તતો બ્રહ્માઽવદદ્રુદ્રમપૂજ્યો હિ ત્વયા કૃતઃ
પછી બ્રહ્માએ રુદ્રને કહ્યું: 'હું હવે તારી પૂજા કરવા યોગ્ય નથી રાખ્યો.'
તં નીલલોહિતઃ પ્રોચે ભવતા નાર્ચિતો હ્યહમ્
નિલા અને લાલ રંગ ધરાવનાર રુદ્રે જવાબ આપ્યો: 'હા, તું મને પૂજ્યો નથી.'
તતો બ્રહ્માઽભવન્મૂઢો રજસા ચોપબૃંહિતઃ
પછી બ્રહ્મા ભટકાઈ ગયો, અને તેની બુદ્ધિ કામના દ્વારા વધુ મજબૂત થઈ.
મત્તુલ્યો નાસ્તિ વૈ દેવો યેન સૃષ્ટિઃ પ્રવર્દ્ધિતા
મારી સમાન કોઈ દેવ નથી, કારણ કે સર્જન મારી દ્વારા વિસ્તર્યું છે.
એવં મૂઢઃ સ પંચાસ્યો વિરંચ્યોઽભવદ્દર્પિતઃ
એ રીતે, ભટકેલો અને અહંકારથી ભરેલો, પાંચ મુખ ધરાવતો બ્રહ્મા ગર્વીલો બની ગયો.
દ્વિતીયં વદનં તસ્ય ઋગ્વે દસ્ય પ્રવર્તકમ્
તેનું બીજું મુખ ઋગ્વેદનું મૂળ બની ગયું.
સાંગોપાંગેતિહાસાંશ્ચ સરહસ્યાન્સસંગ્રહાન્
તેમાં તેના અંગો અને ઉપઅંગો, ઇતિહાસો, બધા રહસ્યો અને તેમનો સંગ્રહ સામેલ છે.
તસ્યાઽસુરાઃ સુરાઃ સર્વે વક્ત્રસ્યાદ્ભુતતેજસઃ 5.1.2.
તે મુખમાંથી, અદ્ભુત તેજ ધરાવતા, બધા દેવો અને અસુરો ઉત્પન્ન થયા.
સપુત્રા અપિ સોદ્વેગા બભૂવુર્નષ્ટ ચેતસઃ
પુત્રો સાથે પણ, તેઓ ચિંતિત થઈ ગયા અને તેમનું મન ભટકાઈ ગયું.
અભિભૂતમિવાત્માનં મન્યમાના અવિદ્વિષઃ
શત્રુતા વગર, તેઓ પોતાને પરાજિત માનવા લાગ્યા.
ગચ્છામ શરણં દેવં નિસ્તેજા બ્રહ્મતેજસા
'ચાલો, આપણે ભગવાનનો આશ્રય લઈએ, કેમ કે બ્રહ્માના તેજથી આપણું શક્તિ ઘટી ગઈ છે.'
તં ભીમમત્ર દક્ષ્યામો ભક્ત્યા નાન્યેન કેનચિત્ ચક્રુઃ સ્તોત્રં મહેશસ્ય પરયા સ્વરસંપદા
'અહીં આપણે ભયાનક ભગવાનને ભક્તિથી પ્રસન્ન કરીશું, બીજું કોઈ માર્ગ નથી.' તેમણે મહેશ માટે શ્રેષ્ઠ સ્વર સાથે સ્તુતિ રચી.
નમસ્તે દેવદેવેશ મહેશ્વર નમોનમઃ
હે દેવોના દેવ, મહેશ્વર, તને repeatedly નમન, નમન.
ન વિદ્મઃ પરમં મૂઢા મહિમાનં તવાતુલમ્
અમે ભટકેલા છીએ, અને તારી સર્વોચ્ચ, અદ્વિતીય મહિમા જાણતા નથી.
પ્રતિષ્ઠા સર્વભૂતાનાં હેતુઃ સર્વસ્ય સર્જને
તુ બધા જીવનો આધાર છે, અને સર્વ સર્જનનો કારણ છે.
