કાર્યક્ષમા ન સંદેહો ભવિષ્યતિ વિશેષતઃ
કામ કરવાની ક્ષમતા અંગે ખાસ કરીને કોઈ શંકા નહીં રહે.
તથા યૂયં નરેન્દ્રાણાં મંદિરેષુ વ્યવસ્થિતાઃ
તમે રાજાઓના મહેલોમાં નિવાસ કરશો.
યથા ચ શુક તે જિહ્વા કૃતા મંદા હવિર્ભુજા
અને જેમ, હે શુક, oblation ખાતા તારી જીભ મંદ બની,
શ્રીમતાં ચ તથાન્યેષામસ્મદીયપ્રસાદતઃ તદ્ભવિષ્યતિ તે શબ્દો વિજિહ્વસ્યાપિ દીર્ઘગઃ ॥ ૬.૯૧.
એ જ રીતે, અમારા આશીર્વાદથી, અન્ય મહાન લોકો માટે પણ, તારી વાણી લાંબી જીભ ધરાવનાર માટે પ્રસિદ્ધ બનશે.
એવમુક્ત્વાઽથ તે દેવાઃ સ્વસ્થાનં પ્રસ્થિતાસ્તતઃ
આ રીતે કહ્યું પછી, દેવતાઓ પોતપોતાના સ્થાન પર પાછા ગયા.
ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં ષષ્ઠે નાગરરખણ્ડે હાટકેશ્વરક્ષેત્રમાહાત્મ્યેઽગ્નિતીર્થોત્પત્તિવર્ણનંનામૈકનવતિતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે હાટકેશ્વર ક્ષેત્રના મહિમા અને અગ્નિ તીર્થની ઉત્પત્તિનું વર્ણન કરતો, સ્કાંદ મહાપુરાણના છઠ્ઠા પુસ્તકમાં એકાણુંમો અધ્યાય પૂર્ણ થાય છે.
બ્રહ્મકુંડસમુત્પત્તિરધુના શ્રૂયતાં દ્વિજાઃ
હવે, દ્વિજજનો, બ્રહ્મકુંડની ઉત્પત્તિ સાંભળો.
યદા સંસ્થાપિતો બ્રહ્મા માર્કંડેન મહાત્મના
જ્યારે મહાન આત્મા માર્કંડેયે ત્યાં બ્રહ્માને સ્થાપિત કર્યો હતો,
પ્રોક્તં ચ કાર્તિકે માસિ કૃત્તિકાસ્થે નિશાકરે
અને કાર્તિક માસમાં, જ્યારે ચંદ્ર કૃત્તિકા નક્ષત્રમાં હોય, તે સમયે કહેવામાં આવ્યું હતું,
પૂજયિષ્યતિ યો દેવં પદ્મયોનિં તતઃ પરમ્
જે કોઈ એ સમયે કમળમાંથી જન્મેલા દેવની પૂજા કરશે,
બ્રાહ્મણોઽપિ યદિ સ્નાનં તત્ર કુણ્ડે કરિષ્યતિ
અને જો બ્રાહ્મણ એ કુંડમાં સ્નાન કરશે,
એવં પ્રવદતસ્તસ્ય માર્કંડેયસ્ય સન્મુનેઃ
એ રીતે, સન્મુનિ માર્કંડેયે એ વાત જાહેર કરી હતી,
તતઃ શ્રદ્ધાપ્રયુક્તેન તેન તદ્ભીષ્મપંચકમ્
પછી, શ્રદ્ધાથી, તેણે ત્યાં ભીષ્મ પંચકનું પાલન કર્યું.
તતશ્ચ કૃત્તિકાયોગે પૂર્ણિમાયાં યથાવિધિ
પછી, કૃત્તિકા નક્ષત્રના યોગ અને પૂર્ણિમાના દિવસે, નિયમ પ્રમાણે,
તતઃ કાલવિપાકેન સ પંચત્વમુપાગતઃ જાતિસ્મરઃ પ્રભાયુક્તઃ પિતૃમાતૃપ્રતુષ્ટિદઃ
પછી, સમયના પ્રભાવથી, તેણે મૃત્યુ પ્રાપ્ત કર્યું; તે પૂર્વ જન્મોની સ્મૃતિ ધરાવતો, તેજસ્વી અને પિતૃ-માતાને પ્રસન્ન કરનાર હતો.
