ચન્દ્રસૂર્યોપરાગે વા ગોદાનં નૃપસત્તમ
રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, ચાંદ્ર કે સૂર્ય ગ્રહણ વખતે ગાયનું દાન કરવું જોઈએ.
પુલસ્ત્ય ઉવાચ મહાવિનાયકં ગચ્છેત્તતઃ પાર્થિવસત્તમ
પુલસ્ત્યએ કહ્યું: પછી, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, મહાવીનાયક પાસે જવું જોઈએ.
યયાતિરુવાચ કથં મહત્ત્વમગમત્પૂર્વં તત્ર વિનાયકઃ
યયાતીએ પૂછ્યું: ત્યાં વિનાયકને પહેલેથી મહાનતા કેવી રીતે મળી?
વિનોદાર્થં ચકારાથ બાલકં સુકુમારકમ્
મજા માટે તેણે એક નાજુક બાળક બનાવ્યું.
લેપાભાવાચ્છિરોહીનં શેષાંગાવયવં નૃપ
રાજા, લેપ ન હોવાથી એ બાળકનું માથું નહોતું, પણ બાકી અંગો હતા.
લેપમાનય ભદ્રં તે શિરોઽર્થં સ્કન્દ સત્વરમ્
સ્કંદ, માથા માટે તરત લેપ લાવ, તને શુભ થાય.
તતો ગૌરીસમાદેશાલ્લેપાલબ્ધૌ નૃપોત્તમ
પછી, ગૌરીના આદેશે લેપ મળ્યો, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ.
તસ્મિન્નિયોજયામાસ ગાત્રે લેપસમુદ્ભવે
જ્યાં શરીરે લેપ દેખાયો, ત્યાં તેને લગાડવામાં આવ્યો.
બ્રુવંત્યાશ્ચાપિ પાર્વત્યા મા મેતિ ચ મુહુર્મુહુઃ
પાર્વતી વારંવાર કહેતી રહી: 'મને સ્પર્શ કરશો નહીં.'
વિશેષાન્નાયકત્વં ચ ગાત્રેભ્યઃ સમજાયત
આથી, ખાસ કરીને અંગોમાં નેતૃત્વનું ગુણ આવ્યું.
ત્રિગંભીરં ચતુર્હસ્તં સપ્તરક્તં મહીપતે 7.3.32.
રાજા, તે ત્રણ ભાગ ઊંડો, ચાર હાથવાળો અને સાત વખત લાલ રંગનો હતો.
ત્રિવિસ્તીર્ણં મહારાજ દૃષ્ટ્વા ગૌરી સુવિસ્મિતા
મહારાજા, જ્યારે ગૌરીએ તેને ત્રણ ભાગ પહોળો જોયો, ત્યારે તે ખૂબ જ આશ્ચર્યચકિત થઈ.
સ સજીવઃ કૃતો દેવ્યા સમુત્તસ્થૌ ચ તત્ક્ષણાત્
દેવી દ્વારા જીવંત બનાવવામાં આવતા, તે તરત જ ઊભો થયો.
તં દૃષ્ટ્વા ચાદ્ભુતાકારં પ્રોક્ત્વા પુત્રં મુહુર્મુહુઃ
તેના અદ્ભુત સ્વરૂપને જોઈ, દેવી વારંવાર તેને 'પુત્ર' કહી બોલાવતી રહી.
તતોઽબ્રવીત્સુતં દેવ મમૈવ ગાત્રલેપજમ્
પછી દેવીએ પુત્રને કહ્યું: 'આ મારા શરીરના લેપમાંથી જન્મેલો છે.'
મહત્ત્વિદં શિરઃ પ્રોક્તં ત્વયા સ્કન્દેન યોજિતમ્
આ માથું, જે સ્કંદે જોડ્યું, તે તારા દ્વારા મહાન કહેવાયું છે.
વિશેષાન્નાયકત્વં ચ ગાત્રે ચાસ્ય યતઃ સ્થિતમ્
આથી, તેના શરીરમાં નેતૃત્વ સ્થિર થયું છે.
ગણાનાં ચૈવ સર્વેષામાધિપત્યં નગાત્મજે
પર્વતકન્યા, તેને બધા ગણો પર અધિપતિપદ મળ્યું છે.
સર્વકાર્યેષુ યે મર્ત્યાઃ પૂર્વમેનં ગણાધિપમ્
જે મરણશીલ મનુષ્યો કોઈપણ કાર્ય શરૂ કરતા પહેલા આ ગણાધિપતિનું પૂજન કરે છે—
તતોઽસ્ય પ્રદદૌ સ્કન્દઃ પ્રક્રીડાર્થં કુઠારકમ્
પછી સ્કંદે રમવા માટે તેને એક નાનકડું કુહાડું આપ્યું.
તતો ગૌરી દદૌ ભોજ્યપાત્રં મોદકપૂરિતમ્ 7.3.32.
પછી ગૌરીએ તેને મોઢકથી ભરેલું ભોજનપાત્ર આપ્યું.
તસ્ય ભક્ષ્યસ્ય ગન્ધેન નિષ્ક્રાન્તો મૂષકો બિલાત્
આ ભોજનની સુગંધથી આકર્ષાઈને એક ઉંદર બિલમાંથી બહાર આવ્યું.
તસ્મિન્દૃષ્ટે ચ યત્પુણ્યં તત્ત્વમેકમનાઃ શૃણુ
જ્યારે તેને જોયું, ત્યારે જે પુણ્ય મળે છે, તે ધ્યાનપૂર્વક સાંભળ.
બાલ્યે વયસિ યત્પાપં વાર્દ્ધકે યૌવનેઽપિ યત્
બાળ્યાવસ્થામાં, વૃદ્ધાવસ્થામાં કે યુવાનીમાં જે પાપ થાય છે—
માઘમાસે સિતે પક્ષે ચતુર્થ્યાં સમુપોષિતઃ તસ્યાગ્રે સુમહત્કુણ્ડં સ્વચ્છોદકપૂરિતમ્
માઘ મહિનાના શુક્લ પક્ષની ચતુર્થીના દિવસે ઉપવાસ કરીને, વિશાળ અને શુદ્ધ પાણીથી ભરેલા કુંડ આગળ—
તત્ર સ્નાત્વા નરો ભક્ત્યા યઃ પશ્યતિ વિનાયકમ્
ત્યાં ભક્તિપૂર્વક સ્નાન કરીને, જે મનુષ્ય વિનાયકને દર્શન કરે છે—
ગણાનાં ત્વેતિ મંત્રેણ કૃત્વા વૈ ત્રિઃ પ્રદક્ષિણમ્
'ગણોનાં' મંત્રનો જાપ કરીને અને ત્રણ વાર પ્રદક્ષિણ કરી—
તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન તં પ્રપશ્યેદ્વિનાયકમ્
એટલે સર્વ પ્રયત્નથી વિનાયકના દર્શન કરવું જોઈએ.
ગૃહસ્થોઽપિ ચ યો ભક્ત્યા સ્મરેત્કાર્ય ઉપસ્થિતે
ઘરગથ્થું માણસ પણ, ભક્તિથી, જ્યારે કોઈ કાર્ય આવે ત્યારે તેને સ્મરે—
પ્રાતરુત્થાય યો મર્ત્યઃ સ્મરેદ્દેવં વિનાયકમ્
જે મનુષ્ય સવારે ઉઠીને દેવ વિનાયકને યાદ કરે છે—