બ્રહ્મોવાચ નમઃ શિવાયામલસત્ત્વચેતસે ગુણત્રયાતીતવિસારિતેજસે
બ્રહ્માએ કહ્યું: શિવને નમસ્કાર, જેમનું સ્વરૂપ શુદ્ધ ચેતન છે, જે ગુણત્રયથી પર છે અને જેમનું તેજ અપરિમિત છે.
નમોઽ સ્તુ તે સૃષ્ટિવિધૌ રજોજુષે જગત્સ્થિતૌ સત્ત્વમધિષ્ઠિતાય તે
સૃષ્ટિમાં રજસથી આનંદ મેળવનારા અને જગતની સ્થિતીમાં સત્ત્વથી અધિષ્ઠાન ધરાવતા તમને નમસ્કાર.
અશેષભૂતપ્રકૃતેઃ પરા ય વૈ પરાત્મરૂપાય નમઃ શિવાય વૈ
સર્વ ભૂત અને પ્રકૃતિથી પર, જે પરમ આત્મા રૂપ છે, એવા શિવને વંદન છે.
ભૂતોયવહ્ન્યમ્બરવાયુચંદ્રસૂર્યાત્મરૂપાભિરિદં તનૂભિઃ
પૃથ્વી, પાણી, અગ્નિ, આકાશ, પવન, ચાંદ અને સૂર્યના રૂપે, એ બધા શરીરોમાં એ જ છે.
યાનીહ તેજાંસિ જગંતિ યાનિ ભૂતાનિ ભવ્યાન્યથ કારણાનિ
અહીં જે પ્રકાશ છે, બધા જગત, બધા જીવ, જે બનશે અને બધા કારણો—
અન્તર્હિત ઉવાચેદં બ્રહ્મન્સંયાચ્યતાં વરઃ
છુપાયેલ એણે કહ્યું: 'હે બ્રહ્મા, તું તારો વર માંગ.'
સ વવ્રે મનસા પુત્રં ભવં ગૌરવકારણાત્
એણે મનમાં પુત્ર ભવને શ્રદ્ધાથી ઈચ્છ્યો.
યસ્માન્માં મનસા પુત્રં ચતુર્મુખ સમીહસે 5.1.2.
હે ચતુરમુખ, તું મને મનમાં પુત્ર તરીકે ઈચ્છે છે, તેથી—
અયાચ્યં યાચિતં યસ્માન્મમાંશો નીલલોહિતઃ
જે માંગવું ન જોઈએ એ તું માંગ્યું છે, એટલે મારું ભાગ, નીલલોહિત, તારો થશે.
અન્યદ્યસ્માત્સ્મૃતો ભક્ત્યા ત્વયાહં પિતૃભાવતઃ
તમે મને પિતાની ભક્તિથી યાદ કર્યો છે, તેથી—
તસ્માદ્બ્રહ્મેતિ લોકેઽત્ર નામ ખ્યાતં ભવિષ્યતિ
એથી, આ દુનિયામાં 'બ્રહ્મા' નામ પ્રસિદ્ધ થશે.
લબ્ધ્વા શાપવરાવેવં પુત્રસૃષ્ટિં ચકાર સઃ
શાપ અને વર મળ્યા પછી, એણે પુત્રની રચના કરી.
સમિદ્યુક્તેન હસ્તેન લલાટં માર્જતોઽભવત્
યજ્ઞની લાકડી હાથમાં લઈને,额 પર ઘસતા, એ થયું.
તદનન્તરમાસાદ્ય ઉત્તતાર સુતોંઽતિકાત્
પછી, નજીક આવી, પુત્ર અંદરથી બહાર આવ્યો.
પંચવક્ત્રો દશભુજઃ શૂલચાપાસિશક્તિમાન્
પાંચ મુખ, દસ હાથ, અને ભાલા, ધનુષ, તલવાર, શક્તિ ધરાવતો હતો.