એવં પ્રગચ્છતસ્તસ્ય વૃદ્ધિં તત્ર પુરોત્તમે ૬.૯૨.
એ રીતે, જ્યારે તે આગળ વધતો રહ્યો, ત્યારે એ શ્રેષ્ઠ શહેરમાં તેની સમૃદ્ધિ વધી.
અન્યદેહોદ્ભવે વાપિ તસ્ય શૂદ્રેપરિસ્થિતઃ
અથવા, બીજા જન્મમાં પણ, તે શૂદ્રોમાં સ્થિત થયો.
ઉપકારપ્રદાનં ચ યત્કિંચિત્તસ્ય સંમતમ્ તસ્ય પઞ્ચત્વમાપન્નઃ સંપ્રાપ્તે ચાયુષઃ ક્ષયે
જે કોઈ પણ ઉપકારનું કાર્ય તેને યોગ્ય લાગ્યું, જીવન પૂર્ણ થતાં, તેણે મૃત્યુ પ્રાપ્ત કર્યું.
અથ તસ્ય મહાશોકં સ કૃત્વા તદનંતરમ્
પછી, એ પછી, તેણે તેના માટે મહા શોક પેદા કર્યો.
અથ તસ્ય સમાલોક્ય તાદૃશં તદ્વિચેષ્ટિતમ્
પછી, તેના એવા વર્તનને જોઈને,
કસ્માત્ત્વમસ્ય નીચસ્ય પશુપાલસ્ય સર્વદા
તમે હંમેશા આ નીચ પશુપાલકની સેવા કેમ કરો છો?
તસ્યાપિ પ્રેતકાર્યાણિ મૃતસ્યાપિ કરોષિ કિમ્
તે મૃત્યુ પામ્યો હોવા છતાં, તમે તેના અંત્યક્રિયા કેમ કરો છો?
તેષાં તદ્વચનં શ્રુત્વા કિંચિલ્લજ્જાસમન્વિતઃ
તેમના શબ્દો સાંભળીને, તે થોડો શરમથી ભરાયો.
અહમસ્યાન્યદેહત્વે પુત્ર આસં સુસંમતઃ
હું તેના બીજા શરીરમાં પુત્ર તરીકે, સર્વેની સંમતિથી હતો.
કસ્યચિત્ત્વથ કાલસ્ય માર્કંડસ્ય મહામુનેઃ
કેટલાક સમય બાદ, મહાન ઋષિ માર્કંડેયનો...
કાર્તિક્યાં કૃત્તિકાયોગે ભીષ્મપઞ્ચકકૃન્નરઃ ૬.૯૨.
કાર્તિક મહિનામાં, કૃતિકા નક્ષત્રના સંયોગે, એક મનુષ્યે ભીષ્મ પંચકનું વ્રત કર્યું.
દૃષ્ટ્વા પિતામહં દેવં પૂજયિત્વા જનાર્દનમ્
દિવ્ય પિતામહને જોઈને, જનાર્દનને પૂજ્યા.
તન્મયા વિહિતં સમ્યક્સ્નાત્વા તત્ર શુભાવહે
તે પવિત્ર સ્થાન પર સ્નાન કરીને, મેં યોગ્ય રીતે તે વિધિ પૂર્ણ કરી.
ચન્દ્રોદયસ્ય વિપ્રર્ષેરન્વયે ભુવિ વિશ્રુતે સંસ્મરન્પૂર્વિકાં જાતિ તેન સ્નેહો મમ સ્થિતઃ
ચંદ્રોદય નામના વિપ્ર ઋષિની ભૂમિ પર પ્રસિદ્ધ પૂર્વજોની વંશને યાદ કરીને, તે કારણે મારી લાગણી સ્થિર રહી.
અતોઽહં કૃત્તિકાયોગે કાર્તિક્યાં ભક્તિસંયુતઃ
આથી, કૃતિકા સંયોગે કાર્તિકમાં, હું ભક્તિથી ભરાયો.