કાયે વાઽનુગતો નિત્યં તથા તે લક્ષ્મણોઽનુજઃ
તમારો ભાઈ લક્ષ્મણ હંમેશા તમારી સાથે છે, જેમ પહેલાં હતો, શરીરે અને મનથી?
તથા પ્રાણસમાઽભીષ્ટા સીતા તવ પ્રભો
અને, પ્રભુ, તમારી માટે જીવ જેટલી પ્રિય સીતાનું પણ સુખ-સાંતિ છે?
વાષ્પપૂર્ણેક્ષણો ભૂત્વા સર્વં તેષાં ન્યવેદયત્
આંખોમાં આંસુ ભરાઈ, તેણે બધું તેમને કહી દીધું.
અથ સીતા પરિત્યક્તા તથા ભ્રાતા સ લક્ષ્મણઃ
પછી સીતાને ત્યજી દેવામાં આવી અને તેમ જ તેના ભાઈ લક્ષ્મણને પણ.
તચ્છ્રુત્વા વાનરાઃ સર્વે સુગ્રીવપ્રમુખાસ્તતઃ
આ સાંભળીને બધા વાનરો, સુગ્રીવના નેતૃત્વમાં—
એવં ચિરં પ્રલપ્યોચ્ચૈસ્તતઃ પ્રોચૂ રઘૂત્તમમ્
લાંબા સમય સુધી ઉંચા અવાજે દુ:ખ વ્યક્ત કર્યા પછી, તેમણે રઘુવંશના શ્રેષ્ઠ રામને કહ્યું.
ધન્યા વયં ધરાપૃષ્ઠે યેષાં ત્વં રઘુસત્તમ ૬.૧૦૦.
રઘુવંશના શ્રેષ્ઠ, અમને ધરતી પર ધન્યતા મળી છે, કેમ કે તમે અમારાં માટે હાજર છો.
પ્રાતર્લંકાં ગમિષ્યામિ યત્રાસ્તે સ વિભીષણઃ
સવારમાં હું લંકા જઈશ, જ્યાં વિભીષણ વસે છે.
પ્રધાનામાત્યયુક્તેન ત્વયાપિ કપિસત્તમ
વાંરરોમાં શ્રેષ્ઠ, તમે પણ તમારા મુખ્ય મંત્રીઓ સાથે આવશો.
ઉપાસ્યમાનઃ સર્વૈસ્તૈઃ સદ્ભક્ત્યા વાનરોત્તમૈઃ
બધા શ્રેષ્ઠ વાનરો દ્વારા સાચી ભક્તિથી સન્માનિત—
તતઃ પ્રભાતે વિમલે પ્રોદ્ગતે રવિમણ્ડલે
પછી, સવારે, જ્યારે સૂર્યની કિરણો સ્પષ્ટ રીતે ફેલાઈ—
સુગ્રીવેણ સુષેણેન તારેણ કુમુદેન ચ
સુગ્રીવ, સુષેણ, તારા અને કુમુદ સાથે,
ગવાક્ષેણ નલેનેવ તથા જાંબવતાપિ ચ
ગવાક્ષ, નલ અને જાંબવંત સાથે,
તતઃ સંપ્રસ્થિતઃ કાલે લંકામુદ્દિશ્ય રાઘવઃ
પછી યોગ્ય સમયે રાઘવ લંકાની દિશામાં રવાના થયો.
સંપ્રાપ્તસ્તત્ક્ષણાદેવ લંકાખ્યાં ચ મહાપુરીમ્
તે જ ક્ષણે તે લંકા નામની મહાન નગરીમાં પહોંચ્યો.
તતો વિભીષણો દૃષ્ટ્વા પ્રોદ્દ્યોતં પુષ્પકોદ્ભવમ્ મંત્રિભિઃ સકલૈઃ સાર્ધં તથા ભૃત્યૈઃ સુતૈરપિ
પછી વિભીષણએ, તેજસ્વી પુષ્પકને ઉડતા જોઈ, પોતાના બધા મંત્રીઓ, સેવકો અને પુત્રો સાથે—
અથ દૃષ્ટ્વા સુદૂરાત્તં રામદેવં વિભીષણઃ
પછી, વિભીષણે દૂરથી રામદેવને જોઈને તેમની પાસે ગયો.
તથાગતં પરિષ્વજ્ય સાદરં સ વિભીષણમ્
પહોંચીને, રામદેવે વિભીષણને પ્રેમપૂર્વક અને આદરથી ભેળા લગાડ્યો.
વિભીષણગૃહં પ્રાપ્ય તત્ર સિંહાસને શુભે ૬.૧૦૧.
વિભીષણના ઘરે પહોંચીને, રામદેવે ત્યાં શુભ સિંહાસન પર બેસ્યા.
તતો નિવેદયામાસ તસ્મૈ સર્વં વિભીષણઃ
પછી વિભીષણે રામદેવને બધું વિગતે કહ્યું.
તતઃ પ્રોવાચ વિનયાત્કૃતાંજલિપુટઃ સ્થિતઃ
હાથ જોડીને, વિનમ્રતાથી ઊભા રહીને તેણે વાત કરી.
વાષ્પપૂરપ્રતિચ્છન્નવક્ત્રો ભૂયો વિનિઃશ્વસન્
આંસુથી ભરાયેલા ચહેરા સાથે, તેણે ફરીથી ઊંડી શ્વાસ લીધી.
તતઃ પ્રોવાચ સત્યાર્થં વિભીષણકૃતે હિતમ્
પછી તેણે વિભીષણના હિત માટે સાચી વાત કહી.
અહં રાજ્યં પરિત્યજ્ય સાંપ્રતં રાક્ષસોત્તમ
હું રાજપદ છોડી દીધું છે, હે શ્રેષ્ઠ રાક્ષસ.
ન તેન રહિતો મર્ત્યે મુહૂર્તમપિ ચોત્સહે
તે વિના, હું મનુષ્યોમાં એક ક્ષણ પણ રહી શકતો નથી.
અહં શિક્ષાપણાર્થાય તવ પ્રાપ્તો વિભીષણ
હું તારી પાસે શિક્ષા અને માર્ગદર્શન માટે આવ્યો છું, હે વિભીષણ.
એષા રાજ્યોદ્ભવા લક્ષ્મીર્મદં સંજનયેન્નૃણામ્
આ રાજપદથી મળતી સમૃદ્ધિ મનુષ્યોમાં અહંકાર પેદા કરે છે.
શક્રાદ્યા અમરાઃ સર્વે ત્વયા પૂજ્યાઃ સદૈવ હિ ॥ માન્યાશ્ચ યેન તે રાજ્યં જાયતે શાશ્વતં સદા । ૬.૧૦૧.
ઇન્દ્રથી શરૂ કરીને બધા દેવતાઓને તું હંમેશા પૂજજે; જેમને તું માન આપશે, તેમાથી તારો રાજ્ય હંમેશ માટે ટકશે.
મમ સત્યં ભવેદ્વાક્ય મેતસ્માદહમાગતઃ
મારી વાત સાચી રહે — એ માટે જ હું આવ્યો છું.
વિનાશં સહસા પ્રાપ્તસ્તસ્માન્માન્યાઃ સુરાઃ સદા મત્કાય એવ દ્રષ્ટવ્યઃ સર્વૈરેવ નિશાચરૈઃ
અચાનક વિનાશ આવી ગયો છે, તેથી દેવતાઓને હંમેશા માન આપજે. બધા રાત્રિચરોએ મારું શરીર જ જોવું જોઈએ.