એતસ્મિન્નંતરે નષ્ટા અગ્નિષ્ટોમાદિકાઃ ક્રિયાઃ ॥ તીર્થયાત્રાવ્રતાન્યેવ સંયમા નિયમાશ્ચ યે
એ વચ્ચે અગ્નિષ્ટોમ જેવી વિધિઓ ગુમ થઈ ગઈ; હવે માત્ર તીર્થયાત્રા, વ્રત, સંયમ અને નિયમ જ બાકી રહ્યા.
યે ચાપિ બ્રાહ્મણાઃ શાંતાઃ સદા મદ્યસ્ય દૂષણમ્
અને જે બ્રાહ્મણો શાંતિથી રહેતા, તેઓ હંમેશા દારૂના દુષણથી દૂર રહેતા.
તર્પયંતિ તથા માંસૈસ્ત્યક્તાશેષમખક્રિયાઃ
તેઓએ બધા યજ્ઞ-વિધિઓ છોડી, માંસથી તર્પણ કર્યું.
એતસ્મિન્નંતરે ભીતાઃ સર્વે દેવાઃ સવાસવાઃ ૬.૮૯.
એ સમયે બધા દેવો, ઈન્દ્ર સહિત, ભયભીત થઈ ગયા.
પ્રોચુર્મહેશ્વરં ગત્વા વિનયાવનતાઃ સ્થિતાઃ
તેઓ મહેશ્વર પાસે ગયા, વિનમ્રતા સાથે ઊભા રહીને વાત કરી.
દેવા ઊચુઃ હાટકેશ્વરજે ક્ષેત્રે પાદુકે તત્ર સંસ્થિતે
દેવોએ કહ્યું: હાટકેશ્વર ક્ષેત્રમાં, જ્યાં પાદુકા સ્થાપિત છે,
બ્રાહ્મણા અપિદેવેશ મદ્યમાંસેન ભક્તિતઃ
દેવોના સ્વામી, બ્રાહ્મણો પણ દારૂ અને માંસથી ભક્તિપૂર્વક પૂજા કરે છે.
નષ્ટા ધર્મક્રિયા સર્વા મર્ત્યલોકેત્ર સાંપ્રતમ્
મૃત્યુલોકમાં હવે બધા ધર્મકર્મો ગુમ થઈ ગયા છે.
તસ્માત્ત્વં કુરુ દેવેશ યથા સ્યાત્પાદુકાક્ષયઃ
તેથી, દેવોના સ્વામી, તમે એવું કરો કે પાદુકાનું અક્ષય રહે.
જગન્માતાઽક્ષયા સાક્ષાન્મમા પિ જનની ચ સા
જગતની માતા અક્ષય છે, અને એ મારી પણ સાચી માતા છે.
તત્કથં સંક્ષયસ્તસ્યાઃ કર્તું કેનાપિ શક્યતે
તો, એના નાશને કોઈ કેવી રીતે કરી શકે?
પરં તત્ર કરિષ્યામિ સુખોપાયં સુરેશ્વરાઃ
દેવોના સ્વામી, હું ત્યાં સુખદ ઉપાય કરું છું.
એવમુક્ત્વા તતો ધ્યાનં ચક્રે દેવો મહેશ્વરઃ
એવું કહીને મહેશ્વરે ધ્યાનમાં બેસી ગયો.
તસ્યાંતર્ગતમાસીનમંગુષ્ઠાગ્રમિતં શુભમ્ ૬.૮૯.
એના અંદર, અંગૂઠાની ટોચ, શુભ, હાજર હતી.
તસ્યૈવં ધ્યાયમાનસ્ય તૃતીયનયનાત્તતઃ
એ રીતે ધ્યાનમાં બેઠેલા મહેશ્વરના તૃતીય નેત્રમાંથી,
અથ સા પ્રાહ તં દેવં પ્રણિપત્ય મહેશ્વરમ્
પછી એ મહેશ્વર દેવ પાસે આવી, પ્રણામ કરી અને કહ્યું.
શ્રીમાતુર્જગતાં મુખ્યે તાભ્યાં પૂજાં ત્વમાચર
જગતની મુખ્ય માતા એવા બંનેની તું પૂજા કરવી.
કન્યકાં સંપરિત્યજ્ય તવાન્વયવિવર્દ્ધિતામ્
તે કન્યાને, જે તારા કુળથી વધેલી હતી, તું સંપૂર્ણ રીતે છોડીને,
કૌમારબ્રહ્મચર્ય્યેણ ત્વયાપિ ચ સુભક્તિતઃ
યૌવનના બ્રહ્મચર્ય અને તારી ઊંડા ભક્તિથી,
તવ પૂજા કરિષ્યન્તિ યે નરા ભક્તિતત્પરાઃ
જે પુરુષો ભક્તિમાં તલિન છે, તેઓ પણ તારી પૂજા કરશે.
એવમુક્ત્વા તતસ્તસ્યા મંત્રમાર્ગં યથોચિતમ્
આ રીતે કહીને, પછી તેણે તેને મંત્રનો યોગ્ય માર્ગ બતાવ્યો.
તતો વિસર્જયામાસ દત્ત્વા છત્રાદિભૂષણમ્
પછી, છત્રી વગેરે ભૂષણ આપી, તેણે તેને વિદાય આપી.
કન્યકાઃ પૂજયિષ્યંતિ પાદુકે તે સુશોભને
કન્યાઓ તારા સુંદર પાદુકાની પૂજા કરશે.
કૌમારબ્રહ્મચર્ય્યેણ ભવિષ્યત્યન્વયઃ કથમ્ ૬.૮૯.
યૌવનના બ્રહ્મચર્યથી તારો વંશ કેવી રીતે આગળ વધશે?
શ્રીભગવાનુવાચ યસ્યાયસ્યાઃ પ્રસન્ના ત્વં કન્યકાયા વદિષ્યસિ
શ્રીભગવાને કહ્યું: જે કન્યાને તું પ્રસન્ન થઈને કહેશે—
એવં ચાન્યા મહાભાગે પારંપર્યેણ કન્યકાઃ ૪૨ તતઃ સા તાં સમાસાદ્ય પાદુકાસંભવાં ગુહામ્
અને એ રીતે, ઓ મહાભાગ્યવતી, અન્ય કન્યાઓ પણ પરંપરાગત રીતે—પછી તે પાદુકાથી ઉત્પન્ન થયેલી ગુહામાં પહોંચી,
પાદુકાભ્યાં નરઃ પૂજાં પ્રકરોતિ સમાહિતઃ
પુરુષ એકાગ્રતાથી પાદુકાની પૂજા કરે છે.
તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન કન્યાહસ્તેન પાદુકે
તેથી, દરેક પ્રયત્નથી, કન્યાના હસ્તે પાદુકા મેળવવી જોઈએ.
વાંછદ્ભિઃ શાશ્વતં સૌખ્યમિહ લોકે પરત્ર ચ
જે લોકો આ લોકમાં અને પરલોકમાં શાશ્વત સુખ ઇચ્છે છે—
એતદ્વઃ સર્વમાખ્યાતં માહાત્મ્યં પાદુકોદ્ભવમ્
તમને આ બધું કહ્યું છે: પાદુકાથી ઉત્પન્ન થયેલું મહાત્મ્ય.