એતસ્મિન્નંતરે તસ્ય પક્ષિનાથસ્ય તત્ક્ષણાત્
એ વચ્ચે, એ જ ક્ષણે, પંખીઓના સ્વામી માટે—
માંસપિંડમયો રૌદ્રઃ સર્વરોગવિવર્જિતઃ ॥ ૬.૮૧.
માંસથી બનેલો, ભયાનક અને બધા રોગોથી મુક્ત જીવ દેખાયો.
ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં ષષ્ઠે નાગરખણ્ડે હાટકેશ્વરક્ષેત્રમાહાત્મ્યે સુપર્ણપક્ષપાતવર્ણનંનામૈકાશીતિતમોઽધ્યાયઃ
આ રીતે, શ્રી સ્કાંદ મહાપુરાણમાં, એકાશી હજાર શ્લોકોની સંહિતામાં, છઠ્ઠા નાગર ખંડમાં, હાટકેશ્વર ક્ષેત્રની મહિમામાં, સુપર્ણના પક્ષપાત વર્ણન નામે એકાશીમો અધ્યાય છે.
વિસ્મિતશ્ચિંતયામાસ કિમિદં સાંપ્રતં સ્થિતમ્
આશ્ચર્યચકિત થઈ, તેણે વિચારવાનું શરૂ કર્યું: 'આ હવે શું થયું છે?'
અપિ વજ્રપ્રહારેણ યસ્ય રોમાપિ ન ચ્યુતમ્
ભલે વીજળીના ઘા પડ્યા, પણ એના એક પણ વાળ ખસ્યા નહીં.
નૂનમેતેન યા સ્ત્રીણાં કૃતા નિંદા મહાત્મના
નિશ્ચયે, એ મહાન આત્માએ આ કામ કરીને સ્ત્રીઓની નિંદા કરી છે.
અનયા પાતિતૌ પક્ષૌ તપઃશક્તિપ્રભાવતઃ
એના તપની શક્તિ અને પ્રભાવથી એણે બંને પાંખો પડી ગયા.
તતઃ પ્રસાદયામાસ શાંડિલીં ગરુડધ્વજઃ
પછી ગરુડધ્વજધારી એ શાંડિલીને પ્રસન્ન કરવા પ્રયત્ન કર્યો.
તત્કિમર્થં મહાભાગે ત્વયા ચૈવેદૃશઃ કૃતઃ
મહાભાગે, તમે આવું કામ કેમ કર્યું?
સ્ત્રીનિંદા વિહિતાનેન સ્વમત્યાપિ જગદ્ગુરો
જગતના ગુરુ, તમે પણ આ રીતે સ્ત્રીઓની નિંદા કરી છે.
એતસ્માત્કારણાદસ્ય નિગ્રહોઽયં મયા કૃતઃ
આ કારણથી મેં એ પર આ નિયંત્રણ મૂક્યું છે.
મમ વાક્યાનુરોધેન યદિમાં મન્યસે શુભે
શુભે, જો તમે મારા શબ્દોને માન આપો તો મને યોગ્ય માનશો.
નાન્યથા જાયતે દેવ વિશેષાત્કોપયુક્તયા ॥ ૬.૮૨.
દેવ, ખાસ કરીને ક્રોધ હોય ત્યારે, બીજું કંઈ થતું નથી.
તસ્માદેષ મમાદેશાદારાધ યતુ શંકરમ્
મારા આજ્ઞાથી, તું શંકરનું સમીપથી પૂજન કર.
અથવા પુંડરીકાક્ષ રૂપમીદૃગ્વ્યવસ્થિતઃ
અથવા, કમળની આંખવાળા, આ રૂપ એ રીતે જ સ્થિર છે.
ગરુડં દૈન્યસંયુક્તં ભાસપિંડોપમં સ્થિતમ્
ગરુડ દુઃખથી ભરેલો, પ્રકાશના ગોળ જેવો ઊભો છે.
એષ એવ વરશ્ચાસ્યા દ્વિપદેશ્યા દ્વિજોત્તમ
દ્વિજોત્તમ, એના માટે બે પગવાળાઓ અંગે આ જ વર છે.
તસ્માદારાધય ક્ષિપ્રં ત્વં દેવં શશિશેખરમ્
તેથી, તું ચાંદની મુકુટવાળા દેવનું વહેલું પૂજન કર.
યેન તે તત્પ્રભાવેન ભૂયઃ સ્યાત્તાદૃશં વપુઃ
જેની શક્તિથી તને ફરી એ જ રૂપ મળશે.
તચ્છ્રુત્વા ગરુડસ્તૂર્ણં ધૃતપાશુપતવ્રતઃ
આ સાંભળીને, ગરુડએ તરત પાશુપત વ્રત ધારણ કર્યું.
ચાંદ્રાયણાનિ કૃચ્છ્રાણિ તથા સાંતપનાનિ ચ
એણે ચાંદ્રાયણ, કૃચ્છ્ર અને સંતપન તપ કર્યા.
સ્નાત્વા ત્રિષવણં પશ્ચાદ્ભસ્મસ્નાન પરાયણઃ
દિવસમાં ત્રણ વખત સ્નાન કરીને, એ ભસ્મસ્નાનમાં તત્પર થયો.
ચક્રે પૂજાં સ્વયં તસ્ય સ્નાપયિત્વા યથાવિધિ ૬.૮૨.
પછી તેણે યોગ્ય વિધી પ્રમાણે તેને સ્નાન કરાવીને પોતે જ તેની પૂજા કરી.
એવં તસ્ય વ્રતસ્થસ્ય જપપૂજાપરસ્ય ચ અબ્રવીદ્વરદોઽસ્મીતિ વૃણુષ્વેષ્ટં દ્વિજોત્તમ
એ રીતે જ્યારે તે વ્રતમાં સ્થિર રહ્યો અને જપ તથા પૂજામાં તત્પર રહ્યો, ત્યારે વરદાન આપનાર દેવે કહ્યું: 'હું તૃપ્ત છું, દ્વિજશ્રેષ્ઠ, તું જે ઇચ્છે છે તે માંગ.'
પક્ષપાતઃ કૃતોઽસ્માકં તમહં પ્રાર્થયામિ વૈ
અમારા પર વિશેષ કૃપા થઈ છે; હું એ જ thing માગું છું.
ત્વયાત્રૈવ સદા લિંગે સ્થેયં હર મમાધુના
હે હર, હવે પછી હું તારી સાથે અહીં જ લિંગમાં હંમેશા રહું એવી મારી ઇચ્છા છે.
ત્વં ચ તદ્રૂપસંપન્નો વિશેષાદ્બલવેગભાક્
અને તું પણ એ જ સ્વરૂપ પ્રાપ્ત કરીને વિશેષ બળ અને શક્તિથી યુક્ત થશે.
ભવિષ્યસિ ન સંદેહો મત્પ્રસાદાદ્વિહંગમ
મારા પ્રસાદથી, હે પક્ષી, તું નિશ્ચિતપણે આવું જ બનશે, તેમાં કોઈ શંકા નથી.
તતોઽસ્ય પક્ષૌ સંજાતૌ તત્ક્ષણાદેવ સુન્દરૌ
ત્યાં જ તત્કાળ તેના સુંદર બે પાંખો ઉત્પન્ન થયા.
તતઃ પ્રણમ્ય તં દેવં પ્રહષ્ટઃ સ વિહંગમઃ
પછી એ પક્ષીએ એ દેવને વંદન કરીને ખૂબ આનંદ અનુભવ્યો.