બ્રાહ્મણોઽપિ યદિ સ્નાનં તત્ર કુણ્ડે કરિષ્યતિ
અને જો બ્રાહ્મણ એ કુંડમાં સ્નાન કરશે,
એવં પ્રવદતસ્તસ્ય માર્કંડેયસ્ય સન્મુનેઃ
એ રીતે, સન્મુનિ માર્કંડેયે એ વાત જાહેર કરી હતી,
તતઃ શ્રદ્ધાપ્રયુક્તેન તેન તદ્ભીષ્મપંચકમ્
પછી, શ્રદ્ધાથી, તેણે ત્યાં ભીષ્મ પંચકનું પાલન કર્યું.
તતશ્ચ કૃત્તિકાયોગે પૂર્ણિમાયાં યથાવિધિ
પછી, કૃત્તિકા નક્ષત્રના યોગ અને પૂર્ણિમાના દિવસે, નિયમ પ્રમાણે,
તતઃ કાલવિપાકેન સ પંચત્વમુપાગતઃ જાતિસ્મરઃ પ્રભાયુક્તઃ પિતૃમાતૃપ્રતુષ્ટિદઃ
પછી, સમયના પ્રભાવથી, તેણે મૃત્યુ પ્રાપ્ત કર્યું; તે પૂર્વ જન્મોની સ્મૃતિ ધરાવતો, તેજસ્વી અને પિતૃ-માતાને પ્રસન્ન કરનાર હતો.
એવં પ્રગચ્છતસ્તસ્ય વૃદ્ધિં તત્ર પુરોત્તમે ૬.૯૨.
એ રીતે, જ્યારે તે આગળ વધતો રહ્યો, ત્યારે એ શ્રેષ્ઠ શહેરમાં તેની સમૃદ્ધિ વધી.
અન્યદેહોદ્ભવે વાપિ તસ્ય શૂદ્રેપરિસ્થિતઃ
અથવા, બીજા જન્મમાં પણ, તે શૂદ્રોમાં સ્થિત થયો.
ઉપકારપ્રદાનં ચ યત્કિંચિત્તસ્ય સંમતમ્ તસ્ય પઞ્ચત્વમાપન્નઃ સંપ્રાપ્તે ચાયુષઃ ક્ષયે
જે કોઈ પણ ઉપકારનું કાર્ય તેને યોગ્ય લાગ્યું, જીવન પૂર્ણ થતાં, તેણે મૃત્યુ પ્રાપ્ત કર્યું.
અથ તસ્ય મહાશોકં સ કૃત્વા તદનંતરમ્
પછી, એ પછી, તેણે તેના માટે મહા શોક પેદા કર્યો.
અથ તસ્ય સમાલોક્ય તાદૃશં તદ્વિચેષ્ટિતમ્
પછી, તેના એવા વર્તનને જોઈને,
કસ્માત્ત્વમસ્ય નીચસ્ય પશુપાલસ્ય સર્વદા
તમે હંમેશા આ નીચ પશુપાલકની સેવા કેમ કરો છો?
તસ્યાપિ પ્રેતકાર્યાણિ મૃતસ્યાપિ કરોષિ કિમ્
તે મૃત્યુ પામ્યો હોવા છતાં, તમે તેના અંત્યક્રિયા કેમ કરો છો?
તેષાં તદ્વચનં શ્રુત્વા કિંચિલ્લજ્જાસમન્વિતઃ
તેમના શબ્દો સાંભળીને, તે થોડો શરમથી ભરાયો.
અહમસ્યાન્યદેહત્વે પુત્ર આસં સુસંમતઃ
હું તેના બીજા શરીરમાં પુત્ર તરીકે, સર્વેની સંમતિથી હતો.
કસ્યચિત્ત્વથ કાલસ્ય માર્કંડસ્ય મહામુનેઃ
કેટલાક સમય બાદ, મહાન ઋષિ માર્કંડેયનો...
કાર્તિક્યાં કૃત્તિકાયોગે ભીષ્મપઞ્ચકકૃન્નરઃ ૬.૯૨.
કાર્તિક મહિનામાં, કૃતિકા નક્ષત્રના સંયોગે, એક મનુષ્યે ભીષ્મ પંચકનું વ્રત કર્યું.
