તવાયં બાંધવો રામ બ્રહ્મણઃ સદનં ગતઃ। બ્રહ્મદ્વારેણ ચાત્માનં નિષ્ક્રમ્ય સુમહાયશાઃ
રામ, તમારો આ સગો બ્રહ્માના ઘર પહોંચ્યો છે; બ્રહ્મના દ્વારથી પોતાને છોડીને, ખૂબ નામના મેળવી.
અથ તે મંત્રિણઃ પ્રોચુસ્તચ્છ્રુત્વાઽઽકાશગં વચઃ લક્ષ્મણો ગમ્યતાં શીઘ્રં તસ્માત્સ્વભવને વિભો
પછી, આકાશમાંથી આવેલા શબ્દો સાંભળીને, તમારા મંત્રીઓએ કહ્યું: 'લક્ષ્મણ, એ ત્યાંથી જલદી પોતાના ઘરમાં જાવ, સ્વામી.'
ચિન્ત્યન્તાં રાજકાર્યાણિ તથા યચ્ચૌર્ધ્વદૈહિકમ્
રાજકાર્યો અને મૃત્યુ પછીના વિધિઓ અંગે વિચાર કરો.
નાહં ગૃહં ગમિષ્યામિ લક્ષ્મણેન વિનાઽધુના
હું હવે લક્ષ્મણ વિના ઘરમાં નહીં જાઉં.
એષ પુત્રો મયા દત્તઃ કુશાખ્યો મમ સંમતઃ
આ પુત્ર, કુશ નામે, જે મને પસંદ છે, મેં આપ્યો છે.
એવમુક્ત્વા તતો રામો ગન્તુકામો દિવાલયમ્
આ રીતે કહીને, રામ પછી, જવા ઈચ્છીને, દિવ્ય સ્થાન તરફ ગયા.
મયા તસ્ય તદા દત્તં લંકાયાં રાજ્યમક્ષયમ્
તે સમયે, મેં લંકામાં તેને કાયમ માટેનું રાજ્ય આપ્યું.
અતિક્રૂરતરા જાતી રાક્ષસાનાં યતઃ સ્મૃતા ૬.૧૦૦.
રાક્ષસોની જાતિ ખૂબ જ ક્રૂર ગણાય છે.
તચ્ચેદ્રાક્ષસભાવેન સ મહાત્મા વિભીષણઃ
જો મહાન આત્મા વિભીષણ રાક્ષસની રીતે વર્તે,
તં દેવાઃ સૂદયિષ્યંતિ ઉપાયૈઃ સામપૂર્વકૈઃ
તો દેવતાઓ પહેલા સમજાવી, પછી ઉપાયથી તેને નાશ કરશે.
તતો મે સ્યાન્મૃષા વાણી તસ્માદ્ગત્વા તદંતિકમ્
નહીંતર, મારા શબ્દો ખોટા થઈ જાય; તેથી, ત્યાં જાવ.
તથા મે પરમં મિત્રં દ્વિતીયં વાનરઃ સ્થિતઃ
એ જ રીતે, મારા શ્રેષ્ઠ મિત્ર, બીજો, વાનર છે, જે ત્યાં છે.
સભૃત્યો વાયુપુત્રશ્ચ વાલિપુત્રસમન્વિતઃ
વાયુપુત્ર અને વાલીપુત્ર પોતાના સેવકો સાથે છે.
તસ્માત્તાનપિ સંભાષ્ય સર્વાન્સંમંત્ર્ય સાદરમ્
તેથી, બધા સાથે આદરપૂર્વક વાત કરીને, સલાહ કરો.
એવં સંચિન્ત્ય સુચિરં સમાહૂય ચ પુષ્પકમ્
આ રીતે લાંબા સમય સુધી વિચાર કરીને, પુષ્પકને બોલાવ્યા.
