અથ યાતે મુનૌ તસ્મિન્દુર્વાસસિ તદંતિકાત્
પછી, જ્યારે દુર્વાસા મુનિ ત્યાંથી ચાલ્યા ગયા,
એતત્ખઙ્ગં ગૃહીત્વાશુ માં પ્રભો વિનિપાતય
આ ખડગ ઝડપથી લઈ, હે પ્રભુ, મને મારો.
તતો રામશ્ચિરાત્સ્મૃત્વા તાં પ્રતિજ્ઞાં સ્વયં કૃતામ્
પછી રામે, લાંબા સમય પછી, પોતે કરેલી પ્રતિજ્ઞા યાદ કરી.
તતોઽતિચિંતયામાસ વ્યાકુલેનાંતરાત્મના
પછી તેણે અંદરથી ચિંતિત થઈ, ઊંડા વિચારોમાં પડ્યો.
તં દીનવદનં દૃષ્ટ્વા નિઃષ્વસંતં મુહુર્મુહુઃ
તેનું દુઃખી ચહેરું જોઈને, વારંવાર ઊંઘી ઊંઘી શ્વાસ લેતો હતો,
એષ એવ પરો ધર્મો ભૂપતીનાં વિશેષતઃ
રાજાઓ માટે ખાસ કરીને, આ જ સૌથી મોટો ધર્મ છે,
તસ્માત્ત્વયા પ્રભો પ્રોક્તં સ્વયમેવ મમાગ્રતઃ
એથી, પ્રભુ, તમે જ મારા સામે આ વાત કહી છે,
તદહં ચાગતસ્તાત ભયાદ્દુર્વાસસો મુનેઃ ૬.૧૦૦.
એથી, પ્યારા, હું દુર્વાસા મુનિના ભયથી અહીં આવ્યો છું,
તતઃ સંમંત્ર્ય સુચિરં મંત્રિભિઃ સહિતો નૃપઃ
પછી રાજાએ પોતાના મંત્રીઓ સાથે લાંબો વિચાર વિમર્શ કર્યો,
પ્રોવાચ લક્ષ્મણં પશ્ચાદ્વિનયાવનતં સ્થિતમ્
પછી, વિનયપૂર્વક ઊભેલા લક્ષ્મણને રાજાએ સંબોધન કર્યું,
વ્રજ લક્ષ્મણ મુક્તસ્ત્વં મયા દેશાતરં દ્રુતમ્
લક્ષ્મણ, હવે તું મારી તરફથી મુક્ત છે; તું ઝડપથી બીજાં દેશમાં જા,
ન મયા દર્શનં ભૂયસ્તવ કાર્યં કથંચન
હવે હું ક્યારેય તારી મુલાકાત લઉં એવી કોઈ રીતે શક્ય નથી,
તસ્ય તદ્વચનં શ્રુત્વા પ્રણિપત્ય તતઃ પરમ્
એ શબ્દો સાંભળીને, તેણે ઊંડો વંદન કર્યો,
અકૃત્વાપિ સમાલાપં કેનચિન્નિજમંદિરે
કોઈ સાથે વાત કર્યા વિના, પોતાનાં ઘર માં પ્રવેશ્યો,
તતોઽસૌ સરયૂં ગત્વાઽવગાહ્યાથ ચ તજ્જલમ્
પછી તે સરયૂ નદી પાસે ગયો અને તેના પાણીમાં ડૂબકી લગાવી,
પદ્માસનં વિધાયાથ ન્યસ્યાત્માનં તથાત્મનિ
પદ્માસન બેસી, પોતાને પોતાના મનમાં સ્થિર કર્યો,
અથ તદ્રાઘવો દૃષ્ટ્વા મહત્તેજો વિયદ્ગતમ્
પછી રાઘવએ આ મહાન તેજને આકાશ તરફ જતાં જોયું,
અથ મર્ત્યે પરિત્યક્તે તેજસા તેન તત્ક્ષણાત્ ૬.૧૦૦.
પછી, જ્યારે માનવ શરીર છોડ્યું, એ તેજથી એ ક્ષણે,
પપાત ભૂતલે કાયં કાષ્ઠલોષ્ટોપમં દ્રુતમ્
તેનું શરીર લાકડાં કે માટી જેવું ઝડપથી ધરા પર પડી ગયું,
તતસ્તુ રાઘવઃ શ્રુત્વા લક્ષ્મણં ગતજીવિતમ્
પછી રાઘવએ સાંભળ્યું કે લક્ષ્મણનું જીવન વિદાય થઈ ગયું છે,
સ્વયં ગત્વા તમુદ્દેશં સામાત્યઃ સસુહૃજ્જનઃ
પછી તે પોતે મંત્રીઓ અને મિત્રો સાથે એ સ્થળે ગયો,
હા વત્સ માં પરિત્યજ્ય કિં ત્વં સંપ્રસ્થિતો દિવમ્
હાય વત્સ! મને છોડીને, તું સ્વર્ગ માટે કેમ રવાના થયો?
તસ્મિન્નપિ મહારણ્યે ગચ્છમાનઃ પુરાદહમ્ ॥।? અપિ સંધાર્યમાણેન અનુયાતસ્ત્વયા તદા
એ મહાન જંગલમાં, શહેર છોડીને જતાં વખતે, તું પોતાને સંભાળી ને મારી પાછળ ચાલતો હતો.
સંપ્રાપ્તેઽપિ કબંધાખ્યે રાક્ષસે બલવત્તરે
પછી, જ્યારે કબંધી નામનો શક્તિશાળી રાક્ષસ આવ્યો,
યેનેન્દ્રજિદ્ધતો યુદ્ધે તાદૃગ્રૂપો નિશાચરઃ
જેના દ્વારા, યુદ્ધમાં, ઈન્દ્રને હરાવનાર એવા ભયાનક રાત્રીચરનો નાશ થયો,
યેન શૂર્પણખા ધ્વસ્તા રાક્ષસી સા ચ દારુણા
જેના કારણે, ભયાનક રાક્ષસી શૂર્પણખાનું વિનાશ થયું,
યદ્બાહુબલમાશ્રિત્ય મયા ધ્વસ્તા નિશાચરાઃ ।?
જેના બાહુબળ પર આધાર રાખીને, મેં રાત્રીમાં રહેતા રાક્ષસોનો નાશ કર્યો,
હા વત્સ ક્વ ગતો માં ત્વં વિમુચ્ય ભ્રાતરં નિજમ્ ૬.૧૦૦.
હા વત્સ, તું ક્યાં ગયો, તારા ભાઈ અને મને છોડી ને?
માતૃભિઃ સહિતો દીનઃ શોકેન મહતાન્વિતઃ
માતાઓ સાથે, દુઃખથી ઘેરાયેલો, તે ખૂબ જ શોકમાં ડૂબેલો હતો.
તતસ્તે મંત્રિણસ્તસ્ય પ્રોચુસ્તં વીક્ષ્ય દુઃખિતમ્ ॥। વિલપંતં રઘુશ્રેષ્ઠં સ્ત્રીજનેન સમન્વિતમ્
પછી, તેના મંત્રીઓએ, દુઃખી અને સ્ત્રીઓથી ઘેરાયેલા રઘુશ્રેષ્ઠને જોઈને, તેને કહ્યું,