દૃષ્ટ્વા પિતામહં દેવં પૂજયિત્વા જનાર્દનમ્
દિવ્ય પિતામહને જોઈને, જનાર્દનને પૂજ્યા.
તન્મયા વિહિતં સમ્યક્સ્નાત્વા તત્ર શુભાવહે
તે પવિત્ર સ્થાન પર સ્નાન કરીને, મેં યોગ્ય રીતે તે વિધિ પૂર્ણ કરી.
ચન્દ્રોદયસ્ય વિપ્રર્ષેરન્વયે ભુવિ વિશ્રુતે સંસ્મરન્પૂર્વિકાં જાતિ તેન સ્નેહો મમ સ્થિતઃ
ચંદ્રોદય નામના વિપ્ર ઋષિની ભૂમિ પર પ્રસિદ્ધ પૂર્વજોની વંશને યાદ કરીને, તે કારણે મારી લાગણી સ્થિર રહી.
અતોઽહં કૃત્તિકાયોગે કાર્તિક્યાં ભક્તિસંયુતઃ
આથી, કૃતિકા સંયોગે કાર્તિકમાં, હું ભક્તિથી ભરાયો.
ભીષ્મસ્ય પઞ્ચકં ચક્રુઃ સમ્યક્છ્રદ્ધાસમન્વિતાઃ
તેમણે શ્રદ્ધાપૂર્વક ભીષ્મ પંચકનું વ્રત કર્યું.
તતઃપ્રભૃતિ તત્કુણ્ડં વિખ્યાતં ધરણીતલે
તે પછીથી, તે કુંડ ધરતી પર પ્રસિદ્ધ બન્યું.
યઃ સ્નાનં સર્વદા તત્ર બ્રાહ્મણઃ પ્રકરોતિ વૈ
જે બ્રાહ્મણ હમેશા ત્યાં સ્નાન કરે છે,
ઇતિશ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં ષષ્ઠે નાગરખણ્ડે હાટકેશ્વરક્ષેત્રમાહાત્મ્યે બ્રહ્મકુણ્ડમાહાત્મ્યવર્ણનંનામ દ્વિનવતિતમોધ્યાયઃ
આ રીતે, અઠાણું-બાવનમો અધ્યાય, 'બ્રહ્મકુંડના મહાત્મ્યનું વર્ણન' નામે, સ્કાંદ મહાપુરાણના છઠ્ઠા નાગર ખંડમાં હાટકેશ્વર ક્ષેત્ર મહાત્મ્યમાં પૂર્ણ થાય છે.
સૂત ઉવાચ અથાન્યદપિ તત્રાસ્તિ ગોમુખાખ્યં સુશોભનમ્
સૂત કહે છે: ત્યાં એક બીજું સ્થાન છે, ગોમુખ નામે, ખૂબ સુંદર.
પુરાસીદત્ર ગોપાલઃ કશ્ચિત્કુષ્ઠસમાવૃતઃ
ક્યારેક ત્યાં એક ગોપાળ હતો, જે કુષ્ટરોગથી પીડિત હતો.
કસ્યચિત્ત્વથ કાલસ્ય તેન માર્ગેણ ગોકુલમ્
કેટલાક સમય પછી, તે માર્ગે તે ગોકુલ પહોંચ્યો.
એકાદશ્યાં તૃષાર્ત્તં ચ ભાસ્કરે વૃષસંસ્થિતે નીલમાલોકિતં તત્ર દૂરાદેત્ય પ્રહર્ષિતા
એકાદશી દિવસે, તરસથી પીડિત, જ્યારે સૂર્ય વૃષભ રાશિમાં હતો, તેણે દૂરથી ત્યાં કંઈક નીલું જોયું અને નજીક જઈને આનંદિત થયો.
દન્તૈર્દ્રુતં સમુત્પાટ્ય યાવદાકર્ષતિ દ્વિજાઃ
તે દાંતથી ઝડપથી તે ઉપાડી, અને ખેંચતો હતો, હે દ્વિજો,
અથાસ્વાદ્ય તૃણં તસ્માત્તૃષાર્તા ચ શનૈઃશનૈઃ
પછી, તે ઘાસનો સ્વાદ લઈ, તરસથી પીડિત, ધીમે ધીમે...