અતઃ કૃચ્છ્રં ગતઃ સર્વો લોકઃ ક્ષુત્પરિપીડિતઃ
એથી, બધા લોકો ભૂખથી પીડાઈને મુશ્કેલીમાં પડ્યા.
સંત્યક્તાઃ પતિભિર્નાર્યઃ પુત્રાશ્ચ પિતૃભિર્નિજૈઃ ૬.૯૦.
પતિઓએ પત્નીઓને, અને પિતાઓએ પોતાના પુત્રોને છોડી દીધા.
દૈવયોગાત્ક્વચિત્કિંચિત્કસ્યચિદ્યદિ દૃશ્યતે
કોઈક સ્થળે, કોઈકને, ભાગ્યથી, કંઈક જોવામાં આવતું હતું.
શુષ્કા મહીરુહાઃ સર્વે તથા યે ચ જલાશયાઃ
બધા મોટા વૃક્ષો સુકાઈ ગયા, અને જળાશય પણ સુકા પડ્યા.
એવં વૃષ્ટેઃ ક્ષયે જાતે નષ્ટે ધર્મપથે તથા
આ રીતે, વરસાદ બંધ થયો અને ધર્મનો માર્ગ પણ ગુમ થયો.
ન કશ્ચિદ્યજનં ચક્રે ન સ્વાધ્યાયં ન ચ વ્રતમ્
કોઈએ યજ્ઞ કર્યો નહીં, ન સ્વાધ્યાય, ન કોઈ વ્રત રાખ્યું.
એતસ્મિન્નેવ કાલે તુ વિશ્વામિત્રો મહામુનિઃ
એ જ સમયે, મહાન ઋષિ વિશ્વામિત્ર આવ્યા.
પરિભ્રમંસ્તતઃ પ્રાપ્ય કંચિદ્ગ્રામં નિરુદ્વસમ્
ભટકી રહ્યા હતા, અને એક ગામમાં પહોંચ્યા, જ્યાં કશું જ નહોતું.
અથ તત્ર ભ્રમન્પ્રાપ્તશ્ચંડાલસ્ય નિવેશનમ્
ત્યાં ભટકતા, તેઓ ચંડાળના ઘરમાં આવ્યા.
અથાપશ્યન્મૃતં તત્ર સારમેયં ચિરોષિતમ્
ત્યાં તેમણે એક બહુ જૂનું મરેલું કૂતરું જોયું.
તતશ્ચ શ્રપયામાસ સુસમિદ્ધે હુતાશને ૬.૯૦.
પછી, સારી રીતે સળગતા અગ્નિમાં તેને રાંધવા લાગ્યા.
સમાદાય પિતૄંસ્તર્પ્ય યાવદગ્નૌ જુહોતિ સઃ
તેને લઈ, અગ્નિમાં અર્પણ કરી, પિતૃઓને તૃપ્ત કર્યા.
ગતશ્ચાદર્શનં સદ્યઃ સર્વેષાં ક્ષિતિવાસિનામ્
પછી તે પૃથ્વી પર રહેતા બધા લોકોની નજરથી તરત જ ઓઝલ થઈ ગયો.
એતસ્મિન્નંતરે વહ્નૌ મર્ત્યલોકાદ્વિનિર્ગતે
આ વચ્ચે, જ્યારે અગ્નિ માનવલોકમાંથી બહાર નીકળી ગયો,
એતસ્મિન્નંતરે દેવા બ્રહ્મવિષ્ણુપુરઃ સરાઃ
એ સમયે, બ્રહ્મા અને વિષ્ણુના નેતૃત્વમાં બધા દેવતાઓ,
અથ તૈર્ભ્રમમાણૈશ્ચ પ્રદૃષ્ટોઽભૂદ્ગજો મહાન્
પછી, જ્યારે તેઓ ભટકતા હતા, ત્યારે તેમને એક મોટો હાથી દેખાયો.
અથ દેવા ગજં દૃષ્ટ્વા પપ્રચ્છુસ્ત્વરયાઽન્વિતાઃ
હવે દેવતાઓએ હાથીને જોઈને ઉત્સુકતાપૂર્વક તેની પાસે પ્રશ્ન પૂછ્યા.
વંશસ્તંબેઽત્ર સંકીર્ણે સંપ્રવિષ્ટો હુતાશનઃ
અગ્નિ ત્યાં એક ઘન બાંસના ઝાડમાં પ્રવેશી ગયો.
અથ તૈર્વેષ્ટિતસ્તસ્મિન્વંશસ્તંબે હુતાશનઃ
પછી, તેઓએ ઘેરાયેલા, અગ્નિ એ બાંસના ઝાડમાં જ રહ્યો.
યસ્માત્ત્વયાહમાદિષ્ટો દેવાનાં વારણાધમ
કેમ કે, દેવતાઓના હાથીઓમાં સૌથી નીચા, તું મને આદેશ આપ્યો હતો,
એવં શપ્ત્વા ગજં શીઘ્રં નષ્ટો વૈશ્વાનરઃ પુનઃ ૬.૯૦.
એ રીતે હાથીને શાપ આપી, વૈશ્વાનર અગ્નિ ફરીથી ઝડપથી ઓઝલ થઈ ગયો.
અથ દૃષ્ટઃ શુકસ્તૈશ્ચ ભ્રમમાણૈર્મહાવને
પછી, જ્યારે તેઓ મહા વનમાં ભટકતા હતા, ત્યારે તેમને એક પોપટ દેખાયો.
શુક ઉવાચ એતસ્મિંસ્તિષ્ઠતે વહ્નિરશ્વત્થે સુરસત્તમાઃ
પોપટે કહ્યું: 'હે શ્રેષ્ઠ દેવતાઓ, અગ્નિ અહીં અશ્વત્થ વૃક્ષમાં છે.'
અત્રસ્થો યઃ કુલાયો મ આસીચ્છિશુસમન્વિતઃ
અહીં એક ગોળી હતી, જેમાં નાના બાળકો સાથે હતા.
તચ્છ્રુત્વા તૈઃ સુરૈઃ સર્વૈઃ શમીગર્ભઃ સ તત્ક્ષણાત્
આ સાંભળીને, બધા દેવતાઓ તરત જ શમીના વૃક્ષમાં પ્રવેશી ગયા.
અહં યસ્માત્ત્વયા પાપ દેવાનાં સંનિવેદિતઃ
કેમ કે, પાપી, તું દેવતાઓને મારા વિશે જાણકારી આપી,
એવમુક્ત્વા જાતવેદા દેવાદર્શનવાંછયા
એ રીતે બોલી, જાતવેદ અગ્નિ દેવતાઓને દેખાવાની ઇચ્છા રાખી,
જલાશયં સુગમ્ભીરં પૂર્વોત્તરદિક્સંસ્થિતમ્
તે ઉત્તર-પૂર્વ દિશામાં આવેલાં એક ઊંડા તળાવમાં પ્રવેશી ગયો.
એતસ્મિન્નંતરે તત્ર મત્સ્યકચ્છપદર્દુરાઃ
આ વચ્ચે, ત્યાં માછલીઓ, કાચબાં અને દેડકા હતા.
અથ ચૈકોઽર્ધનિર્દગ્ધ આયુઃશેષેણ દર્દુરઃ
પછી, એક દેડકો, અડધો બળી ગયેલો અને જીવનનો થોડો અંશ બાકી હતો,