અથ તે વાનરા દૃષ્ટ્વા પ્રોદ્દ્યોતં પુષ્પકોદ્ભવમ્
પછી, વાનરોને તેજસ્વી પુષ્પક ઊભો થતો જોઈને,
તતઃ પ્રણમ્ય તે દૂરાજ્જાનુભ્યામવનિં ગતાઃ
પછી, તેઓ દૂરથી વંદન કરીને, ઘૂંટણથી ધરા સ્પર્શી.
તતસ્તેનૈવ સંયુક્તાઃ કિષ્કિન્ધાં તાં મહાપુરીમ્ ૬.૧૦૦.૬૦ અથોત્તીર્ય વિમાનાગ્ર્યાત્સુગ્રીવભવને શુભે
પછી, એ સાથે જોડાઈને, તેઓ વિમાનમાંથી ઉતરી, કિષ્કિંધાની મહાન નગરમાં સુગ્રીવના સુંદર ઘર પહોંચ્યા.
તત્ર રામં નિવિષ્ટં તે વિશ્રાંતં વીક્ષ્ય વાનરાઃ
ત્યાં રામને આરામ કરતા અને સ્થિર બેઠેલા જોઈ વાનરોએ તેને નિહાળ્યો.
કૃશોઽસ્યતીવ ચોદ્વિગ્નઃ કચ્ચિત્ક્ષેમં ગૃહે તવ
તે ખૂબ જ દુર્બળ અને ચિંતિત દેખાય છે—શું તમારા ઘરમાં બધું ઠીક છે?
કાયે વાઽનુગતો નિત્યં તથા તે લક્ષ્મણોઽનુજઃ
તમારો ભાઈ લક્ષ્મણ હંમેશા તમારી સાથે છે, જેમ પહેલાં હતો, શરીરે અને મનથી?
તથા પ્રાણસમાઽભીષ્ટા સીતા તવ પ્રભો
અને, પ્રભુ, તમારી માટે જીવ જેટલી પ્રિય સીતાનું પણ સુખ-સાંતિ છે?
વાષ્પપૂર્ણેક્ષણો ભૂત્વા સર્વં તેષાં ન્યવેદયત્
આંખોમાં આંસુ ભરાઈ, તેણે બધું તેમને કહી દીધું.
અથ સીતા પરિત્યક્તા તથા ભ્રાતા સ લક્ષ્મણઃ
પછી સીતાને ત્યજી દેવામાં આવી અને તેમ જ તેના ભાઈ લક્ષ્મણને પણ.
તચ્છ્રુત્વા વાનરાઃ સર્વે સુગ્રીવપ્રમુખાસ્તતઃ
આ સાંભળીને બધા વાનરો, સુગ્રીવના નેતૃત્વમાં—
એવં ચિરં પ્રલપ્યોચ્ચૈસ્તતઃ પ્રોચૂ રઘૂત્તમમ્
લાંબા સમય સુધી ઉંચા અવાજે દુ:ખ વ્યક્ત કર્યા પછી, તેમણે રઘુવંશના શ્રેષ્ઠ રામને કહ્યું.
ધન્યા વયં ધરાપૃષ્ઠે યેષાં ત્વં રઘુસત્તમ ૬.૧૦૦.
રઘુવંશના શ્રેષ્ઠ, અમને ધરતી પર ધન્યતા મળી છે, કેમ કે તમે અમારાં માટે હાજર છો.
પ્રાતર્લંકાં ગમિષ્યામિ યત્રાસ્તે સ વિભીષણઃ
સવારમાં હું લંકા જઈશ, જ્યાં વિભીષણ વસે છે.
પ્રધાનામાત્યયુક્તેન ત્વયાપિ કપિસત્તમ
વાંરરોમાં શ્રેષ્ઠ, તમે પણ તમારા મુખ્ય મંત્રીઓ સાથે આવશો.
ઉપાસ્યમાનઃ સર્વૈસ્તૈઃ સદ્ભક્ત્યા વાનરોત્તમૈઃ
બધા શ્રેષ્ઠ વાનરો દ્વારા સાચી ભક્તિથી સન્માનિત—