સેન્દુઃ કપર્દં બિભ્રાણઃ સિંહચર્માંબરંધરઃ
ચાંદની કટિ, જટાવાળું માથું, અને સિંહની ચામડીનું વસ્ત્ર પહેરેલું હતું.
નીલલોહિતનામેતિ ભવ રુદ્ર પિનાકધૃક્
ભવ, રુદ્ર, પિનાકધારી—હે ધનુષધારી, તું નીલલોહિત તરીકે ઓળખાવ.
સપ્તાદૌ માનસાઞ્જજ્ઞે સનકાદીંસ્તતોઽપરાન્ 5.1.2.
પ્રથમ એણે મનથી જન્મેલા સાત ઋષિઓ, સનકથી શરૂ કરીને, અને પછી બીજા બનાવ્યા.
અષ્ટભેદાન્સુરાન્કૃત્વા તિર્યગ્યોનિં ચ પંચધા
એણે દેવોને આઠ રૂપમાં અને પશુઓને પાંચ રીતે સર્જ્યા.
સૃષ્ટિઃ સુરાદિકા જાતા કૃત્વા બ્રહ્માણમપ્યધઃ
સૃષ્ટિ દેવોથી શરૂ થઈ; બ્રહ્મા બનાવ્યા પછી, એણે નીચે પણ સર્જન કર્યું.
તતો બ્રહ્માઽવદદ્રુદ્રમપૂજ્યો હિ ત્વયા કૃતઃ
પછી બ્રહ્માએ રુદ્રને કહ્યું: 'હું હવે તારી પૂજા કરવા યોગ્ય નથી રાખ્યો.'
તં નીલલોહિતઃ પ્રોચે ભવતા નાર્ચિતો હ્યહમ્
નિલા અને લાલ રંગ ધરાવનાર રુદ્રે જવાબ આપ્યો: 'હા, તું મને પૂજ્યો નથી.'
તતો બ્રહ્માઽભવન્મૂઢો રજસા ચોપબૃંહિતઃ
પછી બ્રહ્મા ભટકાઈ ગયો, અને તેની બુદ્ધિ કામના દ્વારા વધુ મજબૂત થઈ.
મત્તુલ્યો નાસ્તિ વૈ દેવો યેન સૃષ્ટિઃ પ્રવર્દ્ધિતા
મારી સમાન કોઈ દેવ નથી, કારણ કે સર્જન મારી દ્વારા વિસ્તર્યું છે.
એવં મૂઢઃ સ પંચાસ્યો વિરંચ્યોઽભવદ્દર્પિતઃ
એ રીતે, ભટકેલો અને અહંકારથી ભરેલો, પાંચ મુખ ધરાવતો બ્રહ્મા ગર્વીલો બની ગયો.
દ્વિતીયં વદનં તસ્ય ઋગ્વે દસ્ય પ્રવર્તકમ્
તેનું બીજું મુખ ઋગ્વેદનું મૂળ બની ગયું.
સાંગોપાંગેતિહાસાંશ્ચ સરહસ્યાન્સસંગ્રહાન્
તેમાં તેના અંગો અને ઉપઅંગો, ઇતિહાસો, બધા રહસ્યો અને તેમનો સંગ્રહ સામેલ છે.
તસ્યાઽસુરાઃ સુરાઃ સર્વે વક્ત્રસ્યાદ્ભુતતેજસઃ 5.1.2.
તે મુખમાંથી, અદ્ભુત તેજ ધરાવતા, બધા દેવો અને અસુરો ઉત્પન્ન થયા.
સપુત્રા અપિ સોદ્વેગા બભૂવુર્નષ્ટ ચેતસઃ
પુત્રો સાથે પણ, તેઓ ચિંતિત થઈ ગયા અને તેમનું મન ભટકાઈ ગયું.
અભિભૂતમિવાત્માનં મન્યમાના અવિદ્વિષઃ
શત્રુતા વગર, તેઓ પોતાને પરાજિત માનવા લાગ્યા.