નામસંકીર્તનાદેવ મુચ્યન્તે જંતવોઽશુભાત્
માત્ર તારા નામના સંકીર્તનથી જ જીવ અસુભથી મુક્ત થાય છે.
મૂર્તયસ્તે મહાદેવ વ્યાપ્તમાભિરશેષતઃ
હે મહાદેવ, તારી મૂર્તિઓ સર્વત્ર સંપૂર્ણ રીતે વ્યાપી ગઈ છે.
નાવબુધ્યતિ સર્વેશ સર્વમૂર્તિધરો યતઃ ત્વં કરોષિ યુગાવર્તકાલે કાલે ચ દુઃસહમ્ ।। 5.1.2.
હે સર્વના સ્વામી, કોઈ તને સમજી શકતું નથી, કેમ કે તું સર્વ મૂર્તિ ધારણ કરે છે અને યુગ પરિવર્તન સમયે અને યોગ્ય સમયે દુષ્કર કાર્ય કરે છે.
પ્રસન્નવદનો ભૂત્વા દેવૈશ્ચાપિ નમસ્કૃતઃ
હમેશા ખુશ રહેનાર ચહેરા સાથે, દેવોએ તેને સન્માન આપ્યું.
વાસયન્મોહનામ્ના તુ સહ દેવૈર્મહેશ્વરઃ
મહેશ્વર દેવો સાથે મળીને મોહન નામની મોહક ધૂન વગાડવા લાગ્યા.
એવં સંસ્તૂયમાનોઽસૌ દેવર્ષિપિતૃમાનવૈઃ
એ રીતે દેવો, ઋષિઓ, પિતૃઓ અને મનુષ્યો દ્વારા તે પ્રશંસા પામ્યો.
ત્વયા કારુણ્યતોઽસ્માકં વરશ્ચાપિ પ્રદીયતામ્
તમે દયાથી અમને પણ એક વરદાન આપો.
યદસ્માકં મહદ્વીર્યં તેજશ્ચૈવ પરાક્રમમ્
અમારી પાસે જે મહાન શક્તિ, તેજ અને પરાક્રમ છે—
વિનેશુઃ સર્વતેજાંસિ ત્વત્પ્રસાદાત્પુનઃ પ્રભો
પ્રભુ, તમારી કૃપાથી બધું શક્તિ ફરીથી પ્રાપ્ત થઈ, પહેલાં તો બધું દમાઈ ગયું હતું.
જગામ તત્ર યત્રાસૌ રજોઽહંકારમૂર્ત્તિમાન્
તે ત્યાં ગયો, જ્યાં રજસ અને અહંકારનું સ્વરૂપ હાજર હતું.
બ્રહ્મા તમાગતં દેવં નાજાનાત્તમસા વૃતઃ
બ્રહ્મા અંધકારથી ઢંકાયેલો હોવાથી, આવનાર દેવને ઓળખી શક્યો નહીં.
તદાઽદૃશ્યત વિશ્વાત્મા વિશ્વસૃગ્વિશ્વભાવ નઃ
પછી વિશ્વનો આત્મા, સર્વનું સર્જન અને સર્વનો સાર, અમને દેખાયો.
તેજસાભિભવન્રુદ્રસ્તેન મત્તોઽગ્રતઃ સ્થિતઃ 5.1.2.
રુદ્ર તેજથી ઝળહળતો, તેની સામે ઊભો રહ્યો અને તેજથી તેને દમાવી દીધો.
રાત્રૌ પ્રકાશકિરણશ્ચંદ્રઃ સૂર્યોદયે યથા
રાત્રે ચાંદની જેમ અથવા સૂર્યોદય સમયે ચાંદની જેવું તેનું તેજ હતું.
અવન્દત કરેણૈવ પ્રાહ વૈ સસ્મિતં વચઃ
તે હાથથી નમસ્કાર કરી, સ્મિત સાથે વાત કરી.