સા ચ્છાયા દૃશ્યતે દેહે દ્વિતીયા નૃપસત્તમ
ત્યાં, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, તેની દેહ પર ફરી બીજી છાંયાં દેખાઈ.
તતો દુઃખાભિસંતપ્તો ગતસ્તત્રૈવ તત્ક્ષણાત્
દુઃખથી વ્યાકુળ થઈ, તે તરત જ પાછો ત્યાં ગયો.
સ જ્ઞાત્વા તીર્થમાહાત્મ્યં પરં પાર્થિવસત્તમઃ દાનં દત્ત્વા દ્વિજાગ્રેભ્યઃ પ્રવિષ્ટો હવ્યવાહનમ્
પાર્થિવોમાં શ્રેષ્ઠ એ રાજાએ તીર્થનું મહાત્મ્ય જાણી, શ્રેષ્ઠ બ્રાહ્મણોને દાન આપ્યું અને અગ્નિમાં પ્રવેશ કર્યો.
તતો વિમાનમારુહ્ય પરિત્યજ્ય કલેવરમ્
પછી, વિમાન પર ચડીને તેણે પોતાનું નાશવંત શરીર ત્યાગ્યું.
શિવલોકમનુપ્રાપ્તે તસ્મિન્પાર્થિવસત્તમે
એ શ્રેષ્ઠ રાજા શિવલોકમાં પહોંચી ગયો.
તીર્થેભ્યસ્તુ પરં તીર્થમિદં વૈ પાવનં પરમ્ 7.3.31.
બધા તીર્થોમાંથી આ તીર્થ સર્વોત્તમ અને સૌથી પવિત્ર છે.
તતઃ પ્રભૃતિ તત્તીર્થં ખ્યાતં ચ ધરણીતલે
એ સમયે પછીથી આ તીર્થ ધરતી પર પ્રસિદ્ધ થયું.
રક્તાનુબન્ધમિત્યેવ તસ્માત્તત્કીર્ત્ત્યતે ક્ષિતૌ
તેથી તેને રક્તાનુબંધ કહેવામાં આવે છે અને ધરતી પર તેનું ગૌરવ થાય છે.
તત્ર સંક્રમણે ભાનોર્યઃ સ્નાનં કુરુતે નરઃ
જે મનુષ્ય ત્યાં સૂર્યના સંક્રમણ સમયે સ્નાન કરે છે—
પિતૃક્ષેત્રે ગયાયાં ચ શ્રાદ્ધં યઃ કુરુતે નરઃ
અથવા જે મનુષ્ય ગયામાં પિતૃક્ષેત્રે શ્રાદ્ધ કરે છે—
ચન્દ્રસૂર્યોપરાગે વા ગોદાનં નૃપસત્તમ
રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, ચાંદ્ર કે સૂર્ય ગ્રહણ વખતે ગાયનું દાન કરવું જોઈએ.
પુલસ્ત્ય ઉવાચ મહાવિનાયકં ગચ્છેત્તતઃ પાર્થિવસત્તમ
પુલસ્ત્યએ કહ્યું: પછી, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ, મહાવીનાયક પાસે જવું જોઈએ.
યયાતિરુવાચ કથં મહત્ત્વમગમત્પૂર્વં તત્ર વિનાયકઃ
યયાતીએ પૂછ્યું: ત્યાં વિનાયકને પહેલેથી મહાનતા કેવી રીતે મળી?
વિનોદાર્થં ચકારાથ બાલકં સુકુમારકમ્
મજા માટે તેણે એક નાજુક બાળક બનાવ્યું.
લેપાભાવાચ્છિરોહીનં શેષાંગાવયવં નૃપ
રાજા, લેપ ન હોવાથી એ બાળકનું માથું નહોતું, પણ બાકી અંગો હતા.
લેપમાનય ભદ્રં તે શિરોઽર્થં સ્કન્દ સત્વરમ્
સ્કંદ, માથા માટે તરત લેપ લાવ, તને શુભ થાય.
તતો ગૌરીસમાદેશાલ્લેપાલબ્ધૌ નૃપોત્તમ
પછી, ગૌરીના આદેશે લેપ મળ્યો, રાજાઓમાં શ્રેષ્ઠ.
તસ્મિન્નિયોજયામાસ ગાત્રે લેપસમુદ્ભવે
જ્યાં શરીરે લેપ દેખાયો, ત્યાં તેને લગાડવામાં આવ્યો.
બ્રુવંત્યાશ્ચાપિ પાર્વત્યા મા મેતિ ચ મુહુર્મુહુઃ
પાર્વતી વારંવાર કહેતી રહી: 'મને સ્પર્શ કરશો નહીં.'
વિશેષાન્નાયકત્વં ચ ગાત્રેભ્યઃ સમજાયત
આથી, ખાસ કરીને અંગોમાં નેતૃત્વનું ગુણ આવ્યું.
ત્રિગંભીરં ચતુર્હસ્તં સપ્તરક્તં મહીપતે 7.3.32.
રાજા, તે ત્રણ ભાગ ઊંડો, ચાર હાથવાળો અને સાત વખત લાલ રંગનો હતો.
ત્રિવિસ્તીર્ણં મહારાજ દૃષ્ટ્વા ગૌરી સુવિસ્મિતા
મહારાજા, જ્યારે ગૌરીએ તેને ત્રણ ભાગ પહોળો જોયો, ત્યારે તે ખૂબ જ આશ્ચર્યચકિત થઈ.
સ સજીવઃ કૃતો દેવ્યા સમુત્તસ્થૌ ચ તત્ક્ષણાત્
દેવી દ્વારા જીવંત બનાવવામાં આવતા, તે તરત જ ઊભો થયો.
તં દૃષ્ટ્વા ચાદ્ભુતાકારં પ્રોક્ત્વા પુત્રં મુહુર્મુહુઃ
તેના અદ્ભુત સ્વરૂપને જોઈ, દેવી વારંવાર તેને 'પુત્ર' કહી બોલાવતી રહી.
તતોઽબ્રવીત્સુતં દેવ મમૈવ ગાત્રલેપજમ્
પછી દેવીએ પુત્રને કહ્યું: 'આ મારા શરીરના લેપમાંથી જન્મેલો છે.'
મહત્ત્વિદં શિરઃ પ્રોક્તં ત્વયા સ્કન્દેન યોજિતમ્
આ માથું, જે સ્કંદે જોડ્યું, તે તારા દ્વારા મહાન કહેવાયું છે.
વિશેષાન્નાયકત્વં ચ ગાત્રે ચાસ્ય યતઃ સ્થિતમ્
આથી, તેના શરીરમાં નેતૃત્વ સ્થિર થયું છે.
ગણાનાં ચૈવ સર્વેષામાધિપત્યં નગાત્મજે
પર્વતકન્યા, તેને બધા ગણો પર અધિપતિપદ મળ્યું છે.
સર્વકાર્યેષુ યે મર્ત્યાઃ પૂર્વમેનં ગણાધિપમ્
જે મરણશીલ મનુષ્યો કોઈપણ કાર્ય શરૂ કરતા પહેલા આ ગણાધિપતિનું પૂજન કરે છે—
તતોઽસ્ય પ્રદદૌ સ્કન્દઃ પ્રક્રીડાર્થં કુઠારકમ્
પછી સ્કંદે રમવા માટે તેને એક નાનકડું કુહાડું આપ્યું.