કુરુષ્વ ચ યથેદં સ્યાત્સાંપ્રતં ચૌર્ધ્વદૈહિકમ્
હવે જે યોગ્ય છે એ કર, અને આ સમયે યોગ્ય અંત્યક્રિયા કર.
નષ્ટં મૃતમતીતં ચ યે શોચન્તિ કુબુદ્ધયઃ
જે લોકોની બુદ્ધિ નબળી હોય, તેઓ ગુમાવેલું, મૃત્યુ પામેલું કે ભૂતકાળનું શોક કરે છે.
એવં તે મન્ત્રિણઃ પ્રોચ્ય તતસ્તસ્ય કલેવરમ્
મંત્રીઓએ આવું કહીને, પછી તેની દેહને ઉઠાવ્યો.
કર્પૂરાગુરુમિશ્રૈશ્ચ તથાન્યૈઃ સુસુગન્ધિભિઃ
કર્પૂર, અગર અને અન્ય સુગંધિત પદાર્થો સાથે,
ચન્દનાગુરુકાષ્ઠૈશ્ચ ચિતિં કૃત્વા સુવિસ્તરામ્
ચંદન અને અગરની લાકડીથી, વિશાળ ચિતા તૈયાર કરી,
એતસ્મિન્નંતરે જાતં તત્રાશ્ચર્યં દ્વિજોત્તમાઃ
એ સમયે, ઓ શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણો, ત્યાં એક અદ્ભુત ઘટના બની.
યાવત્તેંઽતઃ સમારોપ્ય ચિતાં તસ્ય કલેવરમ્
જ્યારે તેઓ તેની દેહને ચિતામાં મૂકતા,
એતસ્મિન્નંતરે વાણી નિર્ગતા ગગનાંગણાત્ ૬.૧૦૦.
એ જ સમયે, આકાશમાંથી એક અવાજ બહાર આવ્યો.
રામરામ મહાબાહો મા ત્વં શોકપરો ભવ
રામ, મહાબાહુ, તું શોકમાં ડૂબી ન જા.
બ્રહ્મજ્ઞાનપ્રયુક્તસ્ય સંન્યસ્તસ્ય વિશેષતઃ
બ્રહ્મજ્ઞાનથી યુક્ત અને સંન્યાસ લીધેલા માટે, ખાસ કરીને,
તવાયં બાંધવો રામ બ્રહ્મણઃ સદનં ગતઃ। બ્રહ્મદ્વારેણ ચાત્માનં નિષ્ક્રમ્ય સુમહાયશાઃ
રામ, તમારો આ સગો બ્રહ્માના ઘર પહોંચ્યો છે; બ્રહ્મના દ્વારથી પોતાને છોડીને, ખૂબ નામના મેળવી.
અથ તે મંત્રિણઃ પ્રોચુસ્તચ્છ્રુત્વાઽઽકાશગં વચઃ લક્ષ્મણો ગમ્યતાં શીઘ્રં તસ્માત્સ્વભવને વિભો
પછી, આકાશમાંથી આવેલા શબ્દો સાંભળીને, તમારા મંત્રીઓએ કહ્યું: 'લક્ષ્મણ, એ ત્યાંથી જલદી પોતાના ઘરમાં જાવ, સ્વામી.'
ચિન્ત્યન્તાં રાજકાર્યાણિ તથા યચ્ચૌર્ધ્વદૈહિકમ્
રાજકાર્યો અને મૃત્યુ પછીના વિધિઓ અંગે વિચાર કરો.
નાહં ગૃહં ગમિષ્યામિ લક્ષ્મણેન વિનાઽધુના
હું હવે લક્ષ્મણ વિના ઘરમાં નહીં જાઉં.
એષ પુત્રો મયા દત્તઃ કુશાખ્યો મમ સંમતઃ
આ પુત્ર, કુશ નામે, જે મને પસંદ છે, મેં આપ્યો છે.
એવમુક્ત્વા તતો રામો ગન્તુકામો દિવાલયમ્
આ રીતે કહીને, રામ પછી, જવા ઈચ્છીને, દિવ્ય સ્થાન તરફ ગયા.
મયા તસ્ય તદા દત્તં લંકાયાં રાજ્યમક્ષયમ્
તે સમયે, મેં લંકામાં તેને કાયમ માટેનું રાજ્ય આપ્યું.
અતિક્રૂરતરા જાતી રાક્ષસાનાં યતઃ સ્મૃતા ૬.૧૦૦.
રાક્ષસોની જાતિ ખૂબ જ ક્રૂર ગણાય છે.
તચ્ચેદ્રાક્ષસભાવેન સ મહાત્મા વિભીષણઃ
જો મહાન આત્મા વિભીષણ રાક્ષસની રીતે વર્તે,
તં દેવાઃ સૂદયિષ્યંતિ ઉપાયૈઃ સામપૂર્વકૈઃ
તો દેવતાઓ પહેલા સમજાવી, પછી ઉપાયથી તેને નાશ કરશે.
તતો મે સ્યાન્મૃષા વાણી તસ્માદ્ગત્વા તદંતિકમ્
નહીંતર, મારા શબ્દો ખોટા થઈ જાય; તેથી, ત્યાં જાવ.
તથા મે પરમં મિત્રં દ્વિતીયં વાનરઃ સ્થિતઃ
એ જ રીતે, મારા શ્રેષ્ઠ મિત્ર, બીજો, વાનર છે, જે ત્યાં છે.
સભૃત્યો વાયુપુત્રશ્ચ વાલિપુત્રસમન્વિતઃ
વાયુપુત્ર અને વાલીપુત્ર પોતાના સેવકો સાથે છે.
તસ્માત્તાનપિ સંભાષ્ય સર્વાન્સંમંત્ર્ય સાદરમ્
તેથી, બધા સાથે આદરપૂર્વક વાત કરીને, સલાહ કરો.
એવં સંચિન્ત્ય સુચિરં સમાહૂય ચ પુષ્પકમ્
આ રીતે લાંબા સમય સુધી વિચાર કરીને, પુષ્પકને બોલાવ્યા.
અથ તે વાનરા દૃષ્ટ્વા પ્રોદ્દ્યોતં પુષ્પકોદ્ભવમ્
પછી, વાનરોને તેજસ્વી પુષ્પક ઊભો થતો જોઈને,
તતઃ પ્રણમ્ય તે દૂરાજ્જાનુભ્યામવનિં ગતાઃ
પછી, તેઓ દૂરથી વંદન કરીને, ઘૂંટણથી ધરા સ્પર્શી.
તતસ્તેનૈવ સંયુક્તાઃ કિષ્કિન્ધાં તાં મહાપુરીમ્ ૬.૧૦૦.૬૦ અથોત્તીર્ય વિમાનાગ્ર્યાત્સુગ્રીવભવને શુભે
પછી, એ સાથે જોડાઈને, તેઓ વિમાનમાંથી ઉતરી, કિષ્કિંધાની મહાન નગરમાં સુગ્રીવના સુંદર ઘર પહોંચ્યા.
તત્ર રામં નિવિષ્ટં તે વિશ્રાંતં વીક્ષ્ય વાનરાઃ
ત્યાં રામને આરામ કરતા અને સ્થિર બેઠેલા જોઈ વાનરોએ તેને નિહાળ્યો.
કૃશોઽસ્યતીવ ચોદ્વિગ્નઃ કચ્ચિત્ક્ષેમં ગૃહે તવ
તે ખૂબ જ દુર્બળ અને ચિંતિત દેખાય છે—શું તમારા ઘરમાં બધું ઠીક છે?