તથાદક્ષિણદિગ્ભાગે કૂપિકા તેન નિર્મિતા॥। આનર્ત્તીયતડાગસ્ય સમીપે પાપનાશની
એ જ રીતે, દક્ષિણ દિશામાં, તેણે નાના કૂવામાં બનાવ્યું, જે અનર્તીય તળાવની નજીક પાપ નાશક છે.
યસ્તસ્યાં કુરુતે શ્રાદ્ધં સંપ્રાપ્તે દક્ષિણાયને
જે વ્યક્તિ ત્યાં દક્ષિણાયન આવે ત્યારે શ્રાદ્ધ કરે છે,
યસ્તત્ર દીપકં દદ્યાત્કાર્તિકે માસિ ચ દ્વિજાઃ ન ચાંધો જાયતે ક્વાપિ યત્રયત્ર પ્રજાયતે ॥ 6.103.
જે વ્યક્તિ કાર્તિક માસમાં ત્યાં દીવો અર્પણ કરે છે, દ્વિજજનોએ, તે ક્યારેય અંધો જન્મે નહીં, જ્યાં પણ જન્મે.
કિંપ્રભાવં ચ કાર્ત્સ્ન્યેન સૂતપુત્ર પ્રકીર્તય
હવે, સૂતપુત્ર, તેની મહિમા સંપૂર્ણ રીતે જણાવો.
આનર્ત્તીયતડાગસ્ય મહિમા દ્વિજસત્તમાઃ
દ્વિજશ્રેષ્ઠો, અનર્તીય તળાવની મહિમા—
આશ્વિનસ્ય સિતે પક્ષે ચતુર્દશ્યાં સમાહિતઃ
આશ્વિન માસના શુક્લ પક્ષની ચતુર્દશી દિવસે, મન એકાગ્ર રાખીને,
તતો દીપોત્સવદિને શ્રાદ્ધં કૃત્વા સમાહિતઃ
પછી, દીપોત્સવના દિવસે, શ્રાદ્ધ કરીને મન એકાગ્ર રાખવું,
સંપૂજ્યો ધર્મરાજસ્તુ ગન્ધપુષ્પાનુલેપનૈઃ
ધર્મરાજને સુગંધિત વસ્તુઓ, ફૂલો અને અંગરાગથી પૂજા કરવી જોઈએ.
તિલમાષપ્રદાનેન દ્વિજાનાં તર્પણેન ચ
તલ અને માશ આપવાથી, અને દ્વિજોને તૃપ્તિ કરાવવાથી,
ય એવં કુરુતે વિપ્રાસ્તીર્થ આનર્ત સંજ્ઞિતે
જે આ રીતે કરે છે, હે બ્રાહ્મણો, અનર્ત નામના તીર્થમાં,
યસ્મિન્દિને સમાયાતો રામસ્તત્ર પ્રહર્ષિતઃ
જે દિવસે રામ ત્યાં પહોંચ્યો, તે દિવસે તે આનંદથી ભરાઈ ગયો.
અત્રાગસ્ત્યો મુનિશ્રેષ્ઠસ્તિષ્ઠતે રઘુનંદન
અહીં અગસ્ત્ય મુનિ, શ્રેષ્ઠ, રઘુવંશી સાથે ઉભા છે.
અથ તેષાં વચઃ શ્રુત્વા રામો રાજીવલોચનઃ 6.103.૨૦ અષ્ટાંગપ્રણિપાતેન તં પ્રણમ્ય રઘૂત્તમઃ
પછી, તેમના શબ્દો સાંભળીને, કમળની આંખો ધરાવનાર રામ, રઘુવંશમાં શ્રેષ્ઠ, અષ્ટાંગ પ્રણામ કરીને તેને વંદન કરે છે.
નાતિદૂરે તતસ્તસ્ય વિનયેન સમન્વિતઃ
ત્યાંથી થોડા દૂર, તે વિનમ્રતા સાથે ઉભો રહ્યો.
તતઃ પૃષ્ટસ્તુ મુનિના કથયામાસ વિસ્તરાત્
પછી, મુનિએ પૂછતાં, તેણે વિગતે વાત કહી.
યથા સીતા પરિત્યક્તા યથા સૌમિત્રિણા કૃતઃ
કે કેવી રીતે સીતાનો ત્યાગ થયો, અને સૌમિત્રિએ શું કર્યું.
તથા સુગ્રીવમાસાદ્ય તથૈવ ચ વિભીષણમ્
તેમ જ, કેવી રીતે સુગ્રીવને મળ્યો, અને એ જ રીતે વિભીષણને પણ.
તતોઽગસ્ત્યઃ કથાશ્ચિત્રાશ્ચક્રે તસ્ય પુરસ્તદા
પછી અગસ્ત્યે તેની સામે અદ્ભુત કથાઓ કહી.
તતઃ કથાવસાને ચ ચલચિત્તં રઘૂત્તમમ્
કથાનો અંત આવ્યા પછી, રઘુવંશમાં શ્રેષ્ઠનું મન અશાંત થઈ ગયું.
યન્ન દેવેષુ યક્ષેષુ સિદ્ધવિદ્યાધરેષુ ચ
જે દેવો, યક્ષો, સિદ્ધો અને વિદ્યાધરોમાં નથી મળતું,
યસ્યેન્દ્રાયુધસંઘાશ્ચ નિષ્ક્રામંતિ સહસ્રશઃ
જેમાંથી ઇન્દ્રના શસ્ત્રોની સંખ્યાબંધ ટોળીઓ બહાર આવે છે,
તદ્રામસ્તુ ગૃહીત્વાઽથ વિસ્મયોત્ફુલ્લલોચનઃ ॥ 6.103.
તે રામે લીધું, અને આશ્ચર્યથી તેની આંખો ફાટીને પહોળી થઈ ગઈ.
અત્યદ્ભુતકરં રત્નૈર્નિર્મિતં તિમિરાપહમ્
અત્યંત અદ્ભુત, રત્નોથી બનાવેલું, અંધકાર દૂર કરનાર.
મમાશ્રમસમીપસ્થં તદ્દેવદેવનિર્મિતમ્
મારા આશ્રમની નજીક, દેવોના દેવ દ્વારા બનાવેલું તે છે.
તસ્ય તીરે મયા દૃષ્ટં યદાશ્ચર્યમનુત્તમમ્
તેના કિનારે, મેં અદ્વિતીય અદ્ભુત જોયું.
કદાચિદ્રાઘવશ્રેષ્ઠ નિશીથેઽહં સમુત્થિતઃ
ક્યારેક, હે રઘુવંશમાં શ્રેષ્ઠ, હું મધરાતે ઉઠ્યો હતો.
યાવત્તાવદ્વિમાનં તદપ્સરોગણરાજિતમ્ અન્ધસ્તત્ર સમારૂઢઃ સ્તૂયતે કિન્નરૈર્નૃપઃ
જ્યાં સુધી એ સ્વર્ગીય રથ, જે અપ્સરાઓથી શોભાયમાન છે, ત્યાં રહે છે, ત્યાં બેઠેલા રાજાને કિનરાઓ વખાણે છે.
રત્નાભરણમેતચ્ચ બિભ્રત્કણ્ઠે સુનિર્મલમ્
એ રાજા પોતાના ગળામાં ચમકતું અને નિર્મળ રત્નોનું આભૂષણ પહેરે છે.
અથોત્તીર્ય વિમાનાગ્ર્યાત્સ્કંધલગ્નો રઘૂદ્વહ
પછી, એ સુંદર રથમાંથી ઉતરીને, એ રાજા સ્કંદને ચાંપીને ઊભો રહ્યો, હે રઘુવંશી.
તતશ્ચ સલિલાત્તસ્માદાકૃષ્ય ચ કલેવરમ્
પછી એ પાણીમાંથી પોતાનું શરીર બહાર ખેંચી લીધો.