તત્કથં સંક્ષયસ્તસ્યાઃ કર્તું કેનાપિ શક્યતે
તો, એના નાશને કોઈ કેવી રીતે કરી શકે?
પરં તત્ર કરિષ્યામિ સુખોપાયં સુરેશ્વરાઃ
દેવોના સ્વામી, હું ત્યાં સુખદ ઉપાય કરું છું.
એવમુક્ત્વા તતો ધ્યાનં ચક્રે દેવો મહેશ્વરઃ
એવું કહીને મહેશ્વરે ધ્યાનમાં બેસી ગયો.
તસ્યાંતર્ગતમાસીનમંગુષ્ઠાગ્રમિતં શુભમ્ ૬.૮૯.
એના અંદર, અંગૂઠાની ટોચ, શુભ, હાજર હતી.
તસ્યૈવં ધ્યાયમાનસ્ય તૃતીયનયનાત્તતઃ
એ રીતે ધ્યાનમાં બેઠેલા મહેશ્વરના તૃતીય નેત્રમાંથી,
અથ સા પ્રાહ તં દેવં પ્રણિપત્ય મહેશ્વરમ્
પછી એ મહેશ્વર દેવ પાસે આવી, પ્રણામ કરી અને કહ્યું.
શ્રીમાતુર્જગતાં મુખ્યે તાભ્યાં પૂજાં ત્વમાચર
જગતની મુખ્ય માતા એવા બંનેની તું પૂજા કરવી.
કન્યકાં સંપરિત્યજ્ય તવાન્વયવિવર્દ્ધિતામ્
તે કન્યાને, જે તારા કુળથી વધેલી હતી, તું સંપૂર્ણ રીતે છોડીને,
કૌમારબ્રહ્મચર્ય્યેણ ત્વયાપિ ચ સુભક્તિતઃ
યૌવનના બ્રહ્મચર્ય અને તારી ઊંડા ભક્તિથી,
તવ પૂજા કરિષ્યન્તિ યે નરા ભક્તિતત્પરાઃ
જે પુરુષો ભક્તિમાં તલિન છે, તેઓ પણ તારી પૂજા કરશે.
એવમુક્ત્વા તતસ્તસ્યા મંત્રમાર્ગં યથોચિતમ્
આ રીતે કહીને, પછી તેણે તેને મંત્રનો યોગ્ય માર્ગ બતાવ્યો.
તતો વિસર્જયામાસ દત્ત્વા છત્રાદિભૂષણમ્
પછી, છત્રી વગેરે ભૂષણ આપી, તેણે તેને વિદાય આપી.
કન્યકાઃ પૂજયિષ્યંતિ પાદુકે તે સુશોભને
કન્યાઓ તારા સુંદર પાદુકાની પૂજા કરશે.
કૌમારબ્રહ્મચર્ય્યેણ ભવિષ્યત્યન્વયઃ કથમ્ ૬.૮૯.
યૌવનના બ્રહ્મચર્યથી તારો વંશ કેવી રીતે આગળ વધશે?
શ્રીભગવાનુવાચ યસ્યાયસ્યાઃ પ્રસન્ના ત્વં કન્યકાયા વદિષ્યસિ
શ્રીભગવાને કહ્યું: જે કન્યાને તું પ્રસન્ન થઈને કહેશે—
એવં ચાન્યા મહાભાગે પારંપર્યેણ કન્યકાઃ ૪૨ તતઃ સા તાં સમાસાદ્ય પાદુકાસંભવાં ગુહામ્
અને એ રીતે, ઓ મહાભાગ્યવતી, અન્ય કન્યાઓ પણ પરંપરાગત રીતે—પછી તે પાદુકાથી ઉત્પન્ન થયેલી ગુહામાં પહોંચી,
પાદુકાભ્યાં નરઃ પૂજાં પ્રકરોતિ સમાહિતઃ
પુરુષ એકાગ્રતાથી પાદુકાની પૂજા કરે છે.
તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન કન્યાહસ્તેન પાદુકે
તેથી, દરેક પ્રયત્નથી, કન્યાના હસ્તે પાદુકા મેળવવી જોઈએ.
વાંછદ્ભિઃ શાશ્વતં સૌખ્યમિહ લોકે પરત્ર ચ
જે લોકો આ લોકમાં અને પરલોકમાં શાશ્વત સુખ ઇચ્છે છે—
એતદ્વઃ સર્વમાખ્યાતં માહાત્મ્યં પાદુકોદ્ભવમ્
તમને આ બધું કહ્યું છે: પાદુકાથી ઉત્પન્ન થયેલું મહાત્મ્ય.
યશ્ચૈતચ્છૃણુયાદ્ભક્ત્યા ચતુર્દશ્યાં સમાહિતઃ
જે કોઈ ચૌદસના દિવસે ભક્તિપૂર્વક અને એકાગ્રતાથી આ સાંભળે—
ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં ષષ્ઠે નાગરખણ્ડે હાટકેશ્વરક્ષેત્રમાહાત્મ્યે શ્રીમાતુઃ પાદુકામાહાત્મવર્ણનંનામૈકોનનવતિતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે, શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણની એકાશી હજાર સંહિતામાં, છઠ્ઠા નાગર ખંડમાં, હાટકેશ્વર ક્ષેત્રના મહાત્મ્યમાં, શ્રીમાતાની પાદુકાના મહાત્મ્ય વર્ણન નામે નવ્વા અધ્યાય છે.
ન તયોઃ કથિતોત્પત્તિર્માહાત્મ્યં ચ મહામતે
એ બંનેની ઉત્પત્તિ અને મહાત્મ્ય હજુ કહેવામાં આવ્યું નથી, ઓ મહામતિ.
તસ્માદ્વિસ્તરતો બ્રૂહિ એકૈકસ્ય પૃથક્પૃથક્
તેથી, દરેકનું અલગ-અલગ વિગતથી વર્ણન કર.
અગ્નિતીર્થસમુદ્ભૂતાં સર્વસૌખ્યાવહાં શુભામ્
પવિત્ર અગ્નિથી ઉત્પન્ન થયેલી, શુભ અને સર્વ સુખ આપતી હતી.
સોમવંશસમુદ્ભૂતઃ પ્રતીપો નામ ભૂપતિઃ
ચંદ્રવંશમાંથી પ્રતિપ નામનો રાજા જન્મ્યો.
તસ્ય પુત્રદ્વયં જજ્ઞે સર્વલક્ષણલક્ષિતમ્
તેને બે પુત્રો થયા, જેમણે સર્વ ગુણો ધરાવ્યા.
અથો શિવપદં પ્રાપ્તે પ્રતીપે નૃપસત્તમે
પછી, શ્રેષ્ઠ રાજા પ્રતિપે શિવનું સ્થાન પ્રાપ્ત કર્યું.
તતશ્ચ મંત્રિભિઃ સર્વૈઃ શંતનુસ્તસ્ય ચાનુજઃ
પછી, બધા મંત્રીઓએ તેના નાના પુત્ર શાંતનુને રાજા બનાવ્યો.
એતસ્મિન્નંતરે શક્રો ન વવર્ષ ક્રુદ્ધાઽન્વિતઃ
એ સમયે, ઇન્દ્ર ગુસ્સામાં વરસાદ વરસાવતો નહોતો.