવેધા ઊર્જિતઃ પ્રાજ્યતેજાઃ
એ ભગવાં, કૃપાના ખજાના, ત્યાં જ અદૃશ્ય થયો; સફેદ કપાળ ધારણ કરનાર, માળાથી સજ્જ, રુદ્રના બાજુમાં, વિધાતા પર વિજય પામીને, શક્તિશાળી અને તેજસ્વી છે.
લલાટે સ્વદમુત્પન્નં ગૃહીત્વાઽતાડયદ્ભુવિ
લલાટ પરથી ઉગેલો પસીનો લઈ, તેણે ધરા પર ફેંક્યો.
તત્સ્વેદાત્કુંડલી જજ્ઞે સધનુઃ સમહેષુધિઃ
એ પસીનામાંથી કુંડળી જન્મ્યો, ધનુષ અને મોટા બાણો સાથે.
તમુવાચ વિરંચિસ્તુ દર્શયન્રુદ્રમોજસા
બ્રહ્માએ, રુદ્રની શક્તિ દર્શાવી, તેને કહ્યું.
બ્રહ્મણો વચનં શ્રુત્વા ધનુરુદ્યમ્ય પૃષ્ઠતઃ
બ્રહ્માના વચન સાંભળીને, તેણે ધનુષ ઉંચું કર્યું અને પાછળ ઊભો રહ્યો.
સ દૃષ્ટ્વા પુરુષં ચોગ્રમગમદ્વિસ્મિતો ભવઃ
એ ઉગ્ર પુરુષને જોઈ, ભવ આશ્ચર્યચકિત થયો.
મયા ન વધ્યોઽતિબલઃ સખા વિષ્ણોર્ભવિષ્યતિ
એ મારા દ્વારા મારવામાં આવવાનો નથી; તે વિષ્ણુનો શક્તિશાળી મિત્ર બનશે.
ચિંતયન્નિત્થમીશોઽપિ વિષ્ણોરાશ્રમમભ્યગાત્
ઈશ્વર એ રીતે વિચારી, વિષ્ણુના આશ્રમમાં ગયો.
પ્રપાત્ય ચ તદા હૃષ્ટઃ ક્રીડાં કુર્વઞ્જગત્સ્થિતૌ
ત્યાં પહોંચીને, આનંદિત થઈ, ધરા પર રમતમાં લાગી ગયો.
અદૃશ્યઃ સર્વભૂતાનાં વિશ્વાત્મા વિશ્વસૃગ્વિભુઃ
બધા જીવોથી અદૃશ્ય, જગતનો આત્મા, સર્વનો સર્જનહાર અને સ્વામી.
એકાંગુષ્ઠસ્થિતં ભૂમૌ તપોઽત્યંતમનાતુરમ્ 5.1.3.
એક અંગૂઠા પર ધરા પર ઊભો રહી, અત્યંત તપ કર્યો, અને અશાંત થયો નહીં.
પુણ્યા ધારસમાયુક્તં પુરાણપુરુષોત્તમમ્
પુણ્યની ધારા સાથે, પ્રાચીન અને સર્વોત્તમ પુરુષ.
કપાલં દર્શયિત્વાગ્રે જ્વલજ્જ્વલનસોત્કટમ્
તેણે આગની જ્વાળાથી ભયાનક બનેલું ખોપરી આગળ બતાવ્યું.
કોઽન્યો યોગ્યો ભવેદ્ભિક્ષુર્ભિક્ષાદાનસ્ય સાંપ્રતમ્
હવે ભિક્ષા લેવા માટે કોણ યોગ્ય ભિક્ષુક બની શકે?
તં બિભેદાંતર્ગતજ્ઞઃ શૂલેન શશિશેખરઃ
શશિ શેખર, જે અંદર શું છે તે જાણતો હતો, તેણે શૂલથી તેને છીદી નાખ્યો.
જાંબૂનદરસાકારા વહ્નિજ્વાલેવ નિર્મલા
પગળેલા સોનાની જેમ સ્પષ્ટ, અગ્નિની જ્વાળાની જેમ શુદ્ધ.
ઋજ્વી વેગવતી શિપ્રા દીધિતીવાંબરે રવેઃ
શિપ્રા સીધી અને ઝડપથી વહેતી, આકાશમાં સૂર્યની કિરણ જેવી.
દિવ્યં વર્ષસહસ્રં સા સમુવાહ હરેર્ભુજાત્
દિવ્ય હજાર વર્ષ સુધી, તેણે હરિના હાથમાંથી તેને વહન કર્યું.