અથ દેવગણાઃ સર્વે વઞ્ચયિત્વા ચ તં ગણમ્ 7.3.52.
પછી બધા દેવતાઓએ એ ગણા (સમૂહ)ને છેતર્યા પછી,
ગત્વા વાયો ભવં બ્રૂહિ ન કાર્યા સંતતિસ્ત્વયા
પછી વાયુ દ્વારા ભવને જઈને કહો: 'તમે સંતાન ઉત્પન્ન ન કરો.'
તતો વાયુર્દ્રુતં ગત્વા સ્થિતો યત્ર મહેશ્વરઃ
પછી પવન ઝડપથી જઈને જ્યાં મહાદેવ હતા ત્યાં ઊભો રહ્યો.
તતસ્તુ ભગવાઞ્છર્વો વ્રીડયા પરયા યુતઃ
પછી ભગવાન શર્વ ખૂબ જ શરમાઈ ગયા.
તતો ગૌરી સુદુઃખાર્તા શશાપ ત્રિદશાલયાન્
પછી ગૌરી અત્યંત દુઃખી થઈ અને દેવલોકના રહેવાસીઓને શાપ આપ્યો.
તસ્માત્તેઽપિ ભવિષ્યન્તિ સન્તાનેન વિવર્જ્જિતાઃ
એથી, તેઓ પણ સંતાનથી વંચિત રહેશે.
યસ્માદ્વાયો સમાયાતઃ સ્થાનેઽસ્મિઞ્જનવર્જિતે
કારણ કે પવન અહીં આવી પહોંચ્યો છે, જ્યાં કોઈ મનુષ્ય નથી,
એવમુક્ત્વા તતો દીર્ઘં ભર્તુઃ કોપપરાયણા
આ રીતે કહી, પતિના ક્રોધથી ભરેલી ગૌરીએ લાંબી ઉચ્છ્વાસ છોડી.
સુતાર્થં સા તપસ્તેપે યતવાક્કાયમાનસા
પુત્ર માટે ગૌરીએ વાણી, શરીર અને મનને સંયમમાં રાખી તપ કર્યું.
ઇન્દ્રાદ્યૈર્વિબુધૈઃ સાર્દ્ધં તદંતિકમુપાગમત્
ઇન્દ્ર અને બીજા દેવતાઓ સાથે ગૌરી ત્યાં પહોંચી.
એષ દેવઃ શિવઃ પ્રાપ્તસ્તવ પાર્શ્વં સ્વલજ્જયા 7.3.52.
આ મહાદેવ શિવ તમારી પાસે લાજ સાથે આવ્યા છે.
પુત્રં લબ્ધ્વા પ્રયાસ્યામિ તસ્ય પાર્શ્વે સુરેશ્વર
મને પુત્ર મળ્યા પછી, હે દેવતાના રાજા, હું ત્યાં જઈશ અને તેના પાસે રહીશ.
તસ્યાસ્તં નિશ્ચયં જ્ઞાત્વા સ્વયં દેવઃ સમાયયૌ
ગૌરીના આ નિશ્ચયને જાણી, ભગવાન પોતે આવ્યા.
દૃષ્ટિદાનેન દેવેશિ ભાષણેન વરાનને
દેવતાઓની રાણી, સુંદર મુખવાળી, દૃષ્ટિ આપીને અને વચન આપી,
અકાલે તેન મુક્તાઽસિ નિવૃત્તિઃ સુરતે કૃતા
તમે યોગ્ય સમય પહેલાં મુક્ત થઈ ગઈ છો; મિલન પૂર્ણ થયું છે.
તસ્માત્તે ભવિતા પુત્રો નિજદેહસમુદ્ભવઃ
એથી, તારા પોતાના શરીરમાંથી જન્મેલો પુત્ર થશે.
નિજાંગમલમાદાય યાદૃગ્રૂપં સુરેશ્વરિ
હે દેવતાઓની રાણી, તું પોતાના શરીરની અશુદ્ધિને જે રૂપે હોય તે રીતે લઈ,
સદ્યો દેવગણાનાં ચ દૈત્યાનાં ચ વિશેષતઃ
તુરંત જ દેવતાઓમાં અને ખાસ કરીને દૈત્યોમાં,
એવમુક્તા ત્રિનેત્રેણ પરિતુષ્ટા સુરેશ્વરી
ત્રણે આંખ વાળા ભગવાને આવું કહ્યે પછી, દેવતાઓની રાણી પ્રસન્ન થઈ.
ચતુર્થે દિવસે પ્રાપ્તે તતઃ સ્નાત્વા શિવા નૃપ ચતુર્ભુજં ચકારાઽથ હરવાક્યાદ્વિનાયકમ્
ચોથા દિવસે, રાજા, શિવાએ સ્નાન કર્યું અને હરાના આદેશે ચાર હાથ વાળો વિનાયક બનાવ્યો.
તતઃ સજીવતાં પ્રાપ્ય હરવાક્યેન તં તદા સર્વેષાં ચૈવ મર્ત્યાનાં તતઃ ખ્યાતો બભૂવ હ ॥ 7.3.52.
પછી હરના વચનથી એ સમયે તેને ફરીથી જીવ મળ્યો અને ત્યાર પછી તે બધા મનુષ્યોમાં પ્રસિદ્ધ થયો.
વિનાયક ઇતિ શ્રીમાન્પૂજ્યસ્ત્રૈલોક્યવાસિનામ્
તે મહાન અને તેજસ્વી વિનાયક તરીકે ઓળખાયો, જેને ત્રણેય લોકના રહેવાસીઓ પૂજે છે.
તતો દેવગણાઃ સર્વે દેવીપ્રિયહિતે રતાઃ
પછી બધા દેવતાઓ, દેવીને પ્રસન્ન કરવા માટે તત્પર, આનંદિત થયા.
દેવા ઊચુઃ તવાયં તનયો દેવિ સર્વેષાં નઃ પુરઃસરઃ
દેવતાઓએ કહ્યું: હે દેવી, તમારો આ પુત્ર અમારામાં સૌથી અગ્રણો રહેશે.
એતચ્છૃંગં ગિરે રમ્યં તવ સંસેવનાચ્છુભે
હે શુભે, આ સુંદર પર્વતશિખર તમારું સેવન થકી પવિત્ર બન્યું છે.
યેઽત્ર સ્નાનં કરિષ્યન્તિ સુપુણ્યે સલિલાશ્રયે
જે લોકો અહીં આ પવિત્ર જળમાં સ્નાન કરશે,
માઘમાસે તૃતીયાયાં શુક્લાયાં યે સમાહિતાઃ
ખાસ કરીને જે લોકો માઘ મહિનાની શુક્લ તૃતીયાના દિવસે એકાગ્ર ચિત્તે સ્નાન કરશે,
એવમુક્ત્વા સુરાઃ સર્વે સ્વસ્થાનં તુ તતો ગતાઃ
આ રીતે કહીને બધા દેવતાઓ પોતાના સ્થાન પર પરત ગયા.
ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં સપ્તમે પ્રભાસખંડે તૃતીયેઽર્બુદખણ્ડ ઈશાનીશિખરમાહાત્મ્યવર્ણનંનામ દ્વિપઞ્ચાશત્તમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે શ્રીસ્કાંદ મહાપુરાણના પ્રભાસખંડના તૃતીય અર્બુદખંડમાં ઈશાનીઈ શિખર મહિમા વર્ણન નામના બાવનમા અધ્યાયનો અંત આવ્યો.
યત્ર પૂર્વં પદં ન્યસ્તં બ્રહ્મણા લોકકારિણા
જ્યાં પ્રાચીનકાળે બ્રહ્માજીએ, જે જગતના સર્જનહાર છે, પોતાનું પગલું મૂક્યું